# Yusuf Kadir Han

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Yusuf_Kadir_Han
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Yusuf Kadir Han, https://tr.wikipedia.org/wiki/Yusuf_Kadir_Han (CC-BY-SA-4.0)

- **Veraset:** Karahanlılar Hükümdarı
- **Hüküm süresi:** 1020-1032
- **Önce gelen:** II. Ahmed Togan Han
- **Sonra gelen:** I. Süleyman Han (Doğu); I. Muhammed Han (Batı)
- **Hanedan:** Karahanlılar
- **Babası:** Saltuk Buğra Han
- **Ölüm tarihi:** 1032
- **Dini:** Sünni İslam

**Yusuf Kadir Han** veya **Yusuf Kadır Han**, 1026'da [Karahanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karahanl%C4%B1lar)'nin tahtına oturan [Karahanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karahanl%C4%B1lar) hükümdar. Tam olarak ne zaman doğduğu bilinmemekle birlikte, 1032'de [Kaşgar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ka%C5%9Fgar)'da ölmüştür.[^1]

Yusuf Kadir Han, [İslam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0slam)'ı benimseyen ilk [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) hükümdarı olan [Saltuk Buğra Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Satuk_Bu%C4%9Fra_Han)'ın torunu olarak [Karahanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karahanl%C4%B1lar)'nde [kut](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kut_%28mitoloji%29) sahibi oldu. Yönetim erkine sahip olduğu ilk [prens](https://turkipedia.org/tr/wiki/Prens)lik yıllarında, [Doğu Türkistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Do%C4%9Fu_T%C3%BCrkistan) bölgelerini [İslam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0slam)laştırmak için uğraştı. [Hoten](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hotan_%28%C5%9Fehir%29)'e akınlar düzenleyen Yusuf Kadir Han, [Hicri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hicr%C3%AE_takvim) 404'te ([Miladi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Milat) 1013-1014) burada [İslami](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0slam) bir yönetim kurdu.[^2]

Giderek büyüyen [Karahanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karahanl%C4%B1lar)'nin, [Mahmud Gaznevî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mahmud_Gaznev%C3%AE)'nin [Hindistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hindistan) seferini fırsat bilip Ca'fer ve Sübaşı Tegin önderliğinde bir orduyla [Horasan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Horasan)'ı ele geçirmek için saldırması ve [Gazne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gazne) hükümdarı Mahmud Gaznevî'nin kardeşi Nasr'ın [Karahanlılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karahanl%C4%B1lar)'ı yenmesiyle birlikte Yusuf Kadir Bey'den yardım istendi. Onun da dahil olduğu kuvvetler bir kez daha mağlup oldu ve Kadir Han'ın hükümdarlığına giden sık hükümdar değişiklikleri başladı.[^3] [Karahanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karahanl%C4%B1lar) Sultanı Nasr Ali Han'ın 1013'te ölümünden sonra kardeşi [Arslan Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arslan_Han) fiili olarak kağanlığın yönetimini devr aldı ve Yusuf Kadir Han ortak Kağan ilan edildi. Mensur bin Ali'ye karşı yapılan seferde diğer kut sahibi [Ali Tigin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ali_Tigin)'inin esir düşmesi; 1017'de de [Arslan Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arslan_Han)'in vefat etmesiyle; tahtın büyük varisi [Mensur Arslan Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mensur_Arslan_Han) tahta geçti. Daha sonra kendisini sofiliğe veren ve tahttan çekilen [Mensur Arslan Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mensur_Arslan_Han) tahtını Yusuf Kadir Han'a verdi. Ancak [Arslan İlig](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arslan_%C4%B0lig) de kendini hükümdar ilan etti.[^4] [Arslan İlig](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arslan_%C4%B0lig)'in ölmesiyle birlikte Yusuf Kadir Han [Karahanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karahanl%C4%B1lar)'nde süren çalkantıları dindirdi. Bu zaman [Karahanlılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karahanl%C4%B1lar)'ın en parlak dönemi oldu. Yusuf Kadir Han'ın 1032'de ölmesiyle birlikte oğulları arasında çıkan taht kavgaları sonucu ülke, Doğu ve Batı [Karahanlılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karahanl%C4%B1lar) olarak ikiye ayrıldı. Doğu [Karahanlılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karahanl%C4%B1lar)'ın başkenti [Kaşgar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ka%C5%9Fgar), Batı Karahanlılar'ın başkentiyse [Semerkant](https://turkipedia.org/tr/wiki/Semerkant) oldu.[^5]

[^1]: Yusuf Kadir Han. <http://www.botav.org/yusuf-kadir-han-2/>
[^2]: Esir Doğu Türkistan’da Mazlum bir Türk Şehri. <http://ahmettasagil.wordpress.com/2007/01/20/esir-dogu-turkistanda-mazlum-bir-turk-sehri/>
[^3]: Ötüken Uygur Kağanlığı dönemi. <http://www.ulkuocaklari.org.tr/default.asp?CCC=MenuSistemi&UO=AltMenu&ID=143&MenuID=19>
[^4]: Karahanlılar (Karahanlı Devleti). <http://www.dallog.net/devletler/karahanlilar.htm>
[^5]: Kara, Kemal; Lise Tarih 1 (2002), Önde Yayıncılık