Adana-Mersin demiryolu

Adana – Mersin demiryolu, Adana – Mersin arasında bulunan TCDD'ye ait uzunluğunda çift hatlı demiryolu hattıdır.

Türkiye'nin en işlek demiryolu hatlarından birisi olan hat, TCDD 6. Bölge'nin sorumluluk alanı içerisinde yer almakta ve Toros Ekspresi ve Erciyes Ekspresi Anahat Trenleri'ne^{[1]Anahat Trenleri.} ve Mersin - Adana, Mersin – İskenderun ve Mersin – İslahiye Bölgesel Trenleri'ne^{[2]Bölgesel Trenler.} hizmet vermektedir.

Ayrıca hat, Mersin'in ticari faaliyetler açısından oldukça önemli bir ilçesi olan Tarsus'tan içinden geçmekte ve Türkiye'nin en büyük limanlarından biri olan Mersin Limanı'na hizmet vermektedir. 22 Nisan 2024'te Mersin-Gaziantep yüksek standartlı demiryolu inşaatı kapsamında iki yıllığına kapatıldı.

Tarihçe

Mersin–Tarsus–Adana demiryolu (MTA)

20 Ocak 1883'te Osmanlı hükûmeti Kilikya/Çukurova bölgesinde demiryolu sistemlerinin yaygınlaştırılması için iki Türk iş adamına imtiyaz vermiştir. Ancak bu kişiler tek başlarına yeterli düzeyde ilerleme gösteremedikleri için imtiyaz haklarının bir kısmını bir grup İngiliz ve Fransız yatırımcıya satmışlar ve böylece Londra merkezli bir Fransız şirketi olan Mersin – Tarsus – Adana Railway / Mersin – Tarsus – Adana Demiryolu (MTA) Şirketi kurulmuştur. MTA Şirketinin inşa ettiği demiryolu hattı 2 Ağustos 1886'da tamamlanarak hizmete girmiştir.

1897'de Adana-Mersin demiryolunun Osmaniye'ye kadar uzatılması düşünülmüştür. Daha sonra bu hattın Kahramanmaraş'a hatta Fırat Nehri'ne kadar uzatılması gündeme gelmiştir. Ancak bu sırada demiryolu imtiyazı konusunda Alman nüfuzunun önemli bir gücü vardır. Bundan dolayı Fransız sermayeli bir şirketin, demiryolu hattını uzatma isteği gerçekleşmemiştir.^{[3]Arslan, Ozan. Seyahat Süresinin Kısalması. Kitapyurdu Doğrudan Yayıncılık, 2023, s. 141-142.}

1896'da Türk ortaklar tüm imtiyaz haklarını yabancı ortaklara satmış ve MTA tamamen yabancı sermayeli bir şirkete dönüşmüştür. 1906'da Bağdat Demiryolu'nu inşa eden ve işleten Chemins du Fer Impérial Ottomans de Bagdad / Osmanlı İmparatorluk Bağdat Demiryolu (CIOB) Şirketi, Fransız MTA şirketine ait olan demiryolu hattını satın almıştır. Bu satın alma işleminin ardından 1912'de Adana'daki MTA Şirketine ait olan (günümüzde Adana İl Müftülüğü'nün bulunduğu yerdeki) istasyon binası terk edilerek CIOB Şirketi tarafından daha kuzeyde inşa edilen Adana Garı kullanılmaya başlanmıştır.

I. Dünya Savaşı ve Kurtuluş Savaşı'ndan sonra bile hattın sahibi olan CIOB şirketi, 1 Ocak 1929'da Türkiye Cumhuriyeti hükûmeti tarafından alınan demiryollarının millileştirilmesi kararı kapsamında kamulaştırılmıştır. Şirketin işlettiği demiryolu hattı ise -o zamanki adıyla Devlet Demiryolları Umum Müdürlüğü olan- TCDD'ye devredilmiştir.^{[4]TCDD History.}

22 Nisan 2024'te Mersin – Adana – Gaziantep yüksek standartlı demiryolu'nun inşaatı kapsamında iki yıllığına kapatıldı.^{[5]Mersin-Yenice Tren Seferleri 2 Yıl Boyunca Duracak. 4 Nisan 2024.}

Tren Hatları

A. TCDD Taşımacılık Tarafından İşletilen Hatlar

'1. Anahat Trenler^{[1]Anahat Trenleri.}

• Toros Ekspresi

• Erciyes Ekspresi

'2. Bölgesel Trenler^{[2]Bölgesel Trenler.}

• Mersin – Adana

• Mersin – İskenderun

• Mersin – İslahiye

Dış bağlantılar

• TCDD resmî sitesi

• TCDD Taşımacılık resmî sitesi