# Zafer Hanım > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Zafer_Han%C4%B1m > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Zafer Hanım, https://tr.wikipedia.org/wiki/Zafer_Han%C4%B1m (CC-BY-SA-4.0) - **Adı:** Zafer Hanım - **Doğum yeri:** İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu - **Ölüm yeri:** İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu - **Meslek:** Yazar **Zafer Hanım**, Osmanlı Devleti'nde bir kadın tarafından yazılmış olma özelliğini taşıyan ilk roman olan ve 1877 yılında yayımlanan [Aşk-ı Vatan](https://turkipedia.org/tr/wiki/A%C5%9Fk-%C4%B1_Vatan)'ın yazarıdır. Bu haliyle Osmanlı Devleti'nde ilk kadın yazar olma özelliğini taşır ancak basılı tek kitabı bulunması, ilk kadın yazar olarak beş romanın yazarı olan [Fatma Aliye Hanım (Topuz)](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fatma_Aliye_Topuz)'ın anılmasına neden olmuştur. [^1]\== Yaşamı == Zafer Hanım hakkında öncelikle çağdaşı Mustafa Zihni Efendi'nin [**Meşahirü’n-Nisa**](https://turkipedia.org/tr/wiki/Me%C5%9Fahir%C3%BC%E2%80%99n-Nisa) adlı eserinden bilgi alınabilir. Mustafa Zihni Efendi Zafer Hanım'ın Fuat Paşa ailesinden geldiğini ve Osmanlı büyükelçilerinden Kabulî Paşa'nın eşi olduğunu söyler.[^2] Ancak Osmanlı Arşivinde Zafer Hanım'ın Kabulî Paşa'nın ölümü sonrasında kalan borçlarla uzun yıllar uğraştığı ve kendisine maaş bağlanması konusunda devlete başvurusunun olduğu anlaşılmaktadır. Bu sebeple Kabulî Paşa'nın vefatı sonrasında, Paşa'nın da içinde öldüğü Beyoğlu'ndaki konağı satan Zafer Hanım İstinye'de Recaizade Ekrem'e komşu olan yalısında yaşamıştır. Şâir Nigâr Hanım'ın günlüklerinde zaman zaman Zafer Hanım fakat daha çok 'Kabulî Paşa'nın Haremi', 'Madam Kabulî' olarak bahsi geçen yazarın devrin kadın yazarlarıyla görüştüğü anlaşılır. Bazı kaynaklarda yazarın sonraki yıllarda Azmi isimli bir beyle evlendiğinden de söz edilmektedir. ## Aşk-ı Vatan Zehra Hanım, romanını [Kırım Harbi](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Sava%C5%9F%C4%B1)'nde şehit ve esir düşen askerlerin ailelerine yardım amacıyla kaleme almıştır. Roman 1877 yılının Nisan ayı başlarında *Merhum Kabuli Paşa haremi Zafer Hanım’ın eser-i hamesidir* imzasıyla yayımlanmıştır. Telif bir roman olabileceği gibi çeviri bir roman olduğu da iddia edilmektedir. Ayrıca kitabın 2008 basımında "Satışından hâsıl olan kâr yararlı askerlere verilecektir." ile "Maarif Nezaret-i Celile'sinin tasdiki ile İstanbul'da Kürkçü Han'da Kavafyan Matbaası'nda tab edilmiştir." ifadelerine kapak içinde yer verilmiştir. Ahmet Mithat Efendi, Şair Fıtnat Hanım (Hazinedarzade Mehveş Fıtnat)'a yazdığı 15 Nisan 1878 tarihli mektubunda Zafer Hanım’ın *Aşk-ı Vatan* romanının yayımından haberdar eder ve henüz görmemiş olabileceğini düşünerek romana yerleştirdiği eleştiri notlarıyla birlikte gönderdiğini ekler. Zafer Hanım’ın ilk kadın yazar olduğunu belirttiği mektupta, eseri ince bir tetkikten geçirdiğini ve fazla kusur bulamadığını, romanı tanıtmak için bir yazı yazacağını belirtir. Mithat Efendi'nin sözünü ettiği yazısı mektuptan dört gün sonra 14 Nisan 1878 tarihli *Vakit* gazetesinde yayımlanır. Eser, [Prof. Zehra Toska](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zehra_Toska) tarafından yayına hazırlanarak 1994'te Oğlak Yayıncılık etiketiyle; 2008'de Zeynep Bektaş tarafından yayına hazırlanarak Antik Kitap Yayınları etiketiyle yayımlanmıştır. ### Kompozisyonu Kitap, sırasıyla Kısm-ı Evvel (Birinci Kısım), Kısm-ı Sâni (İkinci Kısım), Kısm-ı Sâlis (Üçüncü Kısım) olarak üç bölüme ayrılır. Bu bölümler içerisinde duygu ya da düşünceyi ifade edebilmek için yer yer beyitlere ve olay örgüsüne ait mektup örneklerine yer verilir. [^1]: 1. Hülya Argunşah, "Kadınların Sanatçı Olarak Edebiyat Tarihindeki Yersizliklerine Zafer Hanım ve Aşk-ı Vatan Üzerinden Bakmak", Nâzım Hikmet Polat Armağanı, haz. T. Haykır, İstanbul: TEV Yayınları, 451-472. [^2]: Çamkara, Ayşe. Zafer Hanım’ın Aşk-ı Vatan Romanı Bağlamında Kadın. hece.com.tr.