# Yemen Seferi (1568-1570)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Yemen_Seferi_(1568-1570)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Yemen Seferi (1568-1570), https://tr.wikipedia.org/wiki/Yemen_Seferi_%281568-1570%29 (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/83/%C5%9Eehn%C4%81me-i_Sel%C4%ABm_h%C4%81n_TSM%2C_A._3595%2C_fol._72b.png)
* (Seyyd Lokman, public-domain)*

- **Çatışma:** Yemen Seferi
- **Tarih:** 1568-1570
- **Yer:** Aden, Taiz, San'a, Kevkeban
- **Bölge:** Yemen
- **Sonuç:** Kesin Osmanlı zaferi
- **Coğrafi değişiklikler:** Osmanlı ordusu Yemen'i yeniden ele geçirdi
- **Savaşan:** Osmanlı İmparatorluğu; Zeydî İmamlığı
- **Komutan:** Koca Sinan Paşa; Özdemiroğlu Osman Paşa; Lala Mustafa Paşa (başlangıçta); Rus Hasan Paşa; Kurdoğlu Hızır Reis; İmam Mutahhar; Ali bin el-Şevî; Muhammed bin Şemseddin
- **Güç:** 6.000; 10-12.000
- **Kayıp:** Yaklaşık 1.000 ölü ve yaralı; Ağır

**Yemen Seferi**, 1567 yılında [İmam Mutahhar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0mam_Mutahhar) önderliğindeki [Zeydî İmamlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yemen_imamlar%C4%B1)nın [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun [Yemen Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yemen_%28eyalet%29)'nde çıkardıkları [isyanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yemen_%C4%B0syan%C4%B1) bastırmak amacıyla Osmanlıların 1568-1570 arasında [Koca Sinan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koca_Sinan_Pa%C5%9Fa) ve [Özdemiroğlu Osman Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96zdemiro%C4%9Flu_Osman_Pa%C5%9Fa) komutasındaki orduyla icra ettikleri askerî harekât.

Harekâtın sonunda Osmanlılar [Yemen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yemen)'i yeniden egemenlikleri altına aldılar.

## Yemen İsyanı

Mahmud Paşa'nın 1565'te [Yemen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yemen)'den [Mısır Beylerbeyiliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r_%28eyalet%29)ne atanmasının ardından, ardılı [Rıdvan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/R%C4%B1dvan_Pa%C5%9Fa_%28Yemen_Valisi%29) (1565-1567) onun aşırı vergi topladığına dair [Divan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Divan_%28idari_birim%29)'a bildirince, Mahmud Paşa da, [Yemen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yemen)'in çok geniş topraklara sahip olmasından dolayı ikiye bölünmesi gerektiği görüşüne [Divan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Divan_%28idari_birim%29)'ı ikna etti ve hakkındaki olası soruşturmayı engelledi. Karar uyarınca kurulan [San'a Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/San%27a_Eyaleti) Murad Paşa'ya, [Zebîd](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zabid) merkezli [Yemen Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yemen_%28eyalet%29) ise [Rus Hasan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_Hasan_Pa%C5%9Fa)'ya tevcih edildi ve Rıdvan Paşa görevden alındı. [Yemen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yemen)'deki bu idarî kargaşadan istifade eden [Zeydî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yemen_imamlar%C4%B1) İmamı [Mutahhar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0mam_Mutahhar) 1567 yılında halktan zorla vergi toplandığını ileri sürerek isyan etti.

İmam Mutahhar'ın [San'a](https://turkipedia.org/tr/wiki/San%27a)'yı kuşatması üzerine Murad Paşa buraya takviye gönderdiyse de bu birlik pusuya düşürülüp katledildi. Bu defa Murad Paşa bizzat [San'a](https://turkipedia.org/tr/wiki/San%27a)'ya gitmek istediyse de, birlikleri dağıldı ve [Taiz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taiz)'e çekilirken yakalanarak kafası kesildi (Temmuz 1567). Bunun üzerine San'a Kalesi de teslim oldu. Ardından ise yardım alamayan [Taiz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taiz) İmam Mutahhar'ın eline geçti (7 Ekim). Eski bir Osmanlı sancak beyi olmasına rağmen Mutahhar'ın yanına geçen Zeydîler'den Ali bin Şevi ise [Aden](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aden)'i işgal etti. Bu başarıların ardından Osmanlıların elinde kalan son önemli merkez olan [Zebîd](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zabid)'e yürüyen İmam Mutahhar Hasan Paşa tarafından mağlup edildi.[^1]

## Sefer hazırlıkları

![Yemen Serdarı Koca Sinan Paşa](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/0e/Arolsen_Klebeband_02_327.jpg)
*Yemen Serdarı Koca Sinan Paşa (public-domain)*

[Yemen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yemen)'de ortaya çıkan buhranlı duruma karşı [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) önce [Mekke Şerifliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mekke_%C5%9Eerifli%C4%9Fi)'ni uyardı. Ardından ise, [Portekiz Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Portekiz_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'na karşı [Açe Sultanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/A%C3%A7e_Sultanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nı desteklemek amacıyla hazırlanan [donanmanın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1) [Sumatra Seferi](https://turkipedia.org/tr/wiki/A%C3%A7e_Seferi)'ni erteleyerek, İskenderiye Kaptanı [Kurdoğlu Hızır Reis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kurdo%C4%9Flu_H%C4%B1z%C4%B1r_Reis) ve Süveyş Kaptanı Mahmud Reis'i [Yemen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yemen)'e yönlendirdi. [Yemen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yemen)'de Osmanlı egemenliğinin yeniden kurulması için ise [Şam Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam_%28eyalet%29) [Lala Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lala_Mustafa_Pa%C5%9Fa) *Yemen Serdarı* olarak görevlendirildi (31 Aralık 1567).[^2]

[Lala Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lala_Mustafa_Pa%C5%9Fa)'ya sefer için gerekli asker ve mühimmatı [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)'dan sağlaması emredilirken, [San'a](https://turkipedia.org/tr/wiki/San%27a) ve [Zebîd](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zabid) eyaletleri birleştirilerek yeniden [Yemen Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yemen_%28eyalet%29)'ne dönüştürüldü ve (bölgeyi de tanıyan) [Özdemiroğlu Osman Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96zdemiro%C4%9Flu_Osman_Pa%C5%9Fa) öldürülen Murad Paşa'nın yerine [Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beylerbeyi) olarak atandı. [Yemen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yemen)'deki durumun giderek kötüleşmesi üzerine, [Özdemiroğlu Osman Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96zdemiro%C4%9Flu_Osman_Pa%C5%9Fa) 2.000 asker, kale kuşatması için gerekli toplar ve mühimmatla birlikte 20 kadırgayla [Yemen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yemen)'e gitmesi emri verildi.

Bununla birlikte, Yemen Serdarı [Lala Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lala_Mustafa_Pa%C5%9Fa) komutasına verilen askerlerin azlığını öne sürerek [Yemen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yemen)'e hareketini geciktirmiş, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'un baskısıyla 13 Mayıs 1568'de [Şam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam)'dan [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)'a hareket etmişti. [Lala Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lala_Mustafa_Pa%C5%9Fa) [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)'a varınca [Mısır Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r_%28eyalet%29) [Koca Sinan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koca_Sinan_Pa%C5%9Fa), [Yemen Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yemen_%28eyalet%29) [Özdemiroğlu Osman Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96zdemiro%C4%9Flu_Osman_Pa%C5%9Fa) ve [İskenderiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0skenderiye) Kaptanı [Kurdoğlu Hızır Reis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kurdo%C4%9Flu_H%C4%B1z%C4%B1r_Reis)'inde katılımıyla Yemen Seferi için bir Divan düzenlendi. Bununla birlikte, aralarındaki kişisel husumet nedeniyle [Lala Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lala_Mustafa_Pa%C5%9Fa) ve [Koca Sinan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koca_Sinan_Pa%C5%9Fa) [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)'dan temin edilecek asker, zahire ve ulufe konusunda anlaşamadılar ve birbirlerini [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a şikayet ettiler. Bu anlaşmazlıkta Sadrazam [Sokullu Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sokollu_Mehmed_Pa%C5%9Fa) Koca Sinan Paşa'yı haklı bularak, [Lala Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lala_Mustafa_Pa%C5%9Fa)'yı sefere çıkmadaki gecikmesini gerekçe göstererek *Yemen Serdarlığı*ndan azletti ve yerine Koca Sinan Paşa görevlendirildi (21 Ağustos 1568). Sefere çıkmakta geciken [Özdemiroğlu Osman Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96zdemiro%C4%9Flu_Osman_Pa%C5%9Fa)'nın da idamına karar verilmişse de, idam emrini infaz etmek için gönderilen çavuşlar [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)'a ulaştıklarında (Kasım 1568), Özdemiroğlu Osman Paşa [Yemen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yemen)'e doğru yola çıkmıştı.

## Sefer

### Taiz, Aden ve San'a'nın alınması (Ocak-Ağustos 1569)

![Özdemiroğlu Osman Paşa Taiz'de Şabka geçidini geçerken](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/18/%C5%9Eehn%C4%81me-i_Sel%C4%ABm_h%C4%81n_TSM%2C_A._3595%2C_fol._75b.png)
*Özdemiroğlu Osman Paşa Taiz'de Şabka geçidini geçerken (Seyyd Lokman, public-domain)*

![Taiz kentinin kalesi Kahire](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/67/Cairo_Castle_Taiz%2CYemen.jpg)
*Taiz kentinin kalesi Kahire (Wikissance, public-domain)*

[Kurdoğlu Hızır Reis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kurdo%C4%9Flu_H%C4%B1z%C4%B1r_Reis) komutasındaki donanmayla ve beraberinde 3.000 askerle [Süveyş](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCvey%C5%9F)'ten yola çıkan [Özdemiroğlu Osman Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96zdemiro%C4%9Flu_Osman_Pa%C5%9Fa) [Cidde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cidde)'ye ulaştı ve önceden uyarılan [Mekke Şerifi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mekke_%C5%9Eerifli%C4%9Fi) tarafından ağırlandı. Mekke Şerifinin sağladığı at ve develer kara yoluyla [Yemen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yemen)'e gönderilirken, Osman Paşa ve askerleri donanmayla [Cidde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cidde)'den [Zebîd](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zabid)'e vardı.

Osman Paşa 1-2 gün kaldığı [Zebîd](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zabid)'de Beylerbeyi [Hasan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_Hasan_Pa%C5%9Fa)'yı teftiş etti ve halktan haksız yere mal topladığı anlaşılınca mallarını müsadere etti ve adıgeçeni [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)'a gönderdi. Ardından ise 10 aydır [Zeydî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yemen_imamlar%C4%B1) işgalindeki [Taiz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taiz) üzerine yürüdü. İmam Mutahhar ise; çevre Arap kabilelerinden asker toplayarak yeni savunma önlemleri aldıysa da, [Taiz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taiz)'in yardımına yetişemedi ve 1569 Ocak ayında anılan kale Osmanlı kuvvetlerinin eline geçti. Bu, Osmanlıların Yemen Seferinin ilk askerî başarısı oldu.

Bu esnada ise [Koca Sinan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koca_Sinan_Pa%C5%9Fa) [Süveyş](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCvey%C5%9F)'te yeni [kadırga](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kad%C4%B1rga)lar ve büyük [kalyon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kalyon)lar inşa ettirip, 5 Ocak 1569'da 3.000 askerlik bir kuvvetle [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)'dan hareketle, ([Cidde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cidde) ve [Mekke](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mekke)'ye uğradıktan sonra) 17 Şubat 1569'da [Cizan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cizan)'a ulaştı.

![Kevkeban Kalesi](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c0/Kawkaban.jpg/1280px-Kawkaban.jpg)
*Kevkeban Kalesi (Bernard Gagnon, CC-BY-SA-3.0)*

[Özdemiroğlu Osman Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96zdemiro%C4%9Flu_Osman_Pa%C5%9Fa) ise [Taiz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taiz)'in ardından [Yemen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yemen)'in en iyi berkitilmiş kalelerinden [Kahire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire%2C_Yemen) üzerine yürüdü. Burayı kuşatarak şiddetli top ateşine tuttu. Buna mukabil, İmam Mutahhar ise Ali b. Şevi komutasında büyük bir orduyu [Kahire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire)'ye destek amaçlı yollayınca [Özdemiroğlu Osman Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96zdemiro%C4%9Flu_Osman_Pa%C5%9Fa) komutasındaki Osmanlı birliği kalenin direnen garnizonu ve bu büyük ordu karşısında iki ateş arasında kaldıysa da, durumun iyice kritikleştiği bir aşamada Yemen Serdarı [Koca Sinan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koca_Sinan_Pa%C5%9Fa) Osmanlı birliğinin imdadına yetişti. Zeydî ordusunun püskürtülmesinin ardından Osmanlılar Kahire Kalesini de zaptetti (3 Mayıs 1569). Bu yenilgi üzerine İmam Mutahhar [San'a](https://turkipedia.org/tr/wiki/San%27a) taraflarına çekildi.

![Kevkeban'daki dağlık arazi](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/8a/Kawkaban_-68_%28353668857%29.jpg)
*Kevkeban'daki dağlık arazi (Franco Pecchio from Milano, Italy, CC-BY-2.0)*

[Koca Sinan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koca_Sinan_Pa%C5%9Fa); [Özdemiroğlu Osman Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96zdemiro%C4%9Flu_Osman_Pa%C5%9Fa)'yı Taiz ve Kahiriyye kalelerinin muhafazasıyla görevlendirdi, [Kurdoğlu Hızır Reis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kurdo%C4%9Flu_H%C4%B1z%C4%B1r_Reis)'i [Aden](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aden) üzerine sevketti, kendisi ise doğrudan [San'a](https://turkipedia.org/tr/wiki/San%27a)'da mevzilenmiş olan [İmam Mutahhar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0mam_Mutahhar)'ın üzerine yürüdü. Bununla birlikte sarp geçitlerden ikmal güçlükleri karşısında Osman Paşa'dan yardım istediyse de, bu defa bu iki Paşa arasında anlaşmazlık başgösterdi. Bunun üzerine, [Koca Sinan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koca_Sinan_Pa%C5%9Fa); [Özdemiroğlu Osman Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96zdemiro%C4%9Flu_Osman_Pa%C5%9Fa)'yı [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a geri gönderdi (Osman Paşa [II. Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Selim) tarafından [Basra Beylerbeyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Basra_%28eyalet%29)ne atandıysa da [Sokullu Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sokollu_Mehmed_Pa%C5%9Fa)'nın müdahalesiyle [Lahsa Beylerbeyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lahsa_%28eyalet%29)ne gönderildi).

Bu sırada [Kurdoğlu Hızır Reis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kurdo%C4%9Flu_H%C4%B1z%C4%B1r_Reis) denizden [Aden](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aden)'e hücum için harekete geçince [Zeydîlerin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yemen_imamlar%C4%B1) Aden Muhafızı [Hint Okyanusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hint_Okyanusu)'ndaki [Portekiz donanmasından](https://turkipedia.org/tr/wiki/Portekiz_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) yardım istedi. Portekiz donanması 20 gemiyle [Aden](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aden) limanına geldiyse de, [Kurdoğlu Hızır Reis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kurdo%C4%9Flu_H%C4%B1z%C4%B1r_Reis)'in 12 parçalık filosunun yaklaşması üzerine çatışmadan kaçınarak geri çekildi. Karadan gönderilen Mimâyi Bey komutasındaki Osmanlı birliği de yetişince, hem karadan hem denizden kuşatılan [Aden](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aden) Osmanlılarca ele geçirildi (15 Mayıs 1569).

Aden'in alınmasından sonra yaklaşık 1.000-1.200 kişiden oluşan ordusunun başında kara seferine devam eden [Koca Sinan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koca_Sinan_Pa%C5%9Fa), Temmuz ortalarında kuzeyin dağlık bölgelerine geçitleri kontrol eden Samara vadisini ele geçirdikten sonra, Ağustos aylarında güzergahı üzerindeki Yemenli başıbozuklukları dağıtarak [İb](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0b_%28il%29)'i ve [Zamar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zamar_%28il%29) yakınındaki Habb'ı kuşatarak aldı.[^3] Osmanlı ordusu [San'a](https://turkipedia.org/tr/wiki/San%27a) yakınlarına ulaştığında (26 Temmuz), [İmam Mutahhar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0mam_Mutahhar) kenti terkederek (1.000'i atlı) yaklaşık 10.000 askeriyle [Sula](https://turkipedia.org/tr/wiki/Thila) kalesine kapandı. Osmanlılar ise [San'a](https://turkipedia.org/tr/wiki/San%27a) yakınındaki [Havlan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Havlan) kalesini ve [Kevkeban](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kevkeban) yakınındaki [Şibam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eibam) kasabasını ele geçirdi (17 Ağustos).

### Kevkeban kuşatması (22 Ağustos 1569-16 Mayıs 1570)

![İmam Mutahhar'ın elçisi Koca Sinan Paşa'ya barış teklif ederken (1570)](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/35/The_envoy_of_the_Yemeni_governor_asking_the_commander_for_peace.png)
*İmam Mutahhar'ın elçisi Koca Sinan Paşa'ya barış teklif ederken (1570) (Lockman, public-domain)*

Bunun ardından Kevkaban kalesi üzerine yürünmeye çalışıldıysa da [Yeniçeriler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni%C3%A7eri) sarp geçitleri tutan [Zeydî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yemen_imamlar%C4%B1) birliklerine karşı ilerleyemediği gibi, Osmanlıların meydan savaşları için uygun olan silahları da [İmam Mutahhar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0mam_Mutahhar)'ın yürüttüğü vurkaç harekâtlarına karşı yetersiz kaldı. Buna mukabil [Hasan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_Hasan_Pa%C5%9Fa) ile (Kahire Kalesini Osmanlılara teslim eden [Hamdânî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hamd%C3%A2n%C3%AEler) Dayısı Abdullah yaklaşık 1.500 askerle Kevkeban'a çıkan üç geçitten biri olan Beyt İzz'i 26-27 Ekim'de ele geçirmeyi başardılar. İmam Mutahhar ise 10.000 askeriyle kaleyi kuşatan Osmanlı birliğine taarruz ettiyse de mağlup olarak çekildi.[^4]

Bununla birlikte, kale kuşatılsa da kalenin kurulu olduğu kayalık ile kuşatmacıların mevzileri arasındaki uçurum halatlarla taşınabilen topların (ağırlıklı olarak [darbzen topları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Darbzen_topu) vardı) etkili olmasını engellediği gibi, tünel kazma ya da [lağım patlatma](https://turkipedia.org/tr/wiki/La%C4%9F%C4%B1m_sava%C5%9F%C4%B1)yı da imkansız kılıyordu. [San'a](https://turkipedia.org/tr/wiki/San%27a)'dan getirtilen kerestelerle kurulmaya çalışılan köprüler de çöktü. Uçurumu taşlar ve kayalarla doldurma çabası ise sonuç getirmekten uzak kaldı. Öte yandan, Kevkeban'daki Zeydî garnizonu da (1567'de başlayan isyanda ele geçirilen) Osmanlı toplarıyla ateşle karşılık veriyordu. Bu tehdit dolayısıyla Osmanlı askerleri en çok ilerleme kaydettikleri kuzey yönünden dahi top menziline girdikleri için 300 metreden fazla yaklaşamadılar.

1570'in ilk aylarına gelindiğinde Kevkeban'ı kuşatan Osmanlı birliği barut sıkıntısı çekmeye başladığı gibi, güneyden gelen ikmal hatları da zaman zaman kesilme tehlikesi yaşadı. Nitekim, 4 Mart 1570'te [San'a](https://turkipedia.org/tr/wiki/San%27a) yeniden Zaydîlerin eline geçerken, [vur-kaç taktikleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vur-ka%C3%A7_taktikleri)ne devam eden [İmam Mutahhar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0mam_Mutahhar) birlikleri 5 Mart 1570'te [Habb](https://turkipedia.org/tr/wiki/Habb) civarında bir Osmanlı birliğine kaydadeğer bir kayıp (75 ölü) verdirmeyi başardı. Kalenin güç kullanılarak alınmasının mümkün olmadığının görülmesi ve [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)'dan takviye alınamayacağının anlaşılması üzerine, [Koca Sinan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koca_Sinan_Pa%C5%9Fa), 19 Nisan 1570'ten itibaren garnizon komutanı Muhammed bin Şemseddin ateşkes koşullarını müzakere etti.[^5]

![İmam Mutahhar'ın Osmanlıların Kevkeban Kuşatması boyunca mevzilendiği Sula Kalesi](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/98/Thula_fortification2.jpg/1280px-Thula_fortification2.jpg)
*İmam Mutahhar'ın Osmanlıların Kevkeban Kuşatması boyunca mevzilendiği Sula Kalesi (Almuhammedi, CC-BY-SA-3.0)*

16 Mayıs 1570 tarihinde akdedilen sulh uyarınca; (1) esirler teati edildi, (2) Kevkeban'ın muhafazası Muhammed bin Şemseddin'e 6.000 [akçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ak%C3%A7e) tahsisat karşılığı verildi. [Kevkeban](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kevkeban)'ın bu şekilde teslim olduğunu ve Muhammed bin Şemseddin'in Osmanlılarla anlaştığını öğrenen [İmam Mutahhar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0mam_Mutahhar) da direncini yitirerek 21 Mayıs 1570 tarihinde [Koca Sinan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koca_Sinan_Pa%C5%9Fa)'yla sulhname imzaladı. Sözkonusu anlaşma uyarınca; İmam Mutahhar (1) [Yemen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yemen)'de hutbenin Osmanlı Padişahı adına okunup sikkenin Osmanlı padişahı adına basılmasını kabul etti, (2) 1567'den önce Osmanlı idaresinde olan yerleri iade etti ve (3) Osmanlılara isyan halinde bulunan Yemen kabilelerine destek olmayacağını taahhüt etti. Buna karşılık; [Koca Sinan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koca_Sinan_Pa%C5%9Fa) (1) İmam Mutahhar'a Ben Ovası'nı ve [Amran](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amran_%28il%29) vilayetini [arpalık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arpal%C4%B1k) olarak verdi ve (2) [San'a](https://turkipedia.org/tr/wiki/San%27a)'da ikamet etmesine muvafakat gösterdi.[^6]

Bu esnada ise ([Özdemiroğlu Osman Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96zdemiro%C4%9Flu_Osman_Pa%C5%9Fa)'nın yerine) [Yemen Beylerbeyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yemen_%28eyalet%29)'ne atanan [Behram Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Behram_Pa%C5%9Fa), [Zebîd](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zabid)'e gelmiş, oradan [Taiz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taiz)-[Beyda](https://turkipedia.org/tr/wiki/El-Beyda_%28il%29) üzerinden [Habb](https://turkipedia.org/tr/wiki/Habb) kalesine yürüyerek [İmam Mutahhar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0mam_Mutahhar) kardeşi Ali tarafından savunulan kaleyi ele geçirmeyi başarmıştı. 21 Mayıs 1570'teki sulhnamenin ardından irili ufaklı 200 kale ve hisarın Osmanlılara teslim olmasının ardından Osmanlıların [Yemen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yemen)'e yönelik harekâtı 1570 yazında fiilen sona erdi.

## Sefer sonrası

Seferi başarıyla sonlandırarak [Yemen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yemen)'i yeniden [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'na katan [Koca Sinan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koca_Sinan_Pa%C5%9Fa) idareyi tamamen yeni Beylerbeyi [Behram Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Behram_Pa%C5%9Fa)'ya bırakarak 1 Mart 1571'de [Muha](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muha%2C_Yemen) limanından ayrıldı. O esnada [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun asıl dikkati Doğu Akdeniz'e kaymış, 27 Temmuz 1570'te [Venedik'e savaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-Venedik_Sava%C5%9F%C4%B1_%281570-1573%29) açarak [Kıbrıs](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1br%C4%B1s)'ın fethini hedeflemişti.

1572 yılında ise [İmam Mutahhar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0mam_Mutahhar) idrarından kan gelmek suretiyle öldü ve [Yemen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yemen)'de Osmanlı idaresine direnecek bir önder uzun süre çıkmadı.[^7]

[^1]: "The Collapse of Ottoman Authority in Yemen, 968/1560-976/1568", J. R. Blackburn, WI, XIX/1-4 (1979), s.148-171
[^2]: "Yemen'de Osmanlı-Zeydî Mücadelelerinin Sebep ve Sonuçları", Sadettin Baştürk, Fırat Üniversitesi Orta Doğu Araştırmaları Dergisi, Elazığı (2013), c.9, sy.1, s.16
[^3]: "Lightning Over Yemen: A History of the Ottoman Campaign (1569-71)" Ḥamad Al-Jāsir, Riyad (1967)
[^4]: "Büyük Osmanlı Tarihi", Joseph von Hammer, c.6, s.263
[^5]: "Kawkabān, the key to Sinān Pasha's campaign in the Yemen (March 1569 - March 1571)", Clive Smith, Proceedings of the Seminar for Arabian Studies, c.32, Papers from the 35th meeting of the Seminar for Arabian Studies, Edinburgh (2002), s.287-294
[^6]: "Yemen'de Osmanlı-Zeydî Mücadelelerinin Sebep ve Sonuçları", Sadettin Baştürk, Fırat Üniversitesi Orta Doğu Araştırmaları Dergisi, Elazığ (2013), c.9, sy.1, s.18
[^7]: "San'a'; An Arabian Islamic City", R.B. Serjeant & R. Lewcock, Londra (1983), s. 70