# Yauşev ailesi > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Yau%C5%9Fev_ailesi > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Yauşev ailesi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Yau%C5%9Fev_ailesi (CC-BY-SA-4.0) - **Yerli isim:** Яушевлар - **Tip:** Soylu - **Ülke:** Rusya, Kazakistan - **Bölgeler:** Tataristan, Güney Ural - **Milliyet:** Tatarlar - **Kökenen:** Kazan Hanlığı - **Kuruluş:** 16. yüzyıl - **Kurucu:** Yauş - **Unvanlar:** Mirza **Yauşev ailesi** (Яушевы; Яушевлар), [İdil Tatar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0dil_Tatarlar%C4%B1) soylu bir aile olup, daha sonra Rus soyluluğuna dahil olmuştur. ## Erken tarihi Aile, [Ar beyler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ar_beyler) aristokrat boyunun bir koludur ve 1552'deki [Kazan'ın İşgali](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazan%27%C4%B1n_%C4%B0%C5%9Fgali) ile ilgili kroniklerde adı geçen bir soylu olan Yauş'tan gelmektedir.[^1] Yauş'un soyundan gelenler Rusya'da hizmet eden Tatarlardı ve [Korkunç İvan](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._%C4%B0van) tarafından Rus soylu unvanı ve toprakları verilmişti. [I. Petro](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Petro) döneminde Yauşev ailesi, [İslam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0slam)'dan [Rus Ortodoks Kilisesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_Ortodoks_Kilisesi)'ne geçmeyi reddettikleri için soyluluktan mahrum bırakıldı. Sonraki on yıllarda, ailenin bazı kesimleri unvanlarını geri kazandı. ## Tüccar ailesi ![Mollagali Yauşev](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/25/Mullagali_Yaushev.jpg) *Mollagali Yauşev (public-domain)* Daha büyük Yaushev ailesinin bir kolu, 19. ve 20. yüzyılın başlarında Rusya ile [Orta Asya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orta_Asya) arasında ticaret yaparak önde gelen bir tüccar ailesi haline geldi. Tüccar hanedanı, 19. yüzyılın başlarında [Troitsk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Troitsk%2C_%C3%87elyabinsk_Oblast%C4%B1)'te Gaisa Yauşev (1790–1870) tarafından kuruldu. Daha sonra oğlu Ahmetcan Yauşev (1818–1875) tarafından temsil edildi ve torunları Abdülvali Yauşev (1840–1906) ve [Mollagali Yauşev](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mollagali_Yau%C5%9Fev) (1864–1927) döneminde en büyük etkiyi kazandı. Aile şirketi, 20. yüzyılın başlarında Yauşev Kardeşler Ticaret Evi (Торговый дом братьев Яушевых) olarak biliniyordu.[^2] Yauşev tüccar ailesi, Güney Ural'da (Troitsk, [Çelyabinsk](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87elyabinsk), [Kostanay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kostanay)) ve Orta Asya'da ([Taşkent](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ta%C5%9Fkent)) mağazalara ve ticaret pasajlarına ("geçitlere") sahipti; ayrıca günümüzde Rusya ve [Özbekistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96zbekistan) olan bölgelerde pamuk, çay, sabun ve deri imalathaneleri de bulunuyordu.[^3][^4][^5] Yauşevler, Rusya'daki liberal Müslüman hareketi olan [Cedidizm](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cedidcilik)'in destekçileri ve aktif üyeleriydi. Kostanay'daki Beyaz Cami gibi birçok İslami modernist okul ve camiyi finanse ettiler.[^6] [Ekim Devrimi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ekim_Devrimi)'nden sonra, Yauşev tüccar ailesinin mülkiyeti [Bolşevikler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bol%C5%9Fevikler) tarafından kamulaştırıldı. Aile [Japonya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Japonya), [Çin](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87in), [Amerika Birleşik Devletleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amerika_Birle%C5%9Fik_Devletleri) ve [Batı Avrupa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bat%C4%B1_Avrupa)'ya sürgüne gitti. Ailenin bazı üyeleri daha sonra [Sovyet Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sovyet_Rusya)'ya geri döndü.[^7] ## Müslüman din adamı ailesi Yauşev ailesinin farklı bir kolu, 19. yüzyılın ikinci yarısında ve 20. yüzyılın başlarında günümüz [Kuzey Kazakistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuzey_Kazakistan)'da dini liderler haline geldi. Abdüllbari Yauşev (1814-1894) ve oğlu Abdülvahap Yauşev (1859-1924), [Kızılyar](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1z%C4%B1lyar%2C_Kazakistan) kentinde imam ve [ahund](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahund) (din adamı) ve İrbit Fuarı camisinin mütevelli heyeti üyesiydi. Aile, devrimden sonra Rusya'da kaldı ve Sovyet rejiminin ilk yıllarında Kızılyar'da dini lider olarak rolünü sürdürdü.[^8][^9] ## Soyundan gelenler Sovyet gazeteci [Ferit Seyfulmulyukov](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ferit_Seyfulmulyukov), Yauşev tüccar ailesinin son reisi Mollagali Yauşev'in torunuydu.[^10][^11] Abdülvali Yauşev'in kızı [Fatiha Aitova](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fatiha_Aitova) (evlilik öncesi soyadı Yauşeva), 1916'da [Kazan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazan%2C_Tataristan)'da ilk kadın lisesinin kurucusuydu.[^12][^13] Kazak gazeteci Muhammetcan Seralin, Kazak dilindeki ilk dergi olan [*Ay Kap*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ay_Kap) dergisinin kurucusu olup, anne tarafından Yauşev tüccar ailesinin soyundan geliyordu. Dergi başlangıçta Yauşev ailesi tarafından da destekleniyordu.[^14] ## Ek okuma - Чайчиц А. *Купцы Яушевы. Семейная история*. Казань: Татарское книжное издательство, 2020 \[Čaičics, A. *The Yaushev Merchants: a Family History*. Kazan: [Tatar Book Publishers](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tatar_Book_Publishers), 2020\]. [^1]: ЕПАНЧА (ЯПАНЧА) – Марийская история в лицах [Yepancha (Yapancha) – History of the Mari people in faces] [^2]: Денисов Д. Н. Очерки по истории мусульманских общин Челябинского края (XVIII – начало XX в.) – М: Марджани, 2011 [Essays on the history of Muslim communities in the Chelyabinsk Region, by Denis Denisov, 2011] [^3]: Пассажу Яушевых – 100 лет! [100 years of the Yaushev arcade] – Official website of the Chelyabinsk state museum of fine arts [^4]: В Челябинске Торговый Дом «Братья Яушевы» отмечает 100 лет [In Chelyabinsk, the Yaushev Brothers shopping arcade celebrates its 100th anniversary]. Komsomolskaya Pravda. 24 October 2013 [^5]: Стараниями Абдулвали // Н. А. Аблина. На перекрёстке времён и судеб: Троицку 265 лет – Троицк, 2008 [By the efforts of Abdulvali. troitsk74.ru] [^6]: Kostanay Cathedral Mosque . Cultural map of Kazakhstan. Retrieved on 25 September 2017 [^7]: Денисов Д. Н. Очерки по истории мусульманских общин Челябинского края (XVIII – начало XX в.) – М: Марджани, 2011 [Essays on the history of Muslim communities in the Chelyabinsk Region, by Denis Denisov, 2011] [^8]: 100 лет назад: история рода татарских «миллиардеров» в Казахстане [100 years ago: the history of Tatar "billionaires" in Kazakhstan] by Pavel Shabley, Realnoe Vremya, 20 February 2017 [^9]: Павел Шаблей. Семья Яушевых и ее окружение: ислам и дилеммы властных отношений в Российской Империи во второй половине XIX – начале XX вв. [Yaushev family and its surroundings: Islam and the dilemmas of power relationships in the Russian Empire in the second half of the 19th century and the early 20th century], by Pavel Shabley. Acta Slavica Iaponica, Tomus 38, pp. 23–50 – Slavic-Eurasian Research Center, Hokkaido University [^10]: Фарид Сейфуль-Мулюков – внук Гали Ахмедовича Яушева [Farid Seiful-Mulyukov, the grandson of Gali Akhmetovich Yaushev]. Pisma o Tashkente, 22 February 2010] [^11]: Журналист-международник Фарид Сейфуль-Мулюков отмечает 85-летний юбилей [International journalist Farid Seiful-Mulyukov celebrates 85th birthday]. Report by Russia-1, 19 November 2015 [^12]: АИТОВА Фатиха Абдулвалиевна [Fatikha AITOVA], 1000kzn.ru [^13]: Рейтинг ProKazan: самые знаменитые женщины Татарстана прошлых лет [ProKazan Rating: The Best-Known Women of Tatarstan in History], prokazan.ru [^14]: Екатерина Байняшева. Что мы помним и знаем о великом земляке Мухамеджане Сералине? [What do we know about our great compatriot Mukhamedzhan Seralin?] — Nash Kostanay, 29.05.2022