# Yemini

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Yemini
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Yemini, https://tr.wikipedia.org/wiki/Yemini (CC-BY-SA-4.0)

Yemînî'nin hayatına dair çok az bilgi bulunmaktadır. Doğum ve ölüm tarihleri kesin olarak bilinmemektedir. [Faruk Sümer](https://turkipedia.org/tr/wiki/Faruk_S%C3%BCmer)'e göre [Eğriboz](https://turkipedia.org/tr/wiki/E%C4%9Friboz)lu olduğu ve babasının adının [Semerkant](https://turkipedia.org/tr/wiki/Semerkant)lı Hâfız olduğu belirtilir. Gerçek adı Muhammed olan Yemînî, zaman zaman Derviş unvanını da kullanmıştır.

XVI. yüzyıldan itibaren genellikle şehir merkezlerinden uzak bölgelerde yaşayan halk arasında "Yemînî" mahlasıyla tanınmıştır. Yemînî'nin yaşadığı dönem ve bağlı olduğu şahsiyetler, kendi beyanlarından tahmin edilebilmektedir. Eserinde kutub saydığı kişiler arasında [Otman Baba](https://turkipedia.org/tr/wiki/Otman_Baba) ve İbrâhim-i Sânî gibi isimler yer alır. Yemînî'nin senkretik bir doktrini benimsediği ve Kalenderî-Hayderî erkânıyla benzerlik gösterdiği düşünülmektedir. Ayrıca, Yemînî'nin XVII. yüzyıldan itibaren [Kalenderî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kalender%C3%AE) zümrelerini de içine alan [Bektaşî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bekta%C5%9F%C3%AElik) geleneğinin mirasını devraldığı düşünülmektedir.

Yemînî'nin 1533 yılında [Manastır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Manast%C4%B1r%2C_Kuzey_Makedonya)'da şehit edildiği iddiası, daha sonraki bir döneme ait bir kaynaktan gelmektedir ve doğrulanması mümkün değildir. "[Fazîletnâme](https://turkipedia.org/tr/wiki/Faz%C3%AEletn%C3%A2me)" adlı eseri, kendi içine kapanmış bir tekke edebiyatının ürünüdür ve yaklaşık 7400 beyitten oluşur. Eser, genellikle Rum gazilerine ithaf edilmiştir. Yemînî'nin, Şeyh Rükneddin'in Farsça mensur eserinin manzum tercümesi olduğu düşünülmektedir. Eserde, [Ali bin Ebu Talib](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ali)'in hayatını anlatan hikâyeler ve şiirler bulunur. Bu eser, bir nasihatnâme niteliği taşır ve [Tahtacılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tahtac%C4%B1lar) tarafından mukaddes bir kitap gibi değer görür. Yemînî'nin şiirleri genellikle orta düzeydedir ve kıssa anlatmaya dayalıdır. Estetik kaygıları geri planda tutar ve içinde yaşadığı çevrenin dilini ustalıkla kullanır. Dini ve tasavvufi konuları siyasi bir muhtevayla yorumlayarak muhalif bir çizgiye temayül eder.[^1] [Alevilik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alevilik) ve [Bektaşilik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bekta%C5%9F%C3%AElik)te [Yedi Ulu Ozan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yedi_Ulu_Ozan)'dan birisi olarak kabul edilir.[^2] Günümüzde [Fazîletnâme](https://turkipedia.org/tr/wiki/Faz%C3%AEletn%C3%A2me) tekrar derlenerek Türk Dil Kurumu Yayınları tarafından basılmış ve satışa sunulmuştur.[^3]

## Eserleri

- Fazîletnâme (2 cilt)

[^1]: TDV İslâm Ansiklopedisi. <https://islamansiklopedisi.org.tr/yemini>
[^2]: YEDİ ULU OZAN’IN ‘YEDİ’ SEMBOLİZMİ. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi. <https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/2580627>
[^3]: 3 Kaynak <http://www.idefix.com/kitap/dervis-muhammed-yemini-fazilet-name-1-2-2-cilt-takim-yusuf-tepeli/tanim.asp?sid=RNP1YULG4M4M9OOFNYQP>
