# Zeytinburnu Deniz Muharebesi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Zeytinburnu_Deniz_Muharebesi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Zeytinburnu Deniz Muharebesi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Zeytinburnu_Deniz_Muharebesi (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/3a/Lesbos_and_Ayvalik_by_Piri_Reis.jpg)
* (Piri Reis, public-domain)*

- **Çatışma:** Zeytinburnu Deniz Muharebesi
- **Parçası:** 1684-1699 Osmanlı-Venedik Savaşı/Osmanlı-Kutsal İttifak Savaşları
- **Tarih:** 18 Eylül 1695
- **Yer:** Midilli adası açıkları
- **Bölge:** Ege Denizi
- **Sonuç:** Kesin Osmanlı zaferi
- **Savaşan:** Osmanlı İmparatorluğu; Venedik Cumhuriyeti
- **Komutan:** Mezamorta Hüseyin Paşa; Abdülkadir Paşa; Dervişoğlu Mehmed Paşa; Maryoloğlu Mehmed Paşa; Lord Contarini; Girolamo Michele; Giovanni Zeno
- **Güç:** 33 kalyon ve çektiriler; 33 kalyon, 34 çektiri ve 6 mavna
- **Kayıp:** 300 ölü ve yaralı; ~5.000 ölü ve yaralı; 4 kalyon battı; 5 kalyon ağır yaralı; 1 kalyon ve 2 çektiri esir

**Zeytinburnu Deniz Muharebesi**, [1684-1699 Osmanlı-Venedik Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/1684-1699_Osmanl%C4%B1-Venedik_Sava%C5%9F%C4%B1)'nda evre.

[Mezamorta Hüseyin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mezamorta_H%C3%BCseyin_Pa%C5%9Fa) komutasındaki [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1) Eylül 1695'te [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti) donanmasını [Midilli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Midilli_%28ada%29)'nin [Zeytinburnu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zeytinburnu%2C_Midilli) açıklarında ağır bir yenilgiye uğrattı.[^1]

## Muharebe öncesi

![Mezamorta Hüseyin Paşa](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a5/Conterfan_dess_Mezomorto_gewesten_Da%C3%BF_in_Algier%2C_iez%C3%BCnd_Capitan_Bassa_der_Flotten_dess_Gross_T%C3%BCrcken_.jpg/1280px-Conterfan_dess_Mezomorto_gewesten_Da%C3%BF_in_Algier%2C_iez%C3%BCnd_Capitan_Bassa_der_Flotten_dess_Gross_T%C3%BCrcken_.jpg)
*Mezamorta Hüseyin Paşa (Andreas Matthäus Wolfgang, public-domain)*

[Mezamorta Hüseyin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mezamorta_H%C3%BCseyin_Pa%C5%9Fa) 1695 Şubat'ında [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti) donanmasını [Koyun Adaları Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kinci_Koyun_Adalar%C4%B1_Muharebesi)'nde mağlup edip Venedik işgalindeki [Sakız](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sak%C4%B1z_Adas%C4%B1) kurtarmaya muvaffak olduktan sonra 6 Mayıs 1695'te Vezirlik rütbesiyle birlikte [Kaptan-ı derya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaptan-%C4%B1_derya)lığa getirildi.[^2] Ardından ise keza Venedik işgalindeki [Mora](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mora)'nın geri alınması için [Mısırlızade İbrahim Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1rl%C4%B1z%C3%A2de_%C4%B0brahim_Pa%C5%9Fa) seraskerliğinde planlanan sefere denizden yardımcı olması istendi.

18 Haziran 1695’te [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)’dan hareketle yeniden [Ege Denizi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ege_Denizi)'ne açılan [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1)na, [Foça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fo%C3%A7a) limanında Garp ocakları ([Cezayir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cez%C3%A2yir-i_Garp_%28eyalet%29), [Tunus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tunus_%28eyalet%29) ve [Trablusgarp](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trablusgarp_%28eyalet%29)'tan) gemileri de katıldı. Ardından ise [Mısır eyalet](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r_%28eyalet%29) askerlerini [Rodos](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rodos)'tan getiren kalyonlar da donanmaya iltihak etti.[^3]

34 [çektiri](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ektiri), 6 [mavna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mavna) ve 33 [kalyon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kalyon)dan oluşan 73 parçalı [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti) donanmasının [Andıra](https://turkipedia.org/tr/wiki/Andire) adası civarında olduğunun öğrenilmesi üzerine, [Mezamorta Hüseyin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mezamorta_H%C3%BCseyin_Pa%C5%9Fa) da donanmayla [İpsara](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0psara) civarına ilerledi. [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti) donanmasının [Sisam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sisam) civarına gelmesi üzerine ise [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1) 12 Eylül'de yeniden Batı [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu) kıyılarına yöneldi ve 15 Eylül'de [Sakız](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sak%C4%B1z_Adas%C4%B1)'ın güneyinde iki donanma karşılaştı. Karşılıklı top atışları sonrasında Venedik donanmasının [Koyunadaları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koyun_Adas%C4%B1_%28Ege_Denizi%29) Boğazından çıkarak [Midilli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Midilli_%28ada%29)'ye çekilmesini sağlayan Osmanlı donanması [Karaburun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karaburun)'a demir attı. Bu çatışmada taraflar gemi kaybetmezken, Venedik donanması 39 ölü ve 88 yaralı verdi.

## Muharebe

![Venedik donanmasının Mora'da ana üs olarak kullandığı Anabolu](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5f/Napoli%2C_Citta_della_Provincia_della_Morea%2C_by_C._F._Camocio.jpg)
*Venedik donanmasının Mora'da ana üs olarak kullandığı Anabolu (C. F. Camocio, public-domain)*

[Mezamorta Hüseyin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mezamorta_H%C3%BCseyin_Pa%C5%9Fa) [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti) donanması üzerine taarruza karar vererek 33 [kalyon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kalyon)la [Midilli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Midilli_%28ada%29) açıklarına geldi. 4 kalyonu Venediklilerin [çektiri](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ektiri) filosunun üzerine gönderdi. Diğerlerini de üçe ayırarak başına kapudane, patrona ve riyale kapudanlarını vererek Venedik donanmasının üzerine doğru ilerledi. Venedik donanması ilk aşamada muharebeden kaçınarak [Midilli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Midilli_%28ada%29)'nin Gera Körfezi civarında Zeytinburnu açıklarına çekildi. Buna rağmen, 18 Eylül'de iki donanma karşı karşıya geldi.[^4]

Muharebenin başlangıcında Venedik donanması kuvvetli bir direniş gösterse de, akşam 5.00 civarında *Battista Piccolo* adlı kapudane kalyonunun cephanesinin isabet alması sonucu yanarak 231 mürettebatı ve askeriyle birlikte batması muharebenin gidişatını değiştirdi. Batan gemideki yangının sıçradığı *Redentore* kalyonunun da muharebe dışı kalmasıyla Venedik donanmasında ortaya çıkan kargaşadan istifade eden [Mezamorta Hüseyin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mezamorta_H%C3%BCseyin_Pa%C5%9Fa) hücumunun şiddetini artırdı.[^5] Venedik donanmasının 10 kalyonu ağır hasara uğrayıp muharebe dışı kalırken, 3 gemisi de (1 kalyon ve çektiri) Osmanlı donanmasında savaşan [Cezayir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cez%C3%A2yir-i_Garp_%28eyalet%29) ve [Trablusgarp](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trablusgarp) filolarınca ele geçirildi (bu gemiler sonradan [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a getirildi).[^6] Büyük kayba uğrayan Venedik donanması aralarında İkinci Amiral Girolamo Michele ve eski Amirallerden Giovanni Zeno'nun da bulunduğu 5.000 askerlik zayiata uğradı.

[Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti) donanması [çektiri](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ektiri)leriyle birlikte [Midilli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Midilli_%28ada%29)'den [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu) kıyısındaki [Bademli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bademli%2C_Dikili)'ye çekilirken, hasar almış olan üç kalyonu battı, bir bölümü de 19-20 Eylül'de kopan fırtınaya yakalanarak dağıldı.[^7]

## Muharebe sonrası

[Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti) donanması [Bozbaba](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bozbaba) ve [İskiri](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0skiri)'de toplanmaya çalıştı. Lord Contarini de 27 Eylül'de [İskiri](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0skiri)'ye ulaşabildi. 28 Eylül'de buradan ayrılan Venedik donanması 1 ilâ 4 Ekim'de [Mora](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mora)'daki ana üssü [Anabolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anabolu)'da toplandı.

[Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1) ise [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a dönerken [Mezamorta Hüseyin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mezamorta_H%C3%BCseyin_Pa%C5%9Fa) bir süre daha [çektiri](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ektiri)lerle [Çanakkale Boğazı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87anakkale_Bo%C4%9Faz%C4%B1)'nda kaldıktan sonra 22 Ekim'de başkente ulaştı ve Padişah [II. Mustafa](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mustafa) tarafından tebrik edildi.

[^1]: "Sakız", J.H. Mordtmann, İA, İstanbul (1967), c.10, s.94
[^2]: İslam Ansiklopedisi, "Mezemorta Hüseyin Paşa" maddesi, Türk Diyanet Vakfı, Ankara (2004), c.29. s.525. <https://islamansiklopedisi.org.tr/mezemorta-huseyin-pasa>
[^3]: "Mezemorta Hüseyin Paşa", Zehra Orakçı, Fatih Sultan Mehmet Üniversitesi, İstanbul (2021), s.78-79
[^4]: "Osmanlı", İbrahim Sarı, Nokta Kitap (2016), s.114
[^5]: "Naval wars in the Levant, 1559-1853", R.C. Anderson, Princeton University Press (1952), s.221-222
[^6]: "Büyük Osmanlı Tarihi", Joseph von Hammer, c.12, s.238
[^7]: "Nusretnâme", Silâhdâr Fındıklılı Mehmed Ağa, s.199
