# Yoldaş Pançuni > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Yolda%C5%9F_Pan%C3%A7uni > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Yoldaş Pançuni, https://tr.wikipedia.org/wiki/Yolda%C5%9F_Pan%C3%A7uni (CC-BY-SA-4.0) - **Kitap adı:** Yoldaş Pançuni - **Yazarı:** Yervant Odyan - **Özgün dil:** Ermenice - **Türü:** Mizah - **Basım tarihi:** 1911 (1. Bölüm), 1914 (2. bölüm); 1923 (3. Bölüm) **Yoldaş Pançuni**, [Yervant Odyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yervant_Odyan)'ın 1909-1923 arasında üç bölüm halinde yayınladığı ünlü mizah kitabıdır. Eser, yirminci yüzyılın başında [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) topraklarında yaşayan ve *Dızalbıvar* adlı köye sosyalizm getirme mücadelesi veren Pançuni adlı hayali bir devrimci kahramanın hayatına dair biografik notlardan ve “*devrimci merkez*”e gönderdiği rapor niteliğindeki mektuplardan oluşur. Sosyalistlerin dünyasına bir eleştiri niteliğindedir. I. bölümün sonunda Pançuni’nin mücadelesi sonucu Dızabılvar yerle bir olmuş, köyde yaşayan tek bir canlı kalmamıştır; Pançuni mücadeleye [Van](https://turkipedia.org/tr/wiki/Van)’da devam eder. Yazar, kitabı [Taşnak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeni_Devrimci_Federasyonu), [Hınçak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sosyal_Demokrat_H%C4%B1n%C3%A7ak_Partisi), [Ramgavar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ramgavar) partilerinin siyasi söylemlerine, çalışma tarzlarına ve en önemlisi, birlikte hareket etmeyi beceremeyerek Ermeni halkının sorunlarına çözüm bulmayı başaramamalarına tepki olarak kaleme almıştır.[^1] Çok sevdiği yazar arkadaşı [Arpiar Arpiaryan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arpiar_Arpiaryan)'ın 1908'de Hınçaklarca düzenlenmiş bir suikaste kurban gitmesinin ardından duyduğu öfkeyle yazıldığı düşünülür.[^2] Odyan, Yoldaş Pançuni’nin [Arapgir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arapgir)’in Dzabılvar adındaki köyünde geçen ilk macerasını 1909 yılında İstanbul’da *Püzantion (Bizans)* adlı dergide tefrika etti. 12 mektuptan oluşan birinci kitap Nişan Babigyan tarafından “*Dzabılvar Misyonunda*” adıyla 1911’de, 14 mektuptan oluşan ikinci kitap “*Pançuni Vasburagan’da*” (Van’da) adıyla 1914’te yayımlandı. 1923’te yayımlanan üçüncü kitap “*Pançuni Sürgünde*” başlığını taşır. Eser, ilk defa 1938'de [Aleksandr Saruhan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aleksandr_Saruhan)'ın karikatürleri ile birlikte yayımlandı. O tarihten beri kitabın tüm baskılarında Saruhan'ın karikatürleri kullanılır.[^3] Sovyet dönemi Ermenistan'ında yayınlanmasına izin verilmemiştir. Eser, Erivan'da ilk defa 1989'da basılabildi. Yoldaş Pançuni, 2000 yılında Sirvant Malhasyan tarafından Türkçeye çevrilmiştir. [^1]: Rober Koptaş, Yoldaş Pançuni: Felaketin Sis Çanı, Yapı Kredi Yayınları web sitesi. [^2]: Rober Koptaş, Yoldaş Pançuni: Felaketin Sis Çanı, Yapı Kredi Yayınları web sitesi. [^3]: Yoldaş Pançuni, Aras Yayıncılık.