Yosef Karo

Yosef Karo veya Yosef ben Efraim Karo (1488, Toledo – 24 Mart 1575, Safed), Sefarad Yahudisi asıllı Osmanlı hahamı, yazarı, filozofu ve kabalisttir.

1488'de Toledo'da doğdu. Bir varsayıma göre ise ailesi Elhamra Kararnamesi'nin ardından Portekiz'e kaçmasıyla orada doğmuştur.^{[1]Louis Isaac Rabinowitz, Caro Joseph, EJ, Vol.5, s.194} 1497'te Portekiz'den gelen Yahudi göçmenlerle birlikte İstanbul'a gelen Karo, bir süre Niğbolu, Selanik ve Edirne'de de yaşamıştır. 1575'te Safed'te öldü.

Tanıştığı sahte mesih Şlomo Molho'nun yanı sıra, Yosef Taitatzak ve Salomon ben Moses ha-Levi, kendisi üzerinde iz bırakan önemli şahsiyetlerdir.^{[2]Naim A. Güleryüz, Bizans'tan 20. Yüzyıla - Türk Yahudileri, s.85}

Niğbolu'daki Plevne Sinagogu'nda hahamlık unvanı alan Karo, Edirne'ye yerleşip burada birçok Talmud üstadı yetiştirdi.^{[3]M. Franco, Essai sur l'Histoire des Israelites de l'Empire Ottoman, Depuis les origines jusque a nos jours, Libraire A. Dublacher, Paris, 1897, s.74} Yeşiva ve Bet-Din'in başkanlığını yürüten Karo, dev yapıtı olan Beit Yosefi Edirne'de yazmaya başladı; 1536'da Safed'e yerleşti ve yirmi yıl sonra bu eserini Safed'de tamamladı.^{[2]Naim A. Güleryüz, Bizans'tan 20. Yüzyıla - Türk Yahudileri, s.85} Bu eseri, "sadece bilginlerin istifadesi için" hazırlayan Yosef Karo, "herkesin faydalanabilmesi, neleri yapıp neleri yapamayacağını bilmesini sağlamak" için Şulhan Aruh'u yazdı.^{[4]Güleryüz, ibid, s.86}

Şulhan Aruh

"Herkesin faydalanabilmesi için" yazdığı Şulhan Aruh'un ilk baskısı, 1564-65'te Venedik'te yapıldı ve yöredeki cemaatlerce benimsendi.^{[4]Güleryüz, ibid, s.86} Kitabın ilk bölümü olan Orah Hayyimde ibadet, Şabat ve bayramlar ile ilgili kurallar yer alır. İkinci bölüm olan Yore Deada, gıda, faiz ve temizlik konularındaki yasaklar bulunur. Üçüncü bölüm olan Eben Ezerde boşanma ile ilgili hukuk yer almaktadır.

Diğer eserleri

Başlıca eserlerinden bazıları şunlardır:

• Beit Yosef

• Şulhan Aruh

• Kesef Mişne (Rambam'ın Mişna Tora eserinin kısmi yorumu)

• Kalalei ha-Talmud

• Bedek ha-Bait (Beit Yosefe ek ve düzeltmeler)

Ayrıca bakınız

• Şulhan Aruh

• Osmanlı Yahudileri