# Zeynep Korkmaz > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Zeynep_Korkmaz > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Zeynep Korkmaz, https://tr.wikipedia.org/wiki/Zeynep_Korkmaz (CC-BY-SA-4.0) - **Doğum yeri:** Nevşehir, Osmanlı İmparatorluğu - **Disiplin:** Diyalektoloji; Türkoloji - **Meslek:** Akademisyen - **Etkin yılları:** 1944-1990 - **Eğitim:** Ankara Üniversitesi - **Ödüller:** Türk Dil Kurumu Teşvik Ödülü; Yunus Nadi Ödülü; Türkiye Yazarlar Birliği Dil Ödülü; TÜBA Uluslararası Türk Akademisi Tanıtım ve Ödül Töreni **Zeynep Korkmaz** (5 Temmuz 1921, [Nevşehir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nev%C5%9Fehir) - 6 Şubat 2025) Türk akademisyen ve [Türkolog](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkoloji). [Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara_%C3%9Cniversitesi_Dil_ve_Tarih-Co%C4%9Frafya_Fak%C3%BCltesi) (DTCF) öğretim üyelerindendir. 1983 yılından itibaren Yükseköğretim Kurulunda (YÖK) çeşitli görevlerde bulundu. ## Yaşamı ### İlk yılları 1921 yılında Nevşehir'de doğdu. Babası, Nevşehir'in [Uçhisar](https://turkipedia.org/tr/wiki/U%C3%A7hisar%2C_Nev%C5%9Fehir) ilçesinde yerleşik kervan tüccarı Hacı Osman Ağa'nın torunlarından Yusuf Hüsnü Bey (Dengi), annesi Hacı Osman Ağa'nın torunlarından Şefika Hanım'dır. Yusuf Hüsnü Bey, Konya ve İstanbul'da medrese tahsili görmüştü; İzmir, Karaburun ve Turgutlu bölgelerinde üzüm ve incir ticareti yapardı.[^1] Aile, [İstiklal Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1) döneminde Nevşehir'e döndü. Ailenin üçüncü çocuğu olan Zeynep Korkmaz, ailesinin Nevşehir'de olduğu dönemde doğdu[^2] ve okul öncesi dönemi Nevşehir'de geçti. Ailesi, o altı yaşındayken babasının işleri nedeniyle İzmir'e taşındı. Urla Birinci İlkokulunda (1929-1934) ve [İzmir Kız Lisesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir_K%C4%B1z_Lisesi)nde (1934-1940) öğrenim gördü. ### Akademik Yaşamı Yükseköğrenimine DTCF'nin Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünde devam etti. Öğrencilik yıllarında [Yücel](https://turkipedia.org/tr/wiki/Y%C3%BCcel_%28dergi%29) ve [Ülkü](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Clk%C3%BC_%28dergi%29) dergilerinde bazı yazıları yayımlandı.[^3] Fakülteden mezun olduktan sonra (1944) aynı kurumda Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünde "*ilmî yardımcılık*" görevi ile çalışmaya başladı (1945). 1948 yılında Türk Dili bölümüne asistan olarak atandı, [Saadet İshaki Çağatay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saadet_%C4%B0shaki_%C3%87a%C4%9Fatay)'ın asistanı oldu. 1949 yılında [Ankara Devlet Konservatuvarı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hacettepe_%C3%9Cniversitesi_Ankara_Devlet_Konservatuvar%C4%B1)nda tarih öğretmeni ve idareci olan Mehmet Korkmaz'la evlendi. Bu evlilikten iki oğlu dünyaya geldi. 1948'de [DTCF Olayları](https://turkipedia.org/tr/wiki/DTCF_Tasfiyesi)'nda devlet yanlısı tutum edindi ve bilim insanlarının tasfiye edilmesine tanık oldu.[^4] 1950 yılında "*Güney-Batı Anadolu Ağızları: Ses Bilgisi (Phonetique)"* adlı doktora tezini tamamlayarak doktor oldu. 1954 yılında Almanya'ya gönderildi. Hamburg Üniversitesine bağlı *Institut für Kultur und Sprache der Vorderen-Orients*’te misafir asistan olarak Türkolog [Annemarie von Gabain](https://turkipedia.org/tr/wiki/Annemarie_von_Gabain) ile Altayist [Omeljan Pritsak’](https://turkipedia.org/tr/wiki/Omeljan_Pritsak)ın yanında çalıştıktan sonra 1955 yılında yurda döndü. "*Güney-Batı Anadolu Ağızları*" adlı kitabı ile 1955 yılında [Türk Dil Kurumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Dil_Kurumu)ndan teşvik ödülü aldı. 1957 yılında doçent, 1964 yılında “*Nevşehir ve Yöresi Ağızları*” adlı çalışması ile[^5] profesör ünvanını aldı.[^6] “*Türk Dilinin Tarihî Akışı İçinde Atatürk ve Türk Dili*” adlı kitabı 1967 yılında "[Yunus Nadi Armağanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunus_Nadi_%C3%96d%C3%BClleri)" birinciliğini kazandı. Fakülte öğretim üyeliği sırasında çeşitli tarihlerde DTCF'de yönetim kurulu üyeliği ve Ankara Üniversitesi senato üyeliği görevlerini üstlendi. 1981-1983 yılları arasında [Ankara Üniversitesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara_%C3%9Cniversitesi) Türk Dili Bölümü Başkanlığı ve Yeni Türk Dili Ana Bilim Dalı Başkanlığını yürüttü. Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsünde ve [Türk Dil Kurumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Dil_Kurumu)nda çalışmalar yaptı. 1941-1980, 1983-2002 yılları arasında Türk Dil Kurumu asli üyesi idi. 1983 ve 1987'de üniversiteler arası kurul kontenjanından [Yükseköğretim Kurulu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Y%C3%BCksek%C3%B6%C4%9Fretim_Kurulu) üyesi olarak seçildi. 1 Ekim 1983-15 Mayıs 1990 ve 5 Ocak 1989-19 Mayıs 1990 tarihleri arasında kurul üyesi olarak görev yaptı. 5 Ocak 1989-19 Mayıs 1990 tarihleri arasında Yükseköğretim Kurulu Başkan Vekili görevini üstlendi ve bu görevde iken yaş sınırından emekli oldu.[^7] Korkmaz, emekli olduktan sonra 15 Mayıs 1992'de YÖK’te Başkan Danışmanı olarak görevlendirildi. 1996 yılında Türk Kültürü Araştırmaları dergisinin XXXII. cildi Türk Kültürü Araştırma Enstitüsü tarafından "*Prof. Dr. Zeynep Korkmaz'a Armağan*" cildi olarak yayımlanmıştır. ## Ölümü 5 Temmuz 2021'de 100 yaşına giren Korkmaz,[^8] 6 Şubat 2025'te 103 yaşında hayatını kaybetti.[^9] 10 Şubat 2025'te [Kocatepe Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kocatepe_Camii)'nde kılınan cenaze namazının ardından [Cebeci Asri Mezarlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cebeci_Asri_Mezarl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)na defnedildi.[^10] ## Kitapları - Güney - Batı Anadolu ağızları: ISBN 9789751606723 - Türk Dili Üzerine Araştırmalar 1. Cilt: ISBN 9789751607744 - Türk Dili Üzerine Araştırmalar 2. Cilt: ISBN 9789751607744 - Türk Dili Üzerine Araştırmalar 3. Cilt: ISBN 9789751619402 - Türk Dili Üzerine Araştırmalar 4. Cilt: ISBN 9789751631169 - Türkiye Türkçesinin Temeli Oğuz Türkçesinin Gelişimi: ISBN 978-975-16-2559-5 - Türkiye Türkçesi Grameri Şekil Bilgisi: ISBN 978-975-16-2841-1 - Türkçede Eklerin Kullanış Şekilleri ve Ek Kalıplaşması Olayları: ISBN 9789751606020 - Dil Bilgisi Terimleri Sözlüğü: ISBN 9789751633057 [^1]: Kuzucular, Şehamettin. Prof. Dr. Zeynep Korkmaz Biyografisi Çalışmaları Eserleri. edebiyatvesanatakademisi.com sitesi, 9 Şubat 2016. [^2]: Prof. Dr . Zeynep Korkmaz'ın Özgeçmişi ve Eserleri. Turkish Studies International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 2010. [^3]: Kuzucular, Şehamettin. Prof. Dr. Zeynep Korkmaz Biyografisi Çalışmaları Eserleri. edebiyatvesanatakademisi.com sitesi, 9 Şubat 2016. [^4]: Cumhuriyet Gazetesi. 12 Ekim 2013. [^5]: Türkçenin asırlık çınarı: Prof. Dr. Zeynep Korkmaz. [^6]: Sertkaya, Osman Fikri. Doğumunun 100. Yıldönümü Dolayısıyla Prof. Dr. Saadet Çağatay. Belleten dergisi, 2007, s. 133. [^7]: Zeynep Korkmaz Biyografi. [^8]: Türkçenin asırlık çınarı: Prof. Dr. Zeynep Korkmaz. TRT Haber. [^9]: Türkçenin asırlık çınarı Nevşehirli Prof. Dr. Zeynep Korkmaz vefat etti. [^10]: Türk dilinin asırlık çınarı, 103 yaşındaki Prof. Dr. Zeynep Korkmaz toprağa verildi. 10 Şubat 2025.