Şhaplı Osman Ferid Paşa

Şhaplı Osman Ferid Paşa (1844 - 19 Temmuz 1912), Ubıh asıllı Osmanlı ferîk-i evvelidir. Taşkışla Komutanı, Şeyhül Harem (Medine'deki kutsal türbenin muhâfızı, koruyucusu ve Peygamberin kabrinin bekçisi) ve Sultan Abdülaziz'in yâveri gibi çeşitli ünvanlar taşımıştır.

Şhaplı Osman Ferid Paşa'nın soyu, Kuzeybatı Kafkasya'nın Soçi yöresinin bir Çerkes boyu olan Ubıh boyu savaşçı komutanlarından 1700'lü yıllarda yaşamış Şhaplı Kubilayko Mahomet Bey'den gelmektedir.

1844'te doğdu. Uzun yıllar Kafkasya'nın bağımsızlık mücâdelesinde âilesi ile birlikte Çarlık Rusyasına karşı savaştıktan sonra 1864 çerkes sürgününde Osmanlı İmparatorluğuna gelmiş ve âilesi ile İstanbul'a yerleşmiştir.

Sultan Abdülaziz'in düzenlediği bir binicilik müsabakasında gâlip gelerek 20 yaşında Çerkes Silahlı Muhâfız Alayında kıdemli çavuş olarak göreve başladı. 16 Nisan 1866'da Sarayın emri ile teğmenliğe yükseldi. 1867'de yüzbaşı rütbesiyle Sultan'ın fermânı ile Sultan Abdülaziz'in Muhâfız Alayı'na yâver olarak atandı. II. Abdülhamid'in 31 Ağustos 1876'da Sultan olmasının ardından 18 Ağustos 1878'de Taşkışla Komutanlığı'na asistan yâver olarak atandı, bir süre sonra rütbesi Tuğgeneralliğe yükseltildi ve Paşa ünvanıyla Taşkışla'nın komutanı oldu.

7 Mayıs 1887'de rütbesi tümgeneralliğe yükseltilerek Sultan'ın fahri yâverliğine getirildi ve Arabistan ve Medine Garnizon Komutanlığı'na tâyin edildi.

Medine'de görevi sırasında Şeyh Şamil'in oğlu olan ve âilesi ile Medine'de yaşayan eski âile dostu Gazi Muhammed Paşa ve âilesi ile sık sık görüşme fırsatı buldu. 12 Kasım 1888'de Gâzi Muhammed Paşa'nın kızı ve Şeyh Şamil'in ile Danyal Sultan'ın torunu olan Emire Nefiset ile Medine'de evlendi. Bu evlilikten 11 çocukları oldu.

1 Kasım 1901'de ailesi ile birlikte İstanbul'a döndü. 7 Nisan 1902'de Şeyhülharem'in (Peygamber'in Medine'deki Türbesi'nin ve Harem-i Şerif'in) Koruyuculuğuna ve Hicaz'dan Necid'e kadar uzanan geniş bölgeye kumanda eden Ordu'nun generalliğine (1. Ferik) atandı. Sultan V. Mehmed'in tahta çıkması ve Halife îlân edilmesinin ardından 12 Mayıs 1909'da emekli oldu.

1908'de Çerkes İttihat ve Teavün Cemiyeti'ne katıldı.^{[1]Aksoy, Zeynep. Çerkes İttihat ve Teavün Cemiyeti (1908-1923) – I. Guşıps, 4 Mart 2014.}

19 Temmuz 1912'de 68 yaşında öldü. Son sözlerinin "Başımı Kafkasya'ya Çevir" olduğu söylenir.

Türk Spor Tarihine Katkısı

Şhaplı Osman Ferid Paşa, Beşiktaş Serencebey'deki konağını satın alırken Türk spor tarihinde bir efsanenin doğacağı bir binayı satın aldığını bilmiyordu elbette.

Serencebey'deki konağının bahçesinde oğulları Mehmet Şamil Şhaplı (Soyadı kanunu sonrası Şhaplı Soyadını aldı), Hüseyin Bereket ve Hamza Osman Erkan (Soyadı kanunu sonrası Erkan Soyadını aldı), mahalleden arkadaşları ile birlikte kurdukları ve eskrim, güreş, boks, aletli jimnastik, barfiks gibi sportif faaliyetlerde bulundukları kulübe Bereketiko Jimnastik Kulübü ismini vermişlerdi. Daha sonra bu kulüp Beşiktaş Bereket Jimnastik kulübü adını almış ve günümüze Beşiktaş Jimnastik Kulübü adı ile gelmiştir.^{[2]Arşivlenmiş kopya.}

Osman Ferid Paşa'nın Serencebey'deki bu târihi öneme sâhip olan konağı ne yazık ki 1970 yılında satılmış ve zamana yenik düşerek yıkılmıştır, bugün konağın arâzisinde Şamil Paşa Evleri isminde apartmanlardan oluşan bir site yer almaktadır.

Hakkında Kitaplar

• Başımı Kafkasya'ya Çevir (Osman Ferit Paşa'nın Hayatı), Çitlembik Yayınları, 2009 Aydın Osman Erkan Çeviri:Güniz Büyüktür

• Turn My Head To The Caucasus (The Biography of Osman Ferid Pasha), Çitlembik Publications, 2009 Aydın Osman Erkan

Hakkında Belgeseller

• TRT Belgesel kanalında 2012 yılında yayımlanan Göçen Hayatların İzleri belgeselinde hayatı anlatılmıştır.