# Yervant Sırmakeşhanlıyan

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Yervant_S%C4%B1rmake%C5%9Fhanl%C4%B1yan
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Yervant Sırmakeşhanlıyan, https://tr.wikipedia.org/wiki/Yervant_S%C4%B1rmake%C5%9Fhanl%C4%B1yan (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/ea/Erukhan_photograph.jpg)
* (Teodik's Amenuyn Daretsuyts (1910), public-domain)*

- **Doğum tarihi:** Temmuz 1870
- **Doğum yeri:** İstanbul, Osmanlı imparatorluğu
- **Ölüm tarihi:** 1915
- **Ölüm yeri:** Harput, Osmanlı imparatorluğu
- **Meslek:** Yazar, çevirmen ve gazeteci
- **İkamet:** Bulgaristan (1896-1904) ve Mısır (1904)
- **Vatandaşlık:** Osmanlı Ermenisi
- **Eğitim:** Getronagan Ermeni Lisesi
- **Tür:** Realizm (edebiyat)
- **Önemli eser:** Amirayin aghchige (Rabbin Kızı); Harazad vortin (Meşru Oğul)
- **Çocuklar:** 2

**Yervant Sırmakeşhanlıyan** (Երուանդ Սրմաքէշխանլեան, 1870, [Kostantiniye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konstantinopolis) - 1915, [Harput](https://turkipedia.org/tr/wiki/Harput)), [Osmanlı Ermenisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_Ermenileri) yazar, çevirmen ve gazeteci.

## Hayatı

Eruhan 1870'te [Kostantiniyye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konstantinopolis)'de yoksul bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Çocuklukta eğitimini okul olarak hizmet veren eski ve köhne bir bina olan Nersesyan kurumundan aldı. Eruhan, “Rabb'in Kızı” ([Ermenice](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermenice): *Ամիրային Աղջիկը*) romanındaki mizahi karakterlerinden birini okulun müdürü Gonsdandin Abantarian'a dayandırır.

1886'da, Eruhan'ın babası onu tıp alanında kariyer yapmaya zorladı, ancak bir aile dostu, oğlunu yeni açılan [Getronagan Lisesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Getronagan_Ermeni_Lisesi)'ne (Merkez Koleji) kaydettirmeye ikna etti. Eruhan, yıl sonu sınav oturumu sırasında hastalandı ve sınavlarını yazamadı. Bütünleme başvurusu reddedildi ve kurumdan ayrıldı.

Fakir bir aileden gelen Eruhan, erken yaşta iş bulmak zorunda kaldı. Sonraki iki yıl boyunca, Eruhan kendini çeşitli [Avrupa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avrupa)lı ve [Ermeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeniler) yazarların çok sayıda romanını okumaya adadı, aynı zamanda [Fransızca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frans%C4%B1zca)yı da akıcı hale getirdi. Daha sonra “Doğu” ([Ermenice](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermenice): Արեւելք *Arevelk*) gazetesinin editör kadrosuna tercüman olarak katıldı. Sonunda kendi malzemesini yazmaya başladı ve yeteneği, zamanın büyük Ermeni yazarları [Kirkor Zöhrab](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kirkor_Zohrab) ve [Arpiar Arpiaryan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arpiar_Arpiaryan) tarafından fark edildi. Eruhan yazmaya devam etmesi için teşvik edildi ve eserleri sürekli olarak *Arevelk* ve *Masis* (Ermenice: Մասիս) gazetelerinde yayınlandı.

1896'da [Hamidiye katliamları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hamidiye_Katliamlar%C4%B1) sırasında Eruhan, diğer birçok Ermeni aydınla birlikte ülkeyi terk etti. [Bulgaristan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bulgaristan_Prensli%C4%9Fi)'a yerleşti ve burada *Şaviğ* (Ermenice: Շաւիղ) gazetesinde yazılar yazdı ve aynı zamanda öğretmenlik yaptı. 1904'te Eruhan, *Lusaber* (Ermenice: Լուսաբեր) gazetesinin editörlüğünü üstlendiği [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)'a taşındı. 1905'te eski öğrencilerinden biriyle evlendi.

## Ermeni Kırımı'nda öldürülmesi

![Yervant Sırmakeşhanlıyan ile beraber sürülen Ermeniler](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d8/April24Victims.jpg/1280px-April24Victims.jpg)
*Yervant Sırmakeşhanlıyan ile beraber sürülen Ermeniler (public-domain)*

Yervant Sırmakeşhanlıyan 1908'de [Konstantiniyye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konstantinopolis)'ye döndü ve burada eski okulu [Getronagan Ermeni Koleji](https://turkipedia.org/tr/wiki/Getronagan_Ermeni_Lisesi)'nin müdürü oldu. Beş yıl sonra, yerel bir okulda idari bir rol üstlendiği [Harput](https://turkipedia.org/tr/wiki/Harput)'a taşındı. [24 Nisan 1915'te Ermeni aydınların sürgünü](https://turkipedia.org/tr/wiki/24_Nisan_1915%27te_Ermeni_ayd%C4%B1nlar%C4%B1n_s%C3%BCrg%C3%BCn%C3%BC), [Ermeni Kırımı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeni_K%C4%B1r%C4%B1m%C4%B1)'nın başlangıcı oldu. Eruhan bu tarihten kısa bir süre sonra bir rahiple birlikte tutuklanarak hapse atıldı. Günlerce işkence gördüler, sonra zincirlendiler ve Harput sokaklarında yaraları görünerek geçit töreninde yürütüldüler. Türk askerleri onları şehirden sürdü ve Eruhan'ı ve rahibi vurdu. Eşi ve iki çocuğu, [Deyrizor Konsantrasyon Kampları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Deyrizor_Kamplar%C4%B1)'na yapılan ölüm yürüyüşleri sırasında öldürüldü.