# Yusuf İzzeddin Efendi > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Yusuf_%C4%B0zzeddin_Efendi > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Yusuf İzzeddin Efendi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Yusuf_%C4%B0zzeddin_Efendi (CC-BY-SA-4.0) ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/84/Z.K.H._Prins_Yusuf_Izzedidin_van_Turkije_1857-1916.jpg) * (James Lafayette, public-domain)* - **Hanedan:** Osmanlı Hanedanı - **Babası:** Padişah Abdülaziz - **Annesi:** Dürrinev Kadınefendi - **Doğum tarihi:** 10 Ekim 1857 - **Doğum yeri:** İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu - **Ölüm yeri:** İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu - **Meslek:** Asker, siyasetçi, diplomat - **Dini:** Sünni İslam **Yusuf İzzeddin Efendi** (يوسف عز الدین افندی; 10 Ekim 1857, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) - 1 Şubat 1916, İstanbul), Osmanlı Hanedanı mensubu ve [feldmareşal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Feldmare%C5%9Fal)dir. Osmanlı padişahı [Sultan Abdülaziz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClaziz)'in henüz şehzade iken doğan oğludur. Beklenmedik bir şekilde öldüğünde [Osmanlı Hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_Hanedan%C4%B1)'nın en büyük erkek çocuğu olarak [veliaht](https://turkipedia.org/tr/wiki/Veliaht) sıfatını taşıyordu.[^1] ![15 Mayıs 1909 tarihli Şehbal dergisinde Şehzade Yusuf İzzettin](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/6d/1909_05_10_Sehzade_Yusuf_Izzettin.jpg) *15 Mayıs 1909 tarihli Şehbal dergisinde Şehzade Yusuf İzzettin (Şehbal dergisi, public-domain)* ## Hayatı 10 Ekim 1857 tarihinde [Dolmabahçe Sarayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dolmabah%C3%A7e_Saray%C4%B1)'nda doğdu. Babası [Abdülaziz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClaziz), annesi ise [Dürrinev Başkadınefendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%BCrrinev_Kad%C4%B1nefendi)'ydi.[^2] Doğduğunda amcası [Abdülmecid](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClmecid) padişah olarak hüküm sürmekteydi. Babası Abdülaziz gibi şehzadelerin tahta çıkana kadar çocuk sahibi olmamaları kuralı geçerliydi. Yusuf İzzeddin Efendi bu kurala aykırı olarak doğmuştu. Bu nedenle babasının tahta çıktığı 1861 yılına kadar dört yıl boyunca varlığı gizlendi. 10 yaşındayken babasıyla birlikte Avrupa gezisine katıldı.[^3] 14 yaşındayken 1 Eylül 1871 tarihinde babası Sultan Abdülaziz tarafından [Müşir](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BC%C5%9F%C3%AEr) rütbesiyle [Hassa Ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/1._Ordu_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29) komutanlığına atandı ve bu görevini Ocak 1873'e kadar sürdürdü. 19 yaşındayken babası Abdülaziz tahttan indirildi ve kısa bir süre sonra makasla bilekleri kesilmiş olarak ölü bulundu. İntihar mı cinayet mi olduğu tartışmalı bu ölümden sonra, genç yaşta babasız kaldı. Babasının ölümünden sonra tahta çıkacak padişahı belirlemek için, o dönemde geçerli olan hanedanın en yaşlı erkeğinin tahta çıkması kuralı kullanıldı. Bu kural uyarınca Abdülaziz'in ölümünden sonra, önce amcasının oğulları [V. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/V._Murad) ve [II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid) sırasıyla tahta çıktılar. Daha sonra da [V. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/V._Mehmed) 27 Nisan 1909 tarihinde tahta çıktığı zaman hanedanın padişahtan sonraki en yaşlı erkeği olarak veliaht durumuna yükseldi. Osmanlı Devleti'ni yurt dışında çeşitli törenlerde veliaht sıfatıyla temsil etti. 1910 yılında Birleşik Krallık kralı [VII. Edward](https://turkipedia.org/tr/wiki/VII._Edward)'ın cenaze, 1911 yılında da [V. George](https://turkipedia.org/tr/wiki/V._George)'un taç giyme törenlerinde bulundu. Osmanlı tarihinde ilk defa birisi veliaht sıfatıyla yurt dışında resmi bir törene katılmıştır. ![14 Nisan 1910 tarihli Servet-i Fünun dergisinde Sırbistan Kralı'nın Yusuf İzzettin Efendi'yi ziyaretinden bir kare.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8d/1326_04_14_Serveti_Funun_Yusuf_Izzeddin_Sirbistan_Krali_Ziyareti.jpg/1280px-1326_04_14_Serveti_Funun_Yusuf_Izzeddin_Sirbistan_Krali_Ziyareti.jpg) *14 Nisan 1910 tarihli Servet-i Fünun dergisinde Sırbistan Kralı'nın Yusuf İzzettin Efendi'yi ziyaretinden bir kare. (Boğos Tarkulyan, public-domain)* ![10 Şubat 1916 tarihli Servet-i Fünun dergisinde Yusuf İzeddin Efendi'nin cenaze töreninden.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4d/Serveti_funun-1916-02-10-1_Yusuf_Izzettin_Cenaze.jpg/1280px-Serveti_funun-1916-02-10-1_Yusuf_Izzettin_Cenaze.jpg) *10 Şubat 1916 tarihli Servet-i Fünun dergisinde Yusuf İzeddin Efendi'nin cenaze töreninden. (Servet-i Fünun Dergisi, public-domain)* ![16 Eylül 1915 tarihli Servet-i Fünun dergisinde Yusuf İzzeddin Efendi Çanakkale'de.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e1/Serveti_funun-1915-09-16-1_Yusuf_Izzeddin_Canakkale.jpg/1280px-Serveti_funun-1915-09-16-1_Yusuf_Izzeddin_Canakkale.jpg) *16 Eylül 1915 tarihli Servet-i Fünun dergisinde Yusuf İzzeddin Efendi Çanakkale'de. (Servet-i Fünün Dergisi, public-domain)* ## Ölümü [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1) yılları sırasında [Enver Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Enver_Pa%C5%9Fa)'nın izlediği siyasete ayrı düştü ve onu sertçe eleştirdi.[^4] Hükûmet işleriyle yakından ilgilendi. [Çanakkale Savaşları](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87anakkale_Sava%C5%9F%C4%B1) sırasında bizzat cepheleri ziyaret etti. Bu ziyaretler sırasında Enver Paşa ile herkesin içinde münakaşa etti. Hükûmetten ayrı olarak barış görüşmeleri yaptı. Ancak tahta çıkamadan 1 Şubat 1916 tarihinde beklenmedik biçimde [Zincirlikuyu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zincirlikuyu)'daki köşkünde ölü olarak bulundu. Ölüm nedeni intihara bağlı kan kaybı olarak kabul edilse de, [İttihatçılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ttihat_ve_Terakki)ın onu öldürttüğü de teoriler arasındadır. Fakat sıradaki veliaht İttihatçılarla hiç anlaşamayan [VI. Mehmet Vahidettin](https://turkipedia.org/tr/wiki/VI._Mehmed) idi. Tarihçi [İlber Ortaylı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0lber_Ortayl%C4%B1) ise müttefik [Almanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Almanya)'nın da şüpheliler arasında olduğunu iddia eder. Çünkü veliaht savaştan çekilmek ve [İtilaf Devletleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0tilaf_Devletleri) ile müstakil bir anlaşma yapmaktan bahsetmekteydi. Ortaylı, [Avusturya-Macaristan İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya-Macaristan_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun son imparatoru [I. Karl](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Karl)'ın bu gibi bir talebi sonrasında Almanya tarafından özür dilemek zorunda bırakılmasını örnek gösterir.[^5] [II. Mahmut Türbesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mahmud_T%C3%BCrbesi)'ne, babası Abdülaziz'in yanına defnedildi. ## Eşleri ve çocukları ### Eşleri - Çeşmiahu Hanım Efendi. Evlenme tarihi: 1879 - Cavidan Hanım Efendi (12 Ocak 1870 - 1935). Evlenme tarihi: 20 Mayıs 1885 - Emine Nazikedâ Hanım Efendi (30 Mayıs 1872 - 1946). Evlenme tarihi: 6 Temmuz 1886 - Tazende Hanım Efendi (10 Ekim 1875 - 16 Haziran 1950). Evlenme tarihi: 15 Ekim 1892, Mezarı: [Yahya Efendi Tekkesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yahya_Efendi_Tekkesi) Mezarlığı'ndadır. - Leman (Ünlüsoy) Hanım Efendi (6 Temmuz 1888 - 3 Ağustos 1953) Evlenme tarihi: 4 Şubat 1904 [^1]: Veliaht Yusuf İzzeddin, Tahsin Yıldırım, ISBN 9758845293. [^2]: Ancestry.com Kraliyet ailelerinin soyağaçları sitesi. [^3]: Yusuf İzzeddin Efendi'nin biyografisi. [^4]: Veliaht cinayete kurban gitti, Mehmet Ali Eren, Aksiyon Dergisi, 2 Ocak 1999. [^5]: İlber Ortaylı, Atlas Tarih, s.57, no.6, 2011.