Çarh-nâme

Çarhnâme-i Ahmed Fakıh der Bîvefâî-i Rûzigâr (Kısa adı: Çarhnâme), 15. yüzyılda Ahmed Fakih'in kaside biçiminde yazmış olduğu 83 beyitlik tasavvuf manzumesidir.^{[1]Moğol Anadolu'sunda İslam, Edebiyat ve Toplum. Koç Üniversitesi Yayınları, s. 195.}

Günümüze kadar gelmiş en eski Anadolu Türkçesi örneği olması bakımından büyük önem taşır. Tek nüshası Bayezid Devlet Kütüphanesinde,^{[2]Arşivlenmiş kopya.} Eğridirli Hacı Kemal'in derlediği Camiü'n nezair adlı nazire mecmuasındadır. Ahmed Fakih'in bilinen tek eseridir.^{[3]Mansuroğlu, Mecdut. Çarhname. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları, İstanbul, 1956.} Halk için yazılmış basit bir şiir olup nazım tekniği ve sanat değeri bakımından önde gelen bir manzume değildir.^{[4]Sertkaya, Osman. Ahmed Fakih. Türk Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi Cilt 2, yıl 1989.}

Eseri Fuat Köprülü 1926 yılında bulmuş ve tanıtmıştır. Köprülü'ye göre tamamı 100 beyitten oluşur; on yedi yaprak eksiktir. Konusu bakımından Moğol istilası zamanına yakışmaktadır. Eser dünyanın faniliğinden, dünya zevklerine kapılmamak gerektiğinden, ahiret için hazırlanmak gerektiğinden bahseder. Aruzun mefa'ilün/mefa'ilün/fe'ulün kalıbıyla yazılmıştır.

1956 yılında Mecdut Mansuroğlu tarafından Osmanlı Türkçesinden Latin harfli çevirisi yapılmış ve il özelliklerinin açıklamalarının eklenmesinin yanı sıra bir lugatçe ve gramer dizini de metnin tıpkıbasımıyla birlikte yayımlanmıştır.^{[4]Sertkaya, Osman. Ahmed Fakih. Türk Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi Cilt 2, yıl 1989.} Eser üzerinde Fahir İz ve Günay Kut da çalışma yapmışlar; bu çalışmaları Divan Nazım ve Nesri (1985) adlı eserde yayımlamışlardır.^{[4]Sertkaya, Osman. Ahmed Fakih. Türk Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi Cilt 2, yıl 1989.}