# Yenikale (Kırım)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Yenikale_(K%C4%B1r%C4%B1m)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Yenikale (Kırım), https://tr.wikipedia.org/wiki/Yenikale_%28K%C4%B1r%C4%B1m%29 (CC-BY-SA-4.0)

![Yenikale'nin kuleleri](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/46/Yeni-Kale_fortress%2C_Kerch.jpg/1280px-Yeni-Kale_fortress%2C_Kerch.jpg)
*Yenikale'nin kuleleri (Sergey Ashmarin, CC-BY-SA-3.0)*

- **Adı:** Yenikale
- **Yer:** Kırım
- **Malzemeleri:** Taş
- **Durumu:** Kalıntı
- **Halka açık mı:** Evet

**Yenikale** (Єні-Кале; Еникале; Yeñi Qale, ayrıca *Yeni-Kale* ve *Eni-Kale* olarak da yazılır), [Kerç](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ker%C3%A7) şehrindeki [Kerç Boğazı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ker%C3%A7_Bo%C4%9Faz%C4%B1) kıyısında yer alan [kale](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kale).

## Tarihçe

Yenikale, 1699-1706 yılları arasında [Osmanlı Türkleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_T%C3%BCrkleri) tarafından [Kırım Hanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'na ait [Kerç Yarımadası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ker%C3%A7_Yar%C4%B1madas%C4%B1)'nda inşa edildi. Kale, aslen İtalyan olan [Goloppo](https://turkipedia.org/tr/wiki/Goloppo)'nun rehberliğinde inşa edildi. İnşaatta çeşitli Fransız mühendisler de yer aldı.[^1]

Yenikale güçlü [savaş toplarıyla](https://turkipedia.org/tr/wiki/Top_%28silah%29) donatılarak, Kerç Boğazı kıyısında önemli bir stratejik yer tuttu. Kale 25.000 m²'lik bir alana yayılmış olup, içerisinde cephanelik, su deposu, yaşam evi, [hamam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hamam) ve [cami](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cami) yer alıyordu. Yenikale'de yaklaşık 800 Türk ve 300 [Kırım Tatar](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Tatarlar%C4%B1) askeri mevcuttu. Kalenin zayıf noktası bölgedeki içme suyu eksikliğiydi, bu nedenle kaleye birkaç kilometre uzakta bulunan bir kaynaktan su getirmek için yeraltından su borusu yapıldı. Ayrıca kale [paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pa%C5%9Fa) ikametgâhı olarak da hizmet verdi.

[1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/1768-1774_Osmanl%C4%B1-Rus_Sava%C5%9F%C4%B1) sırasında Rus Ordusu 1771 yazında [Kırım](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m)'ı ele geçirdi. Osmanlı Ordusu kaleyi terk etti ve [Nikolay Borzov](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nikolay_Vladimirovi%C3%A7_Borzov)'un komutasındaki Rus birimleri 21 Haziran 1771'de kaleye girdiler.[^2] Yenikale'nin komutanı olan [Abaza Muhammed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abaza_Muhammed_Pa%C5%9Fa) Sinop'a kaçtı ve [sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sultan) askeri başarısızlıkları nedeniyle onu ölüm cezasına çarptırdı.

1774 yılında [Küçük Kaynarca Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BC%C3%A7%C3%BCk_Kaynarca_Antla%C5%9Fmas%C4%B1)'ndan sonra [Kerç](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ker%C3%A7) ve Yenikale kale Rusya'ya bırakıldı. Kale, [Taurida Valiliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taurida_Valili%C4%9Fi)'nin Kerç-Yenikale şehir belediyesinin bir parçası oldu.

19. yüzyılda kale Ruslar tarafından [askeri hastane](https://turkipedia.org/tr/wiki/Asker%C3%AE_hastane) olarak kullanıldı. 1880'lerden itibaren de Yenikale tamamen terk edildi. Bugün Yenikale'nin kalıntıları turistler tarafından sıklıkla ziyaret edilmektedir. Komşu Kerç ilçesine de Yenikale adı verilmiştir.

## Dış bağlantılar

- [Yenikale, Ukrayna'daki kaleler](http://www.ukraine.com/castles/yenikale-fortress/)

[^1]: "Крепость Еникале", Тематический сайт Крым <http://info.crimea-portal.gov.ua/infocrimea/represent?menuid=63&docid=88&lang=ru>
[^2]: "Крепость Ени-Кале", www.kerch.com.ua. <http://www.kerch.com.ua/articleview.aspx?id=955>
