# Zeyrek Sarnıcı > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Zeyrek_Sarn%C4%B1c%C4%B1 > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Zeyrek Sarnıcı, https://tr.wikipedia.org/wiki/Zeyrek_Sarn%C4%B1c%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0) - **Orijinal ad:** Pantokrator Sarnıcı - **Görüntü:** Zeyrek Sarnıcı.png - **Yapı türü:** Sarnıç - **Mimari tarz:** Bizans mimarisi - **Konum:** Cibali, Fatih, İstanbul; Flag\_of\_Turkey|20px Türkiye - **Sahip:** İstanbul Büyükşehir Belediyesi - **Başlama:** 12. yüzyıl - **Yükseklik:** 11 m - **Durum:** Kültür ve sanat mekânı olarak kullanılmakta - **Malzeme:** Tuğla, harç, taş - **Yenileme:** 2022 - **Kat sayısı:** 2 **Zeyrek Sarnıcı** ya da **Pantokrator Sarnıcı**, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'un [Fatih](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fatih) ilçesi, [Zeyrek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zeyrek) Mahallesi, [Atatürk Bulvarı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Atat%C3%BCrk_Bulvar%C4%B1%2C_%C4%B0stanbul) üzerinde yer alan [Bizans İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bizans_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) dönemi [sarnıç](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sarn%C4%B1%C3%A7)tır.[^1] Sarnıcın yakın çevresinde, kiliseden dönüştürülmüş aynı isimdeki [Zeyrek Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zeyrek_Camii) ve sarnıcın üzerinde 16. yüzyıl Osmanlı dönemi eseri [Piri Mehmet Paşa Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/P%C3%AEr%C3%AE_Mehmed_Pa%C5%9Fa_Camii_%28%C4%B0stanbul%29) bulunur.[^2] İstanbul’un en büyük üçüncü sarnıcı olan Zeyrek Sarnıcı, turizme kazandırılması amacıyla büyük bir restorasyon dönemi yaşamıştır. Bizans döneminden bugüne gelebilen Zeyrek Sarnıcı, Pantokrator Manastırı’nın sarnıcıydı. Kısmen toprak üzerinde olduğundan dolayı diğer sarnıçlardan ayrılır. Bizans İmparatoru [II. İoannes Komnenos](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._%C4%B0oannis) tarafından inşa ettirilen sarnıç, [Tarihi Yarımada](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fatih)’nın önemli yapıları arasındadır.[^3] ## Tarihçe Zeyrek Sarnıcı, Bizans döneminde, 12. yüzyılda [II. İoannes Komnenos](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._%C4%B0oannis) tarafından inşa edilen [Pantokrator Manastırı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zeyrek_Camii) kompleksinin bir parçası olarak yapılmıştır.[^4] Manastırın hastane ve misafirhane bölümlerinin su ihtiyacını karşılamak amacıyla inşa edildiği düşünülmektedir. Sarnıcın büyük bölümü tuğla ve harç kullanılarak örülmüş, [tonozlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tonoz) bir yapıya sahiptir. Bu özellikleriyle Bizans su mimarisinin tipik örneklerinden biri olarak kabul edilir.[^5] Osmanlı döneminde manastır çevresi medreseye dönüştürülmüş ve sarnıç bir süreliğine kullanılmaya devam etmiştir. Ancak 18. yüzyılın sonlarına doğru işlevini kaybederek toprakla dolmuştur. Cumhuriyet döneminde çevredeki yapılaşmaların artmasıyla uzun süre kapalı kalan sarnıç, 21. yüzyılın başlarında yeniden keşfedilmiş ve restorasyon kapsamına alınmıştır.[^6] ## Mimari özellikler Güney tarafı günümüze gelmeyen sarnıç, yaklaşık 50 metre uzunluğa, 19 metre genişliğe ve 11 metre yüksekliğe sahiptir; tuğla kemerlerle desteklenen üç [nefli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nef) bir yapıdır. Zeyrek Sarnıcı, kısmen toprak seviyesinin üzerinde bulunduğundan diğer Bizans sarnıçlarından ayrılır. İç duvarlarında görülen ritmik kemer sıraları ve tonozlar, hem estetik hem de statik dayanıklılık sağlar.[^7] ## Günümüzde [İstanbul Büyükşehir Belediyesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_B%C3%BCy%C3%BCk%C5%9Fehir_Belediyesi)’nin yürüttüğü restorasyon çalışmaları sonucunda 2022 yılında ziyarete açılan Zeyrek Sarnıcı, günümüzde bir kültür ve sanat mekânı olarak işlev görmektedir.[^8] Mekânda geçici sergiler, ses ve ışık enstalasyonları, konserler ve çeşitli kültürel etkinlikler düzenlenmektedir. Böylece Bizans döneminden kalan bu mühendislik yapısı, modern dönemde yeniden kent yaşamına kazandırılmıştır. Günümüzde sarnıçta su bulunmamaktadır.[^9] ## Ayrıca bakınız - [Yerebatan Sarnıcı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yerebatan_Sarn%C4%B1c%C4%B1) - [Binbirdirek Sarnıcı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Binbirdirek_Sarn%C4%B1c%C4%B1) - [Zeyrek Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zeyrek_Camii) [^1]: Kültür Envanteri - Zeyrek Sarnıcı. kulturenvanteri.com, 17 Kasım 2019. [^2]: TARİHİ YARIMADA’DAKİ ROMA VE BİZANS DÖNEMİ SARNIÇLARI. Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2017. [^3]: Zeyrek Sarnıcı - İstanbul Fatih. [^4]: İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür Mirası Daire Başkanlığı, "Zeyrek Sarnıcı Restorasyon Projesi", erişim tarihi: 11 Kasım 2025. [^5]: TRT Haber, "Zeyrek Sarnıcı: İstanbul’un suyla dolu geçmişine yolculuk", 2023. [^6]: İstanbul Ansiklopedisi, "Zeyrek Mahallesi ve Sarnıçları", Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları. [^7]: TRT Haber, "Zeyrek Sarnıcı: İstanbul’un suyla dolu geçmişine yolculuk", 2023. [^8]: İBB Kültür Mirası, "Zeyrek Sarnıcı", erişim tarihi: 11 Kasım 2025. [^9]: ZEYREK SARNICI – TARİHİ YARIMADA – SURİÇİ.