Adalı Halil

Adalı Halil (1870 - 10 Şubat 1927,^{[1]Arşivlenmiş kopya.} Edirne), uzun süre Kırkpınar başpehlivanlığı da yapmış Türk pehlivan.

Yaşamı

Adalı Halil, Edirne'nin Adaiçi bölgesindeki Kilise köyünde doğdu. Doğum yılı da tam olarak bilinmemekle birlikte, bazı kaynaklarda 1870; bazılarında ise 1871 olarak geçmektedir. Babası Kara Mehmet, meşhur bir pehlivandı. Adalı da babası gibi pehlivan olacaktı. Adalı'nın, kimi kaynaklarda 1,87 m. boyunda, 120 kg. ağırlığında;^{[2]Adalı Halil. Pehlivan Blog, 25 Ekim 2018.} kimi kaynaklarda ise 1,98 m. boyunda ve 130-135 kilo ağırlığında olduğu söylenmektedir.^{[3]Çayırın Sultanları; Dünden Bugüne Kırkpınar Başpehlivanları. Trakya Gezi, 7 Temmuz 2012.} Edirne'de 1927 yılında ölen Adalı Halil'in kabri, Kasımpaşa Camisi önünde bulunmaktadır. Bazı kaynaklarda zatürre nedeniyle öldüğü söylenmektedir.^{[4]Türkiye Milli Olimpiyat Komitesi’nin 100 Yılı. Morpa Spor Ansiklopedisi, 1997, s. Cilt 3, 177.} Adalı'nın oğlu Mustafa da bir süre pehlivanlık yapmış, ardından Atatürk'ün faytoncusu olmuş ve Mustafa Kemal'in ölümünden sonra hayatını Silivri'de sürdürerek "Sinop" soyadını almıştır.

Güreş kariyeri

Adalı Halil, babasının teşvikiyle daha küçük yaşta güreşe başladı ve ilk güreş derslerini babasından aldı. Sonra Kırkpınar’da 27 sene başpehlivan olan meşhur Aliço'ya çırak oldu. Ondan güreşin bütün inceliklerini öğrendi. 1.98 boyunda, 145-150 kilo ağırlığında, devrinin iri pehlivanlarından idi. Koca Yusuf ve Kurtdereli Mehmet Pehlivan gibi yağlı güreşin ustalarıyla karşılaştı.^{[5]Halil Adalı Kimdir?. Kim Kimdir? Biyografi Bankası.}

Avrupa maçları

Kurtdereli ile beraber Avrupa’ya gidip, Almanya’nın çeşitli kentlerinde, Paris, Viyana ve diğer şehirlerde güreşti, orada karşılaştığı birçok rakibini çok kısa zamanlarda yendi. Avrupa’dan sonra Amerika Birleşik Devletleri'ne geçti. Boston, Chicago ve New York'ta güreşti. Karşısına çıkarılan bütün rakiplerini yendi ve tüm müsabakalardan galibiyetle ayrıldı. Bunun üzerine “Türk Aslanı” lakabını aldı, bu şekilde anılmaya başlandı. Hatta Amerikalı meşhur güreşçi Tom Jenkins ile yaptığı maçta rakibini sıkarken kaburga kemiğini kırması üzerine halk galeyana gelmiş, ellerinden güç kurtulmuştur.^{[6]Adalı Halil Biyografisi. Biyografi.info.[7]Adalı Halil Kimdir?. dersimiz.com.}

1 Ocak 1901'de Hamburg'daki güreş turnuvasına katıldı, 6 pehlivanla güreş yaptı. Adalı'ya karşı dayanılabilen en uzun süre 7 dakika idi. Sonrasında Türkiye'ye dönmüş, aynı zamanda çiftçilik ile uğraşmaya başlamıştır. Yurda döndükten sonra kazandığı Kırkpınar başpehlivanlığı unvanını ise 18 yıl boyunca korumuştur.

Geleneği

Günümüzde, geleneksel Kırkpınar Yağlı Güreşleri'ne katılan pehlivanların, güreş başlamadan önce, Adalı Halil'in kabrini ziyaret etmeleri gelenek haline gelmiştir.^{[8]Adalı Halil. Baytekin Balkan.}

Ayrıca bakınız

• Kırkpınar Yağlı Güreşleri

• Kırkpınar başpehlivanları listesi