Ali Rızâ Paşa (topçu)

Topçu Ali Rızâ Paşa (1854, Artvin – 1921), Gürcü asıllı Osmanlı müşîri ve devlet adamıdır.

Hayatı

1854'te Artvin'de doğmuştur. Gürcü asıllı Gazi Câfer Paşa'nın torunu Mehmed Meded Bey'in oğludur. Erzurum'da idadi okumuş, sonra 1880 yılında mühendishaneyi bitirmiştir. Almanya'ya gitmiş, dört yıl orada okumuştur. Dönüşte II. Abdülhamit'e yaver olmuş, bu arada Topçu Mektebi'nde Hassa Ordusu'nda öğretmenlik yapmıştır. Topçuluğa ait çeşitli eserler yazmış, çeviriler yapmıştır. Topçu Hidematı Dahiliyesi, Seferiyesi, Netayici Endehat, Kavanin-i Nişancı, Topçu Talimatnamesi gibi. 1897 yılı Yunan Savaşı sırasında gösterdiği başarı üzerine Ferîkliğe yükseltilmiş ve bir kılıç hediye edilmiştir. Boğazların savunulması için görevlendirilmiştir.

Meşrutiyetin yeniden ilânından sonra Tophane ve Askerî Mektepler Nâzırlığı'na getirilmiştir. Daha sonra 27 Aralık 1908'de Meclis-i Âyan üyeliğine atanmıştır. Hüseyin Hilmi Paşa Hükûmeti'nde Bahriye Nâzırlığı yapmıştır. İtalya Savaşı sırasında Çanakkale, Balkan Savaşları sırasında Çatalca Komutanlığı yapan Rızâ Paşa, 1920'de Meclis-i Âyan'ın Birinci Başkan Yardımcılığına getirilmiştir. Sevr Antlaşması'nı görüşmek üzere toplanan Saltanat Şurası'nda Dâmad Ferid Paşa’nın ‘kabul edenler ayağa kalksın’ çağrısından sonra kalkmayan tek Meclis-i Ayan üyesidir. Oylamada çekimser kalmıştır. 19 Mayıs 1921'de ölmüştür.^{[1]Türkiye Büyük Millet Meclîsi Vakfı Yayınları No : 15 Türk Parlamento Tarihi Meşrutiyete Geçiş Süreci I. ve II. Meşrutiyet II. Cilt Ayan Ve Mebûsân Meclisleri Üyelerinin Özgeçmişleri Prof. Dr. İhsan Güneş Türk Parlamento Tarihi Araştırma Grubu sayfa 127}