# Zenta Muharebesi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Zenta_Muharebesi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Zenta Muharebesi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Zenta_Muharebesi (CC-BY-SA-4.0)

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/A_zentai_csata_Eisenhut_Ferenc_k%C3%A9pe.jpg/1280px-A_zentai_csata_Eisenhut_Ferenc_k%C3%A9pe.jpg)
* (Franz Eisenhut, public-domain)*

- **Çatışma:** Zenta Muharebesi
- **Parçası:** Osmanlı-Kutsal İttifak Savaşları
- **Tarih:** 11 Eylül 1697 Çarşamba
- **Bölge:** Zenta yakınlarında, Macaristan Krallığı; (bugünkü Zenta, Voyvodina, Sırbistan)
- **Sonuç:** Kesin Avusturya zaferi; Karlofça Antlaşması; Kutsal İttifak sona erdi.
- **Savaşan:** 23px Osmanlı İmparatorluğu; Avusturya Arşidüklüğü
- **Komutan:** 23px II. Mustafa; 23px Elmas Mehmed Paşa; Savoy Prensi Eugen
- **Güç:** 100,000 asker; 90 top; 34,000 piyade; 16,000 süvari; 60 top
- **Kayıp:** Osmanlı kaynaklarına göre, 7,000–8,000 ölü.; Avusturya kaynaklarına göre, 30,000 ölü; 87 top; 429 ölü; 1,598 yaralı

**Zenta Muharebesi**, [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ile [Avusturya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutsal_Roma_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) orduları arasında, 11 Eylül 1697 tarihinde [Tisa Irmağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tisa) kıyısındaki Zenta'da yapılan ve Osmanlıların yenilgisiyle sonuçlanan muharebedir. [Osmanlı-Kutsal İttifak Savaşları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-Kutsal_%C4%B0ttifak_sava%C5%9Flar%C4%B1)'nın son önemli çarpışması olan bu savaşın ardından 1699 yılında [Karlofça Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karlof%C3%A7a_Antla%C5%9Fmas%C4%B1) imzalandı.

## Hazırlıklar

1695 ve 1696 yıllarında [Avusturya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya_Ar%C5%9Fid%C3%BCkl%C3%BC%C4%9F%C3%BC)'ya karşı iki sefere çıkan [Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_padi%C5%9Fahlar%C4%B1_listesi) [II. Mustafa](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mustafa), bu ülkeye üçüncü bir seferle büyük bir darbe indirmek istiyordu. 1697 yılına gelindiğinde Avusturya uzun süredir yürütmekte bulunduğu ve [Fransa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fransa)'ya karşı savaştığı [9 Yıl Savaşları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dokuz_Y%C4%B1l_Sava%C5%9F%C4%B1)'nı bitirmiş ve Osmanlı Devleti'ne barış teklifi götürmüştü. Bu sırada ölen [Jan III. Sobieski](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Jan_Sobieski)'nin yerine [Lehistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lehistan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) tahtına [Saksonya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saksonya) elektörü [Frederick](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frederick_County%2C_Maryland) geçmişti, onun yerine, yani Avusturya ordusunun başına, [Fransız](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frans%C4%B1zlar) asıllı başarılı komutan [Savoylu Eugene](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eugen_%28Savoy_prensi%29) getirilmişti. II. Mustafa da barış teklifini reddetmiş, Avusturya'ya üçüncü sefer için hazırlıkları başlatmıştı.

13 Nisan 1697'de [Edirne Sarayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne_Saray%C4%B1)'ndaki [Arz Odası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arz_Odas%C4%B1)'nın önüne tuğlar dikildi. 18 Nisan'da Sultan [II. Mustafa](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mustafa) 100.000 kişilik bir kuvvetle üçüncü seferine çıktı. Yol üzerinde [Avusturyalılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturyal%C4%B1lar)ın [Bihke Kalesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bihke_Kalesi) önünde bozguna uğradığı ve [Hersek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hersek)'te [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik)lilerin çekildiği haberleri ordunun moralini yükseltti.

11 Ağustos'ta [Belgrad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belgrad)'a ulaşan padişah komutanlarını alarak 12 Ağustos'ta bir harp meclisi topladı. Mecliste iki görüş ortaya çıktı; ya [Sava](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sava) üzerinden [Varadin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Petrovaradin)'e geçilecek ya da [Tisa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tisa)'dan karşıya geçilecekti.[^1] [Amcazade Hüseyin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amcaz%C3%A2de_H%C3%BCseyin_Pa%C5%9Fa) *"Üç keredir sefer yapıp düşmandan bir karış toprak almadan evinize dönüyorsunuz. Eğer yeterince teçhizatınız varsa Varadin'i muhasara ediniz."* diye görüş belirtti. Ama bu görüş kabul görmedi.

Daha sonra [Temeşvar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Teme%C5%9Fvar) muhafızı Cafer Paşa ordugâha geldi ve meclise katıldı. Cafer Paşa da [Titel Kalesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Titel_Kalesi)'nin bulunduğu yerden Zenta yönünde gidilmesi ve Macar topraklarında büyük çaplı operasyon gerçekleştirildikten sonra, en son [Varadin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Petrovaradin)'e geçilmesi yönünde görüş belirtti. [Amcazade Hüseyin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amcaz%C3%A2de_H%C3%BCseyin_Pa%C5%9Fa) ve [Anadolu Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu_%28eyalet%29) [Mısırlızade İbrahim Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1rl%C4%B1z%C3%A2de_%C4%B0brahim_Pa%C5%9Fa) bu planı tehlikeli buldularsa da Cafer Paşa'nın II. Mustafa ile önceden beri var olan yakın ilişkileri nedeniyle Zenta yönünde gidilmesine karar verildi.[^2]

Karar alındıktan sonra Osmanlı ordusu [Tuna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuna)'yı geçti ve 110 parçalık [donanma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Deniz_kuvvetleri) da Tisa Nehri'ne hareket etti. Avusturya ordusu ise Titel Kalesi önünde 7-8 bin kişilik kuvvet bırakarak çekilmişti. Osmanlı ordusu kaleyi aldı ve yıktı.

Avusturya ordusu komutanı [Prens Eugene](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eugen_%28Savoy_prensi%29) casusları vasıtasıyla Osmanlı ordusunun planını öğrenmiş, Osmanlı ordusu ilerlerken de [Varadin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Petrovaradin)'e çekilmişti.[^3] [Sadrazam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam) [Elmas Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Elmas_Mehmed_Pa%C5%9Fa), [Avusturyalılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturyal%C4%B1lar) buraya daha yeni yerleşirken uygun durumda hemen saldırma teklifinde bulundu ama teklif kabul edilmedi. Osmanlılar'ın [Tisza](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tisa) yönünde ilerlediğini duyan Eugene hızla Tisza'ya yöneldi, bu sırada henüz Osmanlı ordusunun büyük kısmı köprüden geçmemişti. [Eugen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eugen_%28Savoy_prensi%29)'in geldiği haberi alınınca geçiş hızlandı ama bu yeterli olmadı, kurulan köprü aşırı yük almış ve dayanıksızlaşmış, yer yer de parçalanmıştı.

## Savaş

Osmanlılar'ın [Tisza](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tisa) yönünde ilerlediğini duyan Eugene hızla [Tisza](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tisa)'ya yöneldi, bu sırada Osmanlı ordusunun büyük kısmı köprüden geçmemişti. Eugen geldiğinde nehrin karşısına sadece 7.000 Osmanlı askeri geçebilmişti, bunlar çoğunlukla geçişi kolaylaştırmak için karşıya geçen rütbeli askerler ve paşalardı, yanlarında ise saray halkı, hazine, otağ-ı hümayun, silahdarlar ve bolca cephane vardı.[^4] Eugen yaklaşırken üzerine [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu) Beylerbeyi [Mısırlızade İbrahim Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1rl%C4%B1z%C3%A2de_%C4%B0brahim_Pa%C5%9Fa) ve [Diyarbakır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diyarbak%C4%B1r) [Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beylerbeyi) Kavukçu İbrahim Paşa'nın kuvvetleri üzerine gönderildi ama bir sonuç alınamadı.

Sonunda çarpışma 11 Eylül 1697 günü öğleden sonra başladı, nehri geçemeyen [Osmanlı ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_ordusu) mevzi almaya karar verdi, bu ise Avusturya topçusunun karşı kıyıları hiçbir karşılık almadan bombalamasına yol açtı. Sonunda Osmanlı ordusu otuz bin kayıp vererek geri çekildi. [Avusturyalılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturyal%C4%B1lar) da çok kayba uğradığından, Sultanın yanındaki Osmanlı kuvvetlerine taarruz edemediler. Sultan İkinci Mustafa ordunun geri kalan kısmını toparlayarak [Temeşvar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Teme%C5%9Fvar)'a doğru yöneldi.[^5] Ordu kayıplara rağmen planlandığı üzere Temeşvar'a ulaştı, ancak herhangi bir kaleyi kuşatacak durumda değildi.

## Sonuçlar

Osmanlı ordusu rütbeli askerlerini kaybetmişti, başta [Sadrazam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam) [Elmas Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Elmas_Mehmed_Pa%C5%9Fa)[^6] olmak üzere birçok Osmanlı paşası[^7] ölmüş; sadrazamın göğsünde taşıdığı mühür, sultanın çadırıyla birlikte birçok ordu çadırı, 87 top, 15 bin sığır, 7 bin at, birkaç bin deve ve toplam 3 milyon gulden tutarında hazine Avusturya ordusunun eline geçmişti.[^8] Ordusunun bozgununa çaresizlik içinde seyirci olan padişah [II. Mustafa](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mustafa), önce [Temeşvar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Teme%C5%9Fvar)'a, oradan da [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a doğru geri çekildi. Muharebeden önce tavsiyesi dinlenmemiş olan [Amcazade Hüseyin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amcaz%C3%A2de_H%C3%BCseyin_Pa%C5%9Fa) ise sadrazamlığa getirildi.

Eugene'nin Osmanlı ordusunu hazırlıksız yakalaması için tekrar dengesinin bozulduğu bir anı beklemesi gerekti, Temeşvar'da bulunan Osmanlı kuvvetlerinin karşısına çıkmaya çalışmak yerine zafer kazandığını Avusturya'ya bildirdi. Prens Eugene, [Belgrad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belgrad)'a saldırabilecek olmasına rağmen ordudaki para ve erzak sıkıntısı yüzünden birliklerini [Erdel](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erdel) civarındaki kış karargahlarına gönderdi.[^9]

Savaş, [Kutsal İttifak Savaşları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-Kutsal_%C4%B0ttifak_sava%C5%9Flar%C4%B1) içinde son önemli muharebedir. Kaybettiği topraklarını geri almasının zor olacağını fark eden [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu), [Karlofça Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karlof%C3%A7a_Antla%C5%9Fmas%C4%B1)'nı imzalamayı tercih etmiştir.

## Ayrıca bakınız

- [Osmanlı-Kutsal İttifak Savaşları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-Kutsal_%C4%B0ttifak_sava%C5%9Flar%C4%B1)

[^1]: "On Soruda: Zenta Muharebesi". 2004.
[^2]: "On Soruda: Zenta Muharebesi". 2004.
[^3]: "On Soruda: Zenta Muharebesi". 2004.
[^4]: "On Soruda: Zenta Muharebesi". 2004.
[^5]: "On Soruda: Zenta Muharebesi". 2004.
[^6]: Çeşitli kaynaklarda Sadrazam'ın yeniçerilerce öldürüldüğü anlatılmaktadır. (Osmanlı Tarihi s.126 Anonim, D.KANTEMİR C.III., s.278)
[^7]: 58 yeniçeri ağası, 20 sipahi ve silahtar ağası, 10 alay beyi, Anadolu Beylerbeyi Mısırlızade İbrahim Paşa, Temeşvar Muhafızı Koca Cafer Paşa, Yeniçeri Ağası Mahmud Paşa, Adana Valisi Fazıl Paşa, Rumeli Beylerbeyi Küçük Cafer Paşa, Diyarbekir Beylerbeyi Çerçeci İbrahim Paşa, Mevlüt Mehmet Paşa, Meşayizade Hasan Paşa, Ankaralı Ali Paşa, Kul Kethüdası Cebeci Paşa ve daha birçok sancak beyi. Osmanlı Arşivleri. BOA, A.DVNS.MHM.d, 109, s. 60
[^8]: "On Soruda: Zenta Muharebesi". 2004.
[^9]: "On Soruda: Zenta Muharebesi". 2004.