# Yusuf Ziyâ Paşa (1826 doğumlu devlet görevlisi) > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Yusuf_Ziy%C3%A2_Pa%C5%9Fa_(1826_do%C4%9Fumlu_devlet_g%C3%B6revlisi) > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Yusuf Ziyâ Paşa (1826 doğumlu devlet görevlisi), https://tr.wikipedia.org/wiki/Yusuf_Ziy%C3%A2_Pa%C5%9Fa_%281826_do%C4%9Fumlu_devlet_g%C3%B6revlisi%29 (CC-BY-SA-4.0) ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d1/Yusuf_Ziya_Pa%C5%9Fa_%281826_do%C4%9Fumlu_devlet_g%C3%B6revlisi%29.jpg) * (Gümrük Rehberi, S. 533, Kapak Sayfası, public-domain)* - **Makam:** Divan-ı Ali-i Muhâsebât Reisi - **Dönembaşı:** 1 Kasım 1871 - **Dönemsonu:** 26 Kasım 1871 - **Öncegelen:** Ahmed Zühdü Paşa - **Sonragelen:** Abdullah Galib Paşa - **Doğum tarihi:** 1826 - **Doğum yeri:** İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu - **Ölüm tarihi:** 30 Kasım 1882 - **Ölüm yeri:** Trabzon, Osmanlı İmparatorluğu - **Yattığı yer:** Zincirlikuyu Mezarlığı, İstanbul **Yusuf Ziyâ Paşa** (1826, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) – 30 Kasım 1882, [Trabzon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trabzon)), Osmanlı devlet adamı. Maliye ve Maarif Nazırlığı ve Trabzon Valiliği yapmıştır. [Darüşşafaka](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dar%C3%BC%C5%9F%C5%9Fafaka)’nın kurucusudur. ## Yaşamı 1826 yılında İstanbul'un [Fatih](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fatih) ilçesindeki [Aksaray](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aksaray%2C_Fatih) semtinde dünyaya geldi. Babası, gümrük memuru Mehmet Akif Efendi’dir.[^1] Evde özel öğrenim görerek yetişti. Özellikle matematik ve muhasebe alanında kendini yetiştirdi.[^2] 1842 yılında kurulan *"Mesarifet Hazinesi*" (Askerlik Dairesi Hazine Harcamaları) adlı devlet kuruluşunda aynı yıl memuriyete başladı. [1853-1856 Osmanlı-Rus Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Sava%C5%9F%C4%B1) sırasında Batum Ordu Hümayun-u Mümeyizliğinde görevlendirildi. Savaştan sonra çeşitli devlet görevlerinde bulundu. Gazi Ahmet Muhtar Paşa ile irtibata geçerek 1863 yılında "Cemiyet-i Tedrisiyye-i İslamiye" (İslam Okutma Kurumu)'nin kurulması ve Kapalıçarşı'daki çırakların eğitimi için Simkeşhane'de bir okul kurulmasına öncülük etti. Okulda kullanılmak üzere bir cebir kitabı ve hesap risalesi bastırdı; kitap bütün okullarda kullanılarak kuruma bir gelir kaynağı oldu.[^3] Bu okulun başarısı üzerine öksüz ve yetim çocukların okutulması için İstanbul'daki ilk parasız yatılı okul olan [Darüşşafaka](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dar%C3%BC%C5%9F%C5%9Fafaka)'nın kurulması girişimine de öncülük etti. Okul inşası 1868'de [Fatih](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fatih)'te alınan bir arsa üzerinde başladı, 1873'te hizmete girdi. 1867'de Serasker Müsteşarlığı'na, 1868'de Maliye müsteşarlığına atandı. 1873 yılında [Şura-yı Devlet](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9E%C3%BBr%C3%A2-y%C4%B1_Devlet) üyesi oldu. 1873-1874 arasında Orman Umum Müdürü olarak görev yaptı.[^4] 1874 yılında Maliye Nazırı oldu. Ertesi sene Defter-i Hakani (Tapu Kadostro) Nezareti'ne atandıysa da ardından tekrar Maliye Nazırlığına getirildi. 1878'de [Trabzon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trabzon) valisi olarak görevlendirildi. [Abdülaziz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClaziz)'in tahttan indirilmesi olayına karıştığı için İstanbul'dan uzaklaştırılıp Trabzon'da görevlendirildiği rivayet edilir[^5] 30 Kasım 1882 tarihinde [Trabzon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trabzon)'da hayatını kaybetti.[^6] Darüşşafaka'nın bahçesine gömülmeyi vasiyet etti ama mümkün olmadı.[^7] Ziyâ Paşa'nın ölümünden 83 yıl sonra Darüşşafaka İdare Heyeti, 27 Eylül 1965 günü Ziyâ Paşa'nın kabriyle mezar taşları, onun vasiyeti yerine getirilmek üzere İstanbul'a getirildi.[^8] Naaşı İstanbul'a getirildi, Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi. [Darüşşafaka](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dar%C3%BC%C5%9F%C5%9Fafaka)'nın kuruluş ve gelişmesinde büyük katkıları olan Yusuf Ziyâ Paşa'nın maaşını Darüşşefaka'ya devrettiği bilinir.[^9] ## Eserleri - Muhtasar Kava'id-i 'İlm-i Hesab - Mukaddime-i İlm-i Cebir - Teshil-i Hesab [^1]: Yusuf Ziya Paşa, Oyg’nin Darüşşafakası blogu (6 Şubat 1922 tarihli Mualimler Mecmuası, Numara 24’te yayımlanan Mehmet İzzet makalesinden alıntı). [^2]: Darüşşifaka Lisesi web sitesi, Kurucularımız sayfası, Erişim tairhi:28.05.2011. [^3]: Yusuf Ziya Paşa, Oyg’nin Darüşşafakası blogu (6 Şubat 1922 tarihli Mualimler Mecmuası, Numara 24’te yayımlanan Mehmet İzzet makalesinden alıntı). [^4]: Orman Genel Müdürlüğü web sitesi, Geçmişten Günümüze Orman Genel Müdürleri sayfası Erişim tarihi:12.03.2011. [^5]: Yusuf Ziya Paşa, Oyg’nin Darüşşafakası blogu (6 Şubat 1922 tarihli Mualimler Mecmuası, Numara 24’te yayımlanan Mehmet İzzet makalesinden alıntı). [^6]: Mehmed İzzet, Muallimler mecmuası, Numara 24, Binbirdirek, 8 Teşrin-i Sânî 1340 (6 şubat 1922) [^7]: Yusuf Ziya Paşa, Oyg’nin Darüşşafakası blogu (6 Şubat 1922 tarihli Mualimler Mecmuası, Numara 24’te yayımlanan Mehmet İzzet makalesinden alıntı). [^8]: Divan-ı Ali-i Muhâsebât Reisleri. sayistay.gov.tr. [^9]: Orman Genel Müdürlüğü web sitesi, Geçmişten Günümüze Orman Genel Müdürleri sayfası Erişim tarihi:12.03.2011.