Abdülhâlik Gucdüvânî

Abdülhâlik Gucdüvânî (1103 - 1179), Nakşibendi tarikatına mensup din bilgini ve mutasavvıf.

Abdülhalık, Buhara yakınında Gucdevan isminde bir küçük kasabada doğmuştur. Babası Malatya'dan Orta Asya'ya taşınmış bir fakih'dir. Buhara'da tefsir eğitimi alırken Nakşibendi tarikatının silsilesinde^{[1]Silsilah (Arapça: سلسلة), Türkçe: zincir} yer alan Yusuf Hemedani ile tanıştı. Hemedani'den Nakşibendi tarikatını öğrendi ve daha sonra Nakşibendi tarikatını sistemleştirerek, genişletti.

Farsçada "Kelimat-ı kudsiye" denilen On Bir ana tarikat kuralını Nakşibendi tarikat kuralı haline getirmiştir. 1179 yılında Gucdevan'da öldü. Buhara şehir merkezine 50 km. mesafedeki Gijduvan kasabasında türbesi bulunur.

Kelimat-ı kudsiye

• Vukuf-ı Zamanî: Müridin zamanı çok iyi değerlendirmesidir.

• Vukuf-ı Adedî: Dersin adedi ve gerçek manası düşünülmelidir.

• Vukuf-ı Kalbî: Kalbi uyanık tutmak gerekir.

• Hûş der-dem: Nefes alıp verirken, gaflette olmamak.

• Nazar ber-kadem: Başkasına değil, kendine bakmalıdır.

• Sefer der-vatan: Halktan ayrılıp Hakk'a gitmesidir.

• Halvet der-encümen: Halk içinde de olsa, halvet hali olmalıdır.

• Yâd kerd: Şeyhin verdiği zikri, kalb ve dil ile daima tekrarlamak.

• Bâz geşt: Zikirle Allah'a dönüş, vuslât düşünülmelidir.

• Nigah-daşt: Kalbi zararlı düşüncelerden korumak.

• Yâd-daşt: Masivâyı bırakarak, sadece Allah'ı düşünmektir.