# Yergöğü Baskını (1771)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Yerg%C3%B6%C4%9F%C3%BC_Bask%C4%B1n%C4%B1_(1771)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Yergöğü Baskını (1771), https://tr.wikipedia.org/wiki/Yerg%C3%B6%C4%9F%C3%BC_Bask%C4%B1n%C4%B1_%281771%29 (CC-BY-SA-4.0)

- **Çatışma:** Yergöğü Baskını (1771)
- **Parçası:** 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı
- **Tarih:** 7 Ağustos 1771
- **Yer:** Yergöğü, Osmanlı İmparatorluğu
- **Sonuç:** Osmanlı zaferi
- **Komutan:** Mehmed Paşa; İvan Gudoviç; General Olsufiev
- **Güç:** 7.000; 6.000–10.000
- **Kayıp:** Bilinmiyor; 514 ölü; 1.795–1.799 yaralı; (Rus kaynakları)

**Yergöğü Baskını**, [1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/1768-1774_Osmanl%C4%B1-Rus_Sava%C5%9F%C4%B1) sırasında gerçekleştirilen bir operasyon olup, 7 Ağustos 1771 tarihinde [Rus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) birliklerinin [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) şehri [Yergöğü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yerg%C3%B6%C4%9F%C3%BC)'ne düzenlediği saldırıyı ifade eder. Baskın, Osmanlı birliklerinin saldırıyı püskürterek Rusları ağır kayıplarla geri çekilmeye zorlamasıyla sonuçlanmıştır.

## Kuşatma öncesi

[Yergöğü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yerg%C3%B6%C4%9F%C3%BC), Rusların [Grigori Potyomkin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Grigori_Potyomkin), , ve [Pyotr Tekeli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pyotr_Tekeli) komutasında 4-7 Şubat 1770 tarihleri arasında düzenlediği ilk başarısız [saldırı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yerg%C3%B6%C4%9F%C3%BC_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281770%29)ya sahne olmuştur. Daha sonra şehir, 17-24 Şubat 1771 tarihleri arasında gerçekleşen 7 günlük kuşatmada ağır kayıplar vererek tarafından [ele geçirilmiştir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yerg%C3%B6%C4%9F%C3%BC_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281771%29).[^1] Ancak [Muhsinzade Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muhsinz%C3%A2de_Mehmed_Pa%C5%9Fa), 27-29 Mayıs 1771 tarihlerinde Yergöğü üzerine yürüyerek şehri yeniden [ele geçirmiştir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yerg%C3%B6%C4%9F%C3%BC%27n%C3%BCn_ele_ge%C3%A7irilmesi_%281771%29).

Bundan birkaç gün sonra, [Pyotr Rumyantsev](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pyotr_Rumyantsev), [Nikolay Vasilyeviç Repnin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nikolay_Vasilyevi%C3%A7_Repnin)'e Yergöğü üzerine yürüyerek şehri geri almasını emretmiştir. Ancak Repnin, emrinde yalnızca 4.377 [piyade](https://turkipedia.org/tr/wiki/Piyade) ve 700 [süvari](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCvari) bulunması sebebiyle bunun imkânsız olduğunu ifade etmiştir. Ayrıca hava koşulları son derece kötüydü; nehirler taşmış, köprüler zarar görmüş ve yollar çamurla kaplanmıştı. Rumyantsev ise Repnin'in emrini yerine getirmekte ısrarcı olmuştur. Sağlık sorunlarını öne süren Repnin, 25 Haziran'da geçici izin almış ve yerine atanmıştır. Rumyantsev, Essen'in kuvvetlerini 6.000–10.000 askere çıkararak Yergöğü üzerine yürümesini emretmiştir. Taşkın sular nedeniyle Essen ancak 2 Ağustos'ta bir köprü inşa edebilmiş ve şehre 7 Ağustos'ta ulaşıp kuşatma başlatmıştır.

## Kuşatma

Üç sütun halinde ilerleyen birlikler yarı tümen düzeninde, önde 15 sıra halinde hareket etmişlerdir. Her sütunun yanında merdiven, ve tahtalar taşıyan askerler yer almıştır. Ek olarak 400 asker kazma küreklerle savunmayı sessizce aşarak Osmanlı hatlarına ani bir hücum gerçekleştirecektir. Ancak Essen'in izlediği bu taktik başarısız olmuş, gönderilen birliklerin büyük bölümü ise Osmanlı ateşiyle etkisiz hale getirilmiştir.

Sonuç olarak kuşatma tam bir fiyasko ile sonuçlanmıştır. Essen ağır kayıplar vermiştir. Rus kayıpları kendi kaynaklarına göre toplamda 514 ölü ve 1.795–1.799 yaralıdır. Saldırıya katılan her üç sütunun liderleri (Tümgeneraller [İvan Gudoviç](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0van_Gudovi%C3%A7), ve Olsufiev) yaralanmıştır; Czartoryski ölümcül şekilde. Essen'in topçu birliklerini etkili kullanamaması ve askerleri için yeterli merdiven sağlayamaması kuşatmanın başarısızlıkla sonuçlanmasındaki önemli sebepler olmuştur. [Muhsinzade Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muhsinz%C3%A2de_Mehmed_Pa%C5%9Fa) ise şehri savunmaya kararlıydı ve bu nedenle hendekleri derinleştirmek gibi farklı stratejiler uyguladı. Bunlar savunmayı güçlendirerek Rusların saldırısını önlemiştir.

## Kuşatma sonrası

Kuvvetleri ciddi şekilde zayıflayan Wilhelm Essen, [Yergöğü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yerg%C3%B6%C4%9F%C3%BC)'nden nehrinin ağzına ve ardından çekilmiştir. Essen, başarısız baskın girişimini bir "talihsizlik" ve "hayatıma yük olan bir utanç" diye tanımlamıştır.

[1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/1768-1774_Osmanl%C4%B1-Rus_Sava%C5%9F%C4%B1) sırasında Yergöğü'ndeki son çatışma, 12 Eylül 1771'de Essen'in tekrar komuta ettiği bir [muharebe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yerg%C3%B6%C4%9F%C3%BC_Muharebesi_%281771%29) olmuştur. Bu çatışma yine Osmanlı zaferiyle sonuçlanmıştır.[^2]

[^1]: Iorga, Nicolae. Osmanlı İmparatorluğu Tarihi 1300–1912. Yeditepe Yayınevi, 2024, s. 1546. <https://turuz.com/storage/Turkologi/2018/3173-Osmanli_Impiraturlughu_Tarixi-5.Qapiq--Nicolae_Jorga-Nilufer_Epcheli-1908-3008s.pdf>
[^2]: von Hammer-Purgstall, Joseph. Büyük Osmanlı Tarihi. Üçdal Neşriyat, s. 186. <https://www.academia.edu/45534063>
