# Yedi Ada Cumhuriyeti

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Yedi_Ada_Cumhuriyeti
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Yedi Ada Cumhuriyeti, https://tr.wikipedia.org/wiki/Yedi_Ada_Cumhuriyeti (CC-BY-SA-4.0)

![Cumhuriyeti oluşturan yedi ada ve İyon Denizi'ndeki adacıklar](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/11/SeptinsularRepublic1801.jpg)
*Cumhuriyeti oluşturan yedi ada ve İyon Denizi'ndeki adacıklar (public-domain)*

![Yedi Ada Cumhuriyeti arması](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/68/Emblem_of_Septinsular_republic.svg/1280px-Emblem_of_Septinsular_republic.svg.png)
*Yedi Ada Cumhuriyeti arması (Samhanin, public-domain)*

- **Kendi dilindeki adı:** جزايير سبعه موجتمعه جومهورى (ota); Cezayir-i Seb'a-i Muctemi'a Cumhuri; Ἑπτάνησος Πολιτεία (el); Eptánisos Politía; Repubblica Settinsulare (it)
- **Tam adı:** Yedi Ada Cumhuriyeti
- **Statü:** Osmanlı Devleti ve Rus İmparatorluğu Himayesi (1800-1807); Birinci Fransa İmparatorluğu Himayesi (1807-1815)
- **Yönetim biçimi:** Cumhuriyet
- **Kuruluş yılı:** 21 Mart 1800
- **Yıkılış yılı:** 1815
- **Olay:** Osmanlı ve Rus himayesi; 1. ve 2. Anayasa; Tilsit Antlaşmaları ile Birinci Fransa İmparatorluğu'na bırakma; Britanya'nın Korfu'yu işgali; Britanya himayesi
- **Olay tarihi:** 1799; 1800 ; 23 Aralık 1803; 9 Temmuz 1807; 24 Haziran 1814; 5 Kasım 1815
- **Öncel:** Yunanistan bölümleri
- **Ardıl:** İyon Adaları Birleşik Devletleri
- **Sembol türü:** Arma
- **Başkent:** Korfu
- **Latd:** 52
- **Latm:** 31
- **LatNS:** N
- **Longd:** 13
- **Longm:** 24
- **LongEW:** E
- **Yaygın diller:** Resmi Diller:; Yunanca (1803'ten itibaren); İtalyanca; Resmi olmayan azınlık dilleri: İtalkian, Venedikçe ve Yevanik
- **Din:** Rum Ortodoks (resmi); Roma katolik (tanınmış); Musevilik
- **Para birimi:** Yedi Ada Gazetası
- **Yasama organı:** Parlamento
- **Meclis:** Senato; Yasama Meclisi
- **Günümüzdeki durumu:** Yunanistan; (Sazan Adası günümüzde Arnavutluk'a bağlı)
- **Dipnotlar:** Resmi olarak Osmanlı Devleti himayesinde, ayrıca de facto olarak da Rus İmparatorluğu himayesinde; 1803 Anayasası'na göre Senato Başkanı "Prens" unvanına sahip.

**Yedi Ada Cumhuriyeti**, (جزايير سبعه موجتمعه جومهورى; Ἑπτάνησος Πολιτεία), 1800'de [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ve [Rus İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) tarafından [Fransa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birinci_Frans%C4%B1z_Cumhuriyeti)'dan alınan [İyon Adaları](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0yon_Adalar%C4%B1) üzerinde 21 Mart 1800'de kurulan devlet.

## Kuruluşu

![Korfu'nun kuzeyindeki Paleokastritsa'da, Osmanlı-Rus döneminden kalma bir Rus toplu](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d0/Russian-Gun-on-Corfu.jpg/1280px-Russian-Gun-on-Corfu.jpg)
*Korfu'nun kuzeyindeki Paleokastritsa'da, Osmanlı-Rus döneminden kalma bir Rus toplu (Edal Anton Lefterov, CC-BY-SA-3.0)*

İyon Denizi'ndeki yedi büyük adanın statüsü Fransa'nın [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r_%28eyalet%29)'ı 1789'da [işgal etmesiyle](https://turkipedia.org/tr/wiki/1798-1802_Osmanl%C4%B1-Frans%C4%B1z_Sava%C5%9F%C4%B1) değişti. Fransa'ya karşı kurulan ittifakla tarihte ilk kez Osmanlı Devleti ve Rus İmparatorluğu müttefik oldu. Rus İmparatorluğu'ndan Amiral [Fyodor Uşakov](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fyodor_U%C5%9Fakov) ve Osmanlı Devletin'den Kadir Bey'in yönetimindeki müttefik donanma [Adriyatik Denizi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Adriyatik_Denizi)'ne ve kıyılarındaki kalelere sefer düzenledi.[^1][^2] İyon kıyıları ise Fransa'nın oluşturduğu [Yunanistan bölümleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanistan_b%C3%B6l%C3%BCmleri)'nin bir parçasıydı. 5 Mart 1799'da Fransızlar'ın sığındığı [Korfu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Korfu) Kalesi ele geçirildi. 21 Mart 1800 tarihinde Rusya ve Osmanlı arasında on iki maddelik bir kuruluş sözleşmesi imzalandı ve iç işlerinde serbest, dış işlerinde Osmanlı Devleti'ne bağlı bir cumhuriyet oluşturuldu. Bu oluşan yapı aynı zamanda Rusya'nın kefaleti altında bulunacaktı. Bu yapıyı oluştururken Osmanlı'nın [Dubrovnik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dubrovnik)'teki idaresi örnek alınmış, benzer ticari imtiyazlar sağlanmış ve halkın ileri gelenlerinden oluşacak bir senato kurulması öngörülmüştür.[^3]

9 Temmuz 1807'da imzalanan [Tilsit Antlaşmaları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tilsit_Antla%C5%9Fmalar%C4%B1) uyarınca [Napolyon Bonapart](https://turkipedia.org/tr/wiki/Napolyon_Bonapart)'ın [Birinci Fransız İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birinci_Frans%C4%B1z_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'na bırakıldı. Rusya, antlaşmanın gizli 2. maddesinde [Lehistan Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lehistan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nın yeniden kurulması ısrarından vazgeçmesi karşılığında Yedi Ada Cumhuriyeti üzerindeki haklarını Fransa'ya devretti.[^4] Ancak İlirya Devleti'nde yaşananın aksine bu devlet Fransa tarafından ilhak edilmedi. République Septinsulaire veya République des Sept-Îles adıyla varlığını devam ettiren Yedi Ada Cumhuriyeti, İngiltere'nin adaların hakimiyetini ele geçirmesiyle yeni bir döneme girdi. 1815'teki [Paris Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Paris_Antla%C5%9Fmas%C4%B1_%281815%29) ile İngiliz himayesi tesis edilen devlet, bir süre sonra İngiltere himayesindeki [İyon Adaları Birleşik Devletleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0yon_Adalar%C4%B1_Birle%C5%9Fik_Devletleri)'nin kurulmasıyla tarih sahnesinden çekildi.

## Cumhuriyet sonrası

Osmanlı ile İngiltere arasındaki sınır ve toprak sorunları ise 24 Nisan 1819 tarihinde bir anlaşma ile giderildi. Buna göre Yedi Ada bölgesinin İngiltere'ye devri ve tanınan imtiyazların iptali kabul edilirken, İngiltere de [Parga](https://turkipedia.org/tr/wiki/Parga), [Preveze](https://turkipedia.org/tr/wiki/Preveze), [Voniça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Voni%C3%A7a) ve [Butrinto](https://turkipedia.org/tr/wiki/Butrinto)'nun Osmanlı egemenliğinde kalmasını onaylıyordu. İngiliz hamiliğindeki yeni dönemde 1821 Yunan İsyanı sırasında adaların isyana destek vermesi nedeniyle de sorunlar çıkmıştır. 13 Temmuz 1863'te İngiltere, adaları [Yunanistan Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanistan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'na devretme kararı aldı. Yedi Ada Cumhuriyeti, 15. yüzyılda [Doğu Roma İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bizans_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun yıkılışı ve kalıntılarının Türkler tarafından ele geçirilmesi sonrası Yunanların ilk kez yaşadığı sınırlı bir bağımsızlık tecrübesi olarak değerlendirilmektedir.

## Adalar

Yedi Ada Cumhuriyeti'ne adını veren [İyon denizi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0yon_Denizi)'ndeki bu büyük adalar şunlardır:

- [Korfu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Korfu)
- [Paksu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Paksu)
- [Ayamavra](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lefkada)
- [Kefalonya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kefalonya)
- [Zanta](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zante)
- [İtake](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fiaki)
- [Çuha](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87uha_Adas%C4%B1)

[^1]: Habertürk - İlber Ortaylı: Ruslar baştan dost görünür ama. <http://www.haberturk.com/yasam/haber/1163047-ilber-ortayli-ruslar-bastan-dost-gorunur-ama>
[^2]: BİSAV - Napolyon’a Karşı Osmanlı ve Avrupa İttifakı (1798-1802). <http://www.bisav.org.tr/yayinlar.aspx?module=makale&menuID=3_3&yayintipid=3&yayinid=38&makaleid=717>
[^3]: TDV İslam Ansiklopedisi, C.43, s.385. <http://www.tdvia.org/dia/ayrmetin.php?idno=430385>
[^4]: TDV İslam Ansiklopedisi, C.43, s.386. <http://www.tdvia.org/dia/ayrmetin.php?idno=430386>
