Şoroon Bumbagar mezarı

Şoroon Bumbagar mezarı, Tuv Eyaleti, Zaamar sum'da, Moğolistan'ın Ulan Batur kentinin 160 km batısında, Tula Nehri kıyılarının yaklaşık 2,5 km kuzeydoğusunda ve 10. yüzyıldan kalma Hıtay kasabası Khermen Denzh'e yakın eski bir mezardır.^{[1]ARDEN-WONG, Lyndon. Tang Governance and Administration in the Turkic Period. Journal of Eurasian Studies, 2004.} MS 650 ile 700 yılları arasında bir Türk asilzadesi için inşa edilmiştir.^{[2]Karakorum Museum notice. 2 Ağustos 2016.[3]Yilmaz, Anıl. Moğolistan’da Bulunan Ulaan Khermiin Shoroon Bumbagar (Mayhan Uul) ve Shoroon Dov Kurganları Üzerine. Cihannüma: Tarih ve Coğrafya Araştırmaları Dergisi, 2020, s. 1.}

Mezar 2011 yılında keşfedilmiş ve kazılmıştır.^{[2]Karakorum Museum notice. 2 Ağustos 2016.} 42 metre uzunluğunda, 1,8 metre genişliğinde ve 7,5 metre derinliğinde, Tang Hanedanı mezarları modelinde devasa bir gömülü yapıdır.^{[2]Karakorum Museum notice. 2 Ağustos 2016.} Anıtsal yeraltı yapısı, Kuzey Vey, Sui Hanedanı ve Tang hanedanı mezarlarının karakteristiğidir, ancak kayalarla kaplı küçük, yüksek bir höyük oluşturan sığ ve dairesel olma eğiliminde olan çağdaş Göktürk mezarlarının özelliği değildir.^{[4]Yilmaz, Anıl. Moğolistan’da Bulunan Ulaan Khermiin Shoroon Bumbagar (Mayhan Uul) ve Shoroon Dov Kurganları Üzerine. Cihannüma: Tarih ve Coğrafya Araştırmaları Dergisi, 2020, s. 7-8.} Şoroon Bumbagar'ın mezarı asla yağmalanmadı ve bu nedenle, hiçbir yazıt olmamasına rağmen, bozulmamış bir kapı, birçok heykel ve insan, ejderha ve tapınak duvar resimleri dahil olmak üzere çok daha fazla eser barındırdığı bulundu.^{[1]ARDEN-WONG, Lyndon. Tang Governance and Administration in the Turkic Period. Journal of Eurasian Studies, 2004.[2]Karakorum Museum notice. 2 Ağustos 2016.} 117 kil obje keşfedildi.^{[5]Karakorum Museum notice 2. 2 Ağustos 2016.} Mezarda para yerine süs eşyası olarak kullanılan yaklaşık 50 Bizans altını da bulundu.^{[1]ARDEN-WONG, Lyndon. Tang Governance and Administration in the Turkic Period. Journal of Eurasian Studies, 2004.[2]Karakorum Museum notice. 2 Ağustos 2016.}

Mezar, MS 7. yüzyılın ikinci yarısına tarihlenen Çin tarzı bir Türk anıt kompleksinin bir örneğidir ve o dönemde bölgenin Tang hanedanı tarafından kontrol edilmesi nedeniyle Çin mimari etkisine sahiptir.^{[1]ARDEN-WONG, Lyndon. Tang Governance and Administration in the Turkic Period. Journal of Eurasian Studies, 2004.} Doğu Türk Kağanlığının sonunu getiren Yin-shan Savaşı'nda (630) Türklerin İl Kağan'a yenilmesinden bu yana Çin kültürü ve askerî gücü Türkler üzerinde baskındı.^{[6]Yilmaz, Anıl. Moğolistan’da Bulunan Ulaan Khermiin Shoroon Bumbagar (Mayhan Uul) ve Shoroon Dov Kurganları Üzerine. Cihannüma: Tarih ve Coğrafya Araştırmaları Dergisi, 2020, s. 9-10.}

Şoroon Bumbagar mezarı, aynı zamanda Jimi sistemi altındaki Tang hanedanının bir tebaası olan ve MS 678'de ölen bir Türk şefi olan Bugu Yitu'nun mezarına yakın ve çağdaştır.^{[1]ARDEN-WONG, Lyndon. Tang Governance and Administration in the Turkic Period. Journal of Eurasian Studies, 2004.}