İzmit'in işgali

İzmit'in işgali, Osmanlı İmparatorluğu'nun I. Dünya Savaşı'ndan yenik ayrılmasının ardından İtilaf Devletleri tarafından yürütülen işgal harekâtı kapsamında, Birleşik Krallık kuvvetlerinin Ekim 1918'de İzmit'i denetim altına almasıyla başlamış, 27 Ekim 1920'de Yunan ordusunun da işgale katılmasıyla devam etmiş ve Türk ordusunun 28 Haziran 1921'de kente girmesiyle sona ermiştir.^{[1]Akan, Hatice. Ulusal Basına Göre Kocaeli Yarımadasının Türk Kontrolüne Geçişi (1921-1923). Bartın Üniversitesi, 2016, s. 36-48.}

Arka plan

Mondros mütarekesinin imzalanmasıyla birlikte, Ekim 1918'de Birleşik Krallık izmit'i denetim altına aldı.^{[2]Adnan Sofuoğlu. Kocaeli Yarımadası'nda Millî Mücadele.} 16 Mart 1920'de İstanbul'un resmen işgal edilmesinden sonra İtilaf Devletleri, İstanbul'un doğusundaki ulaşım yollarının güvenliğini sağlamak amacıyla İzmit ve çevresine asker göndermeye karar verdi. Bu doğrultuda Birleşik Krallık kuvvetleri 6 Temmuz 1920'de İzmit'e girerek kentin kontrolünü ele geçirdi.^{[1]Akan, Hatice. Ulusal Basına Göre Kocaeli Yarımadasının Türk Kontrolüne Geçişi (1921-1923). Bartın Üniversitesi, 2016, s. 36-48.}

Bundan sonra kent, Türk Kurtuluş Savaşı boyunca Batı Cephesi'ndeki çatışmaların yaşandığı bölgelerden biri oldu.^{[3]İzmit'in işgali ve İngiliz faaliyetleri. 19 Mayıs 2019.}

İşgal

Birleşik Krallık kuvvetleri'nin 6 Temmuz 1920'de İzmit'e girmesinin ardından kentte askerî yönetim kuruldu. İşgal süresince demiryolu, liman ve haberleşme hatları Birleşik Krallık birliklerinin denetimine alındı.^{[4]Milli Mücadele'de Şehirlerimiz: Kocaeli – Emeğin Serüveni. 9 Kasım 2022.} İngiliz işgalinden dokuz ay sonra, 27 Ekim 1920'de Yunan kuvvetleri de işgale katıldı.^{[1]Akan, Hatice. Ulusal Basına Göre Kocaeli Yarımadasının Türk Kontrolüne Geçişi (1921-1923). Bartın Üniversitesi, 2016, s. 36-48.}

İşgalin ardından İzmit ve çevresinde faaliyet gösteren Kuva-yi Milliye birlikleri ile düzenli ordu unsurları, Yunan kuvvetlerine karşı çeşitli çarpışmalar yaşandı.Türk kuvvetleri özellikle Kocaeli Grubu'nun kurulmasından sonra İzmit çevresindeki faaliyetlerini artırdı.^{[1]Akan, Hatice. Ulusal Basına Göre Kocaeli Yarımadasının Türk Kontrolüne Geçişi (1921-1923). Bartın Üniversitesi, 2016, s. 36-48.}

1921 yılı boyunca Türk ordusunun Batı Cephesi'nde elde ettiği başarılar üzerine Yunan kuvvetleri İzmit'ten çekilmeye başladı. Türk birlikleri 28 Haziran 1921'de kente girerek İzmit'i yeniden kontrol altına aldı ve işgal sona erdi.^{[5]aziz. 28 Haziran'da ne oldu? İzmit'in kurtuluşu ne zaman? - Bağımsız Kocaeli. 27 Haziran 2024.}

İzmit'in kurtuluşu

Yunan işgali sırasında Kocaeli Yarımadası, özellikle Karamürsel, Değirmendere, Halıdere, Ulaşlı ve Bahçecik çevresi ağır tahribata uğradı.^{[1]Akan, Hatice. Ulusal Basına Göre Kocaeli Yarımadasının Türk Kontrolüne Geçişi (1921-1923). Bartın Üniversitesi, 2016, s. 36-48.} Buna karşın Kuva-yı Milliye birlikleri ile Kocaeli Grubu'nun yürüttüğü direniş sonucunda Yunan kuvvetleri 1921 yılı Haziran ayı sonlarında bölgeden çekildi. Böylece İzmit cephesinin kuzey sahili yeniden Türk kuvvetlerinin denetimine geçti.

Ayrıca bakınız

• Servetiye cephesi