# Yusuf Franko Paşa > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Yusuf_Franko_Pa%C5%9Fa > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Yusuf Franko Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Yusuf_Franko_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0) ![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/71/Y%C5%ABsuf_Franko_Pasha.png/1280px-Y%C5%ABsuf_Franko_Pasha.png) * (public-domain)* - **Doğum tarihi:** 1855 - **Doğum yeri:** İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu - **Ölüm tarihi:** 1933 - **Sıra:** 7. - **Makam:** Cebel-i Lübnan Sancağı mutasarrıfı - **Dönembaşı:** 1907 - **Dönemsonu:** 1912 - **Öncegelen:** Muzaffer Paşa - **Sonragelen:** Ohannes Paşa - **Ebeveynleri:** Nasrî Franko Paşa (babası) **Yusuf Franko Paşa** (1855, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) – 1933), [Melkânî Rum Katolik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Melkani_Rum_Katolik_Kilisesi) asıllı [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) devlet adamı ve karikatürcüdür.[^1] 1907'den 1912 yılına kadar [Cebel-i Lübnan Sancağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cebel-i_L%C3%BCbnan_Sanca%C4%9F%C4%B1)'nın [mutasarrıf](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mutasarr%C4%B1f)lığını yaptı. ## Hayatı Yusuf Franko 1855 yılında İstanbul'da doğdu.[^2] Babası [Melkânî Rum Katolik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Melkani_Rum_Katolik_Kilisesi) asıllı [Nasrî Franko Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nasr%C3%AE_Franko_Pa%C5%9Fa)'dır. Öğrenimini ailesinin 1868-1873 yılları arasında oturmakta olduğu [Cebel-i Lübnan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cebel-i_L%C3%BCbnan_Sanca%C4%9F%C4%B1)'da yaptı.[^3] Daha sonra Hariciye Nezareti hizmetine girdi. [I. Lahey Sözleşmesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/1899_ve_1907_Lahey_S%C3%B6zle%C5%9Fmeleri)'nde Osmanlı Devleti'ni temsil etti. Hariciye Nazırı Kalem-i Mahsus (Özel Kalem Müdürü) olarak görev yapmaktayken vezir unvanını aldı. 8 Temmuz 1907 tarihinde [Cebel-i Lübnan Sancağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cebel-i_L%C3%BCbnan_Sanca%C4%9F%C4%B1) [mutasarrıf](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mutasarr%C4%B1f)lığına tayin edildi. Aralık 1912 tarihine kadar 5 yıl süreyle bu görevde kaldı.[^4] İyi bir başlangıç yapmasına ve çeşitli parti ve akımlarla ilişkileri konusunda düşünceli olmasına ve din adamlarının kendisine yardım etmesine rağmen, itibarı selefininkinden daha iyi değildi,[^5] bu durumu ihlal ettiği için bu durum uzun sürmedi. Temel sistem, yargı işlerine müdahale etti, İdari Konsey'in yetkilerine saldırdı, bazı muhalif gazeteleri feshetti ve dağdaki her Lübnanlıyı Osmanlı kimlik kartı almaya zorlamaya çalıştı. Ancak karşısında duran güçlü muhalefet, onu dilediği kişi için isteğe bağlı hale getirmeye zorladı.[^6] 1908'de [II. Meşrutiyet](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kinci_Me%C5%9Frutiyet)'in ilanıyla Lübnan'daki bazı gruplar Mutasarrıflığın [Suriye Vilayeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suriye_Vilayeti)'ne dahil edilmesini ve onu [Meclis-i Mebûsan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meclis-i_Meb%C3%BBsan) temsil etmek üzere iki üyenin gönderilmesini talep ettiler. Ancak bu fikre karşı çıkan güçlü direniş, Yusuf Paşa'nın teşvikine rağmen, bunun gerçekleşmesine izin vermedi. İdare Meclisi üyeleriyle sürekli çatışması, halkın kendisine karşı küskünlüğünün nedeniydi ve bu kızgınlık, 1912'deki görev süresinin sonuna kadar azalmadı.[^7] Mutasarrıf döneminde meydana gelen önemli olaylardan biri, 24 Haziran 1908'de [İskenderiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0skenderiye)'den [Beyrut](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beyrut)'a ilk modern otomobilin getirilmesiydi, Beyrut-[Sidon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sayda) yolunu iki saat 20 dakikada geçti ve Lübnan halkını hayrete düşürdü.[^8] ![Franko Paşa'nın portresi](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8c/Yusuf_Franko_Pasha2.png/1280px-Yusuf_Franko_Pasha2.png) *Franko Paşa'nın portresi (public-domain)* 18 Aralık 1918 tarihinde [Posta ve Telgraf Nazırlığına](https://turkipedia.org/tr/wiki/Posta_ve_Telgraf_Nez%C3%A2reti) atandı.[^9] Bu görevi 24 Şubat 1919 tarihine kadar sürdürdükten sonra [Hariciye Nazırı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hariciye_Nez%C3%A2reti) oldu. Bu görevde 1919 yılının Mart ayına kadar kaldı. Bir Fransız bankerinin kızıyla evli olan Yusuf Franko Paşa'nın 2 kızı vardı. Devlet adamlığının yanı sıra karikatürcülüğüyle de tanınmıştır.[^10] ![Koç Üniversitesi Anadolu Medeniyetleri Araştırma Merkezi'nde 26 Ocak 2017 - 1 Haziran 2017 tarihleri arasında "Yusuf Franko'nun İnsanları: Bir Osmanlı Bürokratının Karikatürleri" adıyla Yusuf Franko'nun karikatürleri sergilenmiştir](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e4/Yusuf_Franko.jpg/1280px-Yusuf_Franko.jpg) *Koç Üniversitesi Anadolu Medeniyetleri Araştırma Merkezi'nde 26 Ocak 2017 - 1 Haziran 2017 tarihleri arasında "Yusuf Franko'nun İnsanları: Bir Osmanlı Bürokratının Karikatürleri" adıyla Yusuf Franko'nun karikatürleri sergilenmiştir (Myrat, CC-BY-SA-4.0)* [^1]: Arşivlenmiş kopya. [^2]: Yusuf Franko'nun İnsanları - “Kral’ın Adamları”. [^3]: The Long Peace Ottoman Lebanon, 1861-1920, Engin Deniz Akarli, 1993 University of California Press. [^4]: Son Dönem Osmanlı Erkan ve Ricali (1839 - 1922) Prosopografik Rehber, Sinan Kuneralp, ISIS Press, İstanbul, ISBN 9784281181, 1999. [^5]: المصور في التاريخ، الجزء السابع، دار العلم للملايين، بيروت - لبنان، تأليف: شفيق جحا، بهيج عثمان، منير البعلبكي: المتصرفون وأعمالهم: يوسف فرانكو باشا وأوهانس قيومجيان باشا، صفحة: 218-219 [^6]: المصور في التاريخ، الجزء السابع، دار العلم للملايين، بيروت - لبنان، تأليف: شفيق جحا، بهيج عثمان، منير البعلبكي: المتصرفون وأعمالهم: يوسف فرانكو باشا وأوهانس قيومجيان باشا، صفحة: 218-219 [^7]: المصور في التاريخ، الجزء السابع، دار العلم للملايين، بيروت - لبنان، تأليف: شفيق جحا، بهيج عثمان، منير البعلبكي: المتصرفون وأعمالهم: يوسف فرانكو باشا وأوهانس قيومجيان باشا، صفحة: 218-219 [^8]: موقع بلدية برجا: من عربة الحنطور إلى الطمبر والموتور، بقلم الأستاذ شفيق أحمد دمج. [^9]: İstiklal Harbimizde PTT, PTT Genel Müdürlüğü, Ankara, 2009. [^10]: Meçhul Bir Karikatür Üstadımız; Yusuf Franko Paşa, Ali Birinci, Osmanlı Basın Yaşamı Sempozyumu, Ankara, 1999, s. 169-174