Babaeski Hamamı

Babaeski Hamamı veya Fatih Hamamı, Kırklareli ili Babaeski ilçesinde, Fatih Camii'nin karşısında bulunan tarihi bir Türk hamamıdır. Klasik Osmanlı hamam plan şemasında çifte hamam olarak inşa edilen yapının günümüzde yalnızca erkekler bölümü ayaktadır.^{[1]Babaeski Osmanlı (fatih) Hamamı.[2]Babaeski Hamamı.}

Tarih

Bir adet kitabelik yeri bulunmaktadır ancak kitabesi Yunan işgali sırasında^{[2]Babaeski Hamamı.} veya Harf İnkılabını yanlış yorumlayan bir grup tarafından kazındığından^{[3]Bulut, Ö. (2019). Kırklareli ve İlçelerindeki Tarihi Su Yapıları [Yüksek Lisans Tezi]. Selçuk Üniversitesi.} yaptıran kişi ve yapıldığı tarih hakkında farklı görüşler bulunmaktadır. Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün 1969 yılındaki yenileme raporu dikkate alınarak hamamın Semiz Ali Paşa'nın sadrazamlık yaptığı Hicri 968-972 (Miladi 1560-1564) yılları arasında inşa edildiği^{[3]Bulut, Ö. (2019). Kırklareli ve İlçelerindeki Tarihi Su Yapıları [Yüksek Lisans Tezi]. Selçuk Üniversitesi.} ve inşaatının Semiz Ali Paşa Camii'nden 25 gün önce bittiği anlaşılmaktadır.^{[4]Küçükkaya, Ayşe Gülçin. Babaeski Semiz Ali Paşa Külliyesi. 30 Mayıs 2019, s. 90-109.}

Özgün durumunda bir çifte hamam olarak inşa edilmiş yapının günümüze yalnızca erkekler kısmı ulaşabilmiştir. Batı cephesinde hamamın yıkılan kadınlar bölümüne ait duvar izleri bulunmaktadır.^{[1]Babaeski Osmanlı (fatih) Hamamı.}

Osmanlı arşiv belgelerinde Hicri 1159 (Miladi 1746), Hicri 1193 (Miladi 1779), Hicri 1210 (Miladi 1796), Hicri 1245 (Miladi 1830) yıllarında harap durumda olduğu ve tamire ihtiyaç duyduğu belirtilmektedir.^{[3]Bulut, Ö. (2019). Kırklareli ve İlçelerindeki Tarihi Su Yapıları [Yüksek Lisans Tezi]. Selçuk Üniversitesi.} Babaeski Hamamı, Cumhuriyet döneminde ise 1967, 1988, 1993 yıllarında onarılmıştır.^{[3]Bulut, Ö. (2019). Kırklareli ve İlçelerindeki Tarihi Su Yapıları [Yüksek Lisans Tezi]. Selçuk Üniversitesi.}

2014 yılında ekonomik nedenlerle işletmecisi tarafından kapatılan hamam^{[5]Babaeski’de Tarihi Hamam Kapandı.} günümüzde faal durumdadır.

Mimari

Yapının güney cephesindeki giriş kısmında bulunan nişin alınlık bölümünde altı satırlık mermer kitabe bulunmaktadır ancak kazındığı için okunamamaktadır.^{[3]Bulut, Ö. (2019). Kırklareli ve İlçelerindeki Tarihi Su Yapıları [Yüksek Lisans Tezi]. Selçuk Üniversitesi.}

Kare planlı soyunmalık bölümünde ahşap merdivenle üst katta bulunan giyinme odalarına ulaşılmaktadır. Soğuluk ve soyunmalık kısmı üzerinde bulunan kubbe yıkılmış ve üzeri kırma çatı olarak yeniden inşa edilmiştir.^{[1]Babaeski Osmanlı (fatih) Hamamı.} Bu bölümden yarım daire kemerli bir kapı ile ılıklık bölümüne geçilmektedir. Girişin solundan ise günümüzde havuz olarak kullanılan kare planlı ve üst örtüsü beşik tonozlu olan bölüme girilmektedir. Mekanın aydınlatması için tonozun üzerine dört adet fil gözü yerleştirilmiştir.^{[3]Bulut, Ö. (2019). Kırklareli ve İlçelerindeki Tarihi Su Yapıları [Yüksek Lisans Tezi]. Selçuk Üniversitesi.}

Soğukluk bölümünün üst örtüsü ise aynalı tonozdur. Bu mekanın da aydınlatması tonoz üzerindeki on üç adet fil gözü ile sağlanmaktadır.^{[3]Bulut, Ö. (2019). Kırklareli ve İlçelerindeki Tarihi Su Yapıları [Yüksek Lisans Tezi]. Selçuk Üniversitesi.}

Sıcaklık bölümü dört eyvanlı köşe halvetlidir. Bu bölümden kare planlı olan ve üzeri kubbe ile örtülü ilk yıkanma hücresine geçilmektedir ve burada kubbeye geçiş elemanı olarak pandantif kullanılmıştır. Kubbeye yerleştirilen dokuz adet yuvarlak fil gözü ile hücre aydınlatılmaktadır. Aynı plan şemasına ve özelliklere sahip ikinci ve üçüncü yıkanma hücreleri de bu mekana bitişik olarak sıralanmıştır. Dördüncü eyvanda konumlanan yıkanma hücresinde ise yalnızca kubbedeki altı adet olan fil gözü sayısı farklılık göstermektedir.^{[3]Bulut, Ö. (2019). Kırklareli ve İlçelerindeki Tarihi Su Yapıları [Yüksek Lisans Tezi]. Selçuk Üniversitesi.}

Hamamın dış cephesi yapılan müdahaleler nedeniyle farklı yapı malzemesi izleri taşımaktadır.^{[1]Babaeski Osmanlı (fatih) Hamamı.[3]Bulut, Ö. (2019). Kırklareli ve İlçelerindeki Tarihi Su Yapıları [Yüksek Lisans Tezi]. Selçuk Üniversitesi.}

Ayrıca bakınız

• Türkiye'deki hamamlar listesi

• Kırklareli'deki hamamlar listesi