# Zeybek (oyun) > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Zeybek_(oyun) > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Zeybek (oyun), https://tr.wikipedia.org/wiki/Zeybek_%28oyun%29 (CC-BY-SA-4.0) ![Zeybek oynayan bir çocuk](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/76/Zeybek.jpg) *Zeybek oynayan bir çocuk (Arjety at Türkçe Vikipedi, CC-BY-SA-3.0)* ![Zeybek oynayan köylüler.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dc/Asalet_ve_Cesaretin_Dans%C4%B1%3B_Zeybek_Oyunu.jpg/1280px-Asalet_ve_Cesaretin_Dans%C4%B1%3B_Zeybek_Oyunu.jpg) *Zeybek oynayan köylüler. (Turpcan, CC-BY-SA-4.0)* **Zeybek**, [Batı Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bat%C4%B1_Anadolu) yöresinde görülen halk oyunudur. Zeybek kendi içinde türlere ayrılmaktadır: Tek kişi tarafından ya da birkaç oyuncunun çember şeklinde dizilmesiyle oynanır. Zeybek, halkı koruyan cesur bir adamı temsil eder. Zeybek oynayan dansçı, kollarını omuz hizasında, elleri başıyla aynı hizada olacak şekilde iki yana doğru açar ve bazı oyunlarda kollarını dirseklerden hafifçe kırar. Büyük adımlar atarak ağır ağır hareket eder. Ara sıra yere doğru eğilip bir dizin yere dokundurulması, bu dansın belirgin hareketlerindendir. Bu tarz zeybekler [İzmir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir), [Aydın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayd%C4%B1n), [Manisa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Manisa), [Denizli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Denizli), [Muğla](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mu%C4%9Fla) taraflarında görülen zeybek türleridir. Buna [Balıkesir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bal%C4%B1kesir)'in Ege sahilleri ve [Çanakkale](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87anakkale) de dahil edilebilir. Zeybek bölgesi 7 yöreden oluşur. Bunlar; İzmir, Aydın, Muğla, Denizli, Manisa, Balıkesir, Çanakkale. İç Ege illeri olan; [Kütahya](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCtahya), [Uşak](https://turkipedia.org/tr/wiki/U%C5%9Fak)[^1], [Bursa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bursa), [Afyonkarahisar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Afyonkarahisar), [Balıkesir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bal%C4%B1kesir)'in doğu kısımları, [Eskişehir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eski%C5%9Fehir) ve [Bilecik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bilecik) kaşıklı zeybek tavrı etkisindedir. Yine [Ankara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara) taraflarında oynanan oyunlar kaşıklı zeybek kategorisine girer. Kaşıklı zeybek oyun karakteri [Sinop](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sinop)'a kadar uzanan [Batı Karadeniz Bölümü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karadeniz_B%C3%B6lgesi)'nü de içine alır. [Burdur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Burdur), [Isparta](https://turkipedia.org/tr/wiki/Isparta), [Antalya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Antalya_%28il%29), Muğla-[Fethiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fethiye) ve [Denizli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Denizli)'nin güney kısımları (Acıpayam çevresi) "Teke" zeybekleri içine girer ve kıvrak ezgileri vardır. Balıkesir'in iç ve güney kısımlarında ise kırık zeybek (güvende) oyunlarına rastlanır. Zeybeğin ortaya çıkışı'nın bağbozumu şenlikleriyle ilgisi vardır. İlk Çağ anadolusunda, şarap içme, üzüm ezme gibi olaylar değişik şölenlerle, festivallerle ve danslarla kutlanır, yüceltilirdi. Zeybek oyununda ayakların daha çok performans göstermesinin nedeni üzüm ezme ritüelininin taklit edilmesine bağlanır. Ayrıca zeybeklerin, başlarına bağladıkları oyalı ve işli bir takım aksesuarların üzüm taneleri, asma yaprakları gibi bir takım ilişkili öğeleri simgeledikleri bilinir. Ayrıca [Peçenek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pe%C3%A7enekler) askerlerinin kılığının Zeybek-Seymen kılığıyla benzerliklerine dair bilgiler, [Bizans kroniklerinde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bizans_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) de tespit edildiği gibi [Claude Cahen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Claude_Cahen) bu vakayı, [İslam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0slam) Kaynaklarına Göre [Malazgirt Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malazgirt_Meydan_Muharebesi) adlı makalesinde [Bizans komutanlarından](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bizans_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) Kapadokyalı Alyatte emrindeki ücretli [Peçenek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pe%C3%A7enekler) askerlerinin kiyafetlerinin karşı cephedeki soydaşlarından ayırt edilemediği şeklindeki ifadeleriyle açıklamıştır. Bazı tarihçilere göre [Zeybek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zeybek)lik-Seymenlik kültüründe [Peçenek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pe%C3%A7enekler) kültürünün büyük etkisi bulunmaktadır.[^2][^3] ## Türleri - Ağır zeybek [**Aydın Zeybeği**](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abdal_zeybe%C4%9Fi) olarak da adlandırılır. Genellikle şu [türkü](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%BC) eşliğinde oynanır:[^4] Uzun olur (aman) [efe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Efe)lerin pıçağı Beş yüz dirhem Şam [Trablus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trablus) kuşağı Serbest olur (aman) [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu) uşağı Aşırdılar karlı (da) dağdan Keşiş'ten Bilmiş ol ki geçmiş olur iş işten Silâhı da elinde, kaması da belinde Yavrum [İzmir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir) yolunda ben bir güzele vuruldum - Kaşıklı zeybek - Kıvrak zeybek (Teke zeybeği) - Kırık zeybek - Toplu Güvende Toplu olarak oynanan, eşlik ezgisi *karcığar* makamında olan, [Balıkesir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bal%C4%B1kesir)'e ait halk oyunudur. - [**Harmandalı**](https://turkipedia.org/tr/wiki/Harmandal%C4%B1) - [**Kerimoğlu Zeybeği**](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kerimo%C4%9Flu_Zeybe%C4%9Fi) ## Ayrıca bakınız - [Türk Halk Oyunları](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_halk_oyunlar%C4%B1) - [Abdal zeybeği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abdal_zeybe%C4%9Fi), [Kıbrıs](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1br%C4%B1s)'ta oynanan zeybek türü. - [Asmalı Mencere](https://turkipedia.org/tr/wiki/Asmal%C4%B1_Mencere) - [Gel Ayşem Gel Gezelim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gel_Ay%C5%9Fem_Gel_Gezelim) [^1]: ZEYBEK VE DİĞER HALK OYUNLARI. [^2]: Hayati Kuzucu, Türk Milli Kimliğinin Oluşması Süreci ve Yukarı Teke Örneği Bağlamında Dirmil’in Demografisi, Burdur 2017, s. 119. [^3]: Mehmet Eröz, Milli Kültürümüz ve Meselelerimiz, Doğuş Yayın ve Dağıtım, İstanbul 1983, s. 85-86. [^4]: Türk Halk Oyunları - A.