# Yanya Paşalığı

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Yanya_Pa%C5%9Fal%C4%B1%C4%9F%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Yanya Paşalığı, https://tr.wikipedia.org/wiki/Yanya_Pa%C5%9Fal%C4%B1%C4%9F%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b6/Pashalik_of_Janina_at_its_largest_extent.png/1280px-Pashalik_of_Janina_at_its_largest_extent.png)
* (Agrotqr, CC-BY-SA-4.0)*

- **Adı:** Yanya Paşalığı
- **Kendi dilinde adı:** Pashallëku i Janinës
- **Kuruluş yılı:** 1787
- **Yıkılış yılı:** 1822
- **Tür:** Özerk idari bölüm
- **Başkent:** Yanya
- **Yönetim biçimi:** Paşalık
- **Yönetici adı:** Ali Paşa (1787-1822)
- **Dönem:** Erken modern dönem
- **Öncel:** Yanya Eyaleti; Berat Paşalığı
- **Ardıl:** Yanya Eyaleti
- **Yönetici unvanı:** Paşa

**Yanya Paşalığı** ([Arnavutça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavut%C3%A7a): *Pashallëku i Janinës,* 1787-1822), [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun [Epir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Epir) merkezli bir alt bölümüydü. Paşalık, [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) tarafından hiçbir zaman resmi olarak tanınmamasına rağmen, Arnavut hükümdarı [Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tepedelenli_Ali_Pa%C5%9Fa) yönetiminde yüksek derecede [özerklik](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96zerklik_%28siyaset%29) kazandı.[^1]

## Tarihi

![Arnavut beyi Ali Paşa tarafından 1810'da yayınlanan ve Yunanca yazılmış bir Ferman.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/c2/Firmani_Ali_Pasha_1810.JPG)
*Arnavut beyi Ali Paşa tarafından 1810'da yayınlanan ve Yunanca yazılmış bir Ferman. (public-domain)*

![Ali Paşa, Louis Dupré tarafından](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/c6/Dupr%C3%A9_-_Ali_Pasha_-_1819.jpg)
*Ali Paşa, Louis Dupré tarafından (Louis Dupré, public-domain)*

1787'de Ali Paşa, [padişaha](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_padi%C5%9Fahlar%C4%B1_listesi) [Avusturya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya_Ar%C5%9Fid%C3%BCkl%C3%BC%C4%9F%C3%BC)'ya karşı savaşta verdiği destekten dolayı [Tırhala Sancağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C4%B1rhala_Sanca%C4%9F%C4%B1) ile ödüllendirildi. Ancak paşa bu ödülü yeterli bulmadı ve 1788'de [Yanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yanya)'nın kontrolünü ele geçirdi.[^2] O dönemde ortaya çıkan [Pazvantoğlu Osman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pazvanto%C4%9Flu_Osman) gibi diğer yarı özerk bölgesel liderler gibi, zayıf bir [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) hükûmetinden yararlanarak oğulları ile birlikte Güney Arnavutluk'un, [Batı Yunanistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bat%C4%B1_Yunanistan)'ın ve [Mora](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mora_Yar%C4%B1madas%C4%B1)'nın çoğunu fiilen kontrol etti.[^3]

Ali Paşa'nın politikası, basit bir çıkardan biraz daha fazlası ile yönetiliyordu; yarı bağımsız bir despot olarak hareket etti ve [İyon](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0yon_Denizi) kıyısında bir liman kazanmak için o sırada en fazla avantajı sunan kişi olan [Fransa Kralı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birinci_Frans%C4%B1z_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) [Napolyon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Napolyon_Bonapart) ile ittifak kurdu.[^4] 1807'de [Napolyon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Napolyon_Bonapart)'un [Çar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ar)'a [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nu dağıtma planını verdiği [Tilsit Antlaşmaları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tilsit_Antla%C5%9Fmalar%C4%B1)'ndan sonra, Ali Paşa taraf değiştirdi ve [İngilizlerle](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Britanya_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) ittifak kurdu.

[Şair George Gordon Byron](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lord_Byron), 1809'da Ali Paşa'nın [Yanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yanya)'daki sarayını ziyaret etmiş ve bu karşılaşmayı [Childe Harold](https://turkipedia.org/tr/wiki/Childe_Harold) adlı eserinde kaydetmiştir.[^5]

![Ali Paşa'nın mezarı.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/3a/Ali_Pashas_Grave_%28Medium%29.JPG)
*Ali Paşa'nın mezarı. (FerhatBingol, CC-BY-3.0)*

1820'de Ali Paşa, [Kostantiniyye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konstantinopolis)'te siyasi bir rakibine [suikast](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suikast) düzenlenmesini emretti.[^6] [Babıali](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%A2b-%C4%B1_%C3%82li)'nin otoritesini yeniden kurmaya çalışan [Sultan II. Mahmud](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mahmud), bu fırsatı değerlendirerek Ali Paşa'nın görevinden alınmasını emrederek ona karşı harekete geçti. Ali Paşa resmî görevlerinden istifa etmeyi reddetti ve Osmanlı birlikleri hareketlerine karşı çetin bir direniş gösterdi ve dolaylı olarak 20.000 Türk askeri Ali Paşa'nın ordusuyla savaşırken Yunan Bağımsızlık hareketine yardım etti. 4 Aralık 1820'de Ali Paşa, Arnavut birlikleri ile [Suli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suli)yotlar'ın 3.000 askerle katkıda bulunduğu bir Osmanlı karşıtı koalisyon kurdu. Ali Paşa, [Suliyotlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Solyotlar)'ın desteğini esas olarak Sulyotlar'ın topraklarına geri dönmesine izin vermeyi teklif ettiği için ve kısmen de Ali'nin ortak Arnavut kökenine dayanan başvurusu nedeniyle kazandı. Başlangıçta koalisyon başarılı oldu ve bölgenin çoğunu kontrol etmeyi başardı, ancak Ali Paşa'nın Arnavut birlikleri [Mora](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mora_Yar%C4%B1madas%C4%B1)'daki [Yunan isyanları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunan_%C4%B0syan%C4%B1)nın başladığı konusunda bilgilendirildiğinde burayı terk ettiler. Ancak Ocak 1822'de Osmanlı ajanları Ali Paşa'ya suikast düzenledi ve başını Sultan'a gönderdi.[^7] Ölümünden sonra paşalık ortadan kalktı ve [Yanya Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yanya_%28eyalet%29)'ni oluşturmak için [Berat Paşalığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Berat_Pa%C5%9Fal%C4%B1%C4%9F%C4%B1) ile birleştirildi ve [Yanya Sancağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yanya_Sanca%C4%9F%C4%B1) ile Berat Sancağı, [Ergiri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ergiri) ve [Preveze](https://turkipedia.org/tr/wiki/Preveze) ile birleştirildi.

## Ekonomi

[Yanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yanya)'nın ticareti hem katma değerli hem de ham malları ihraç etmeye ve batılı lüks ürünleri ithal etmeye dayanıyordu.[^8]

Yanya'nın tekstil ürünleri geniş bir ticaret dağılımına sahipti. [İtalya](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talya)'ya ihraç edilen ve [Balkanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkanlar)'da satılan başlıca ticari ürünler arasında ipek örgüler, [battaniye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Battaniye)ler, [eşarp](https://turkipedia.org/tr/wiki/E%C5%9Farp)lar, [altın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alt%C4%B1n) ve gümüş iplikler, işlemeli terlikler ve giysiler vardı.[^9]

Bölgede, geniş bir yerel ticarete sahip olan reçineyi de sağlayan gelişmiş bir ağaç endüstrisi vardı. Uzun bir süre boyunca [Kuzey Epir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuzey_Epir) ve Güney Arnavutluk'tan gelen kereste, [Yanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yanya)'dan [Toulon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Toulon)'a ihraç edildi ve [Fransızlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birinci_Frans%C4%B1z_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) tarafından gemi yapımında kullanıldı. [İngilizler](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Britanya_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) 1809'da [İyon Adaları](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0yon_Adalar%C4%B1)'nın kontrolünü ele geçirdiler ve daha sonra bölgenin en büyük ticari ortağı olmuşlardır. Yanya, [Arta](https://turkipedia.org/tr/wiki/Narda)'da üretilen [limon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Limon), [portakal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Portakal) ve [fındık](https://turkipedia.org/tr/wiki/F%C4%B1nd%C4%B1k) gibi meyvelerin yanı sıra [zeytinyağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zeytinya%C4%9F%C4%B1), [mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r) ve Arnavut [tütün](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCt%C3%BCn)ü ihraç etti.[^10]

## Ayrıca bakınız

- [Sancak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sancak_%28idari_birim%29)
- [Paşalık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pa%C5%9Fal%C4%B1k)

[^1]: Albania and the Surrounding World: Papers from the British-Albanian Colloquium, South East European Studies Association Held at Pembroke College, Cambridge, 29th-31st March, 1994. Research Unit in South East European Studies, University of Bradford, 1995. <https://books.google.com.tr/books?id=AIq4AAAAIAAJ&q=Pashalik+of+Janina&dq=Pashalik+of+Janina&lr=&as_drrb_is=b&as_minm_is=0&as_miny_is=1970&as_maxm_is=0&as_maxy_is=&as_brr=0&hl=el&cd=1&redir_esc=y>
[^2]: Ali Pasha – the Lion of Ioánnina. Rough Guides. <https://www.roughguides.com/destinations/europe/greece/the-central-mainland/the-pindhos-mountains/ioannina-and-around/ali-pasha-the-lion-of-ioannina/>
[^3]: Damianopoulos, Ernest N., 1928-. The Macedonians : their past and present. Palgrave Macmillan, 2012.
[^4]: Vickers, Miranda.. The Albanians : a modern history. I.B. Tauris, 1999.
[^5]: Ali Pasha – the Lion of Ioánnina. Rough Guides. <https://www.roughguides.com/destinations/europe/greece/the-central-mainland/the-pindhos-mountains/ioannina-and-around/ali-pasha-the-lion-of-ioannina/>
[^6]: Dixon, Jeffrey C.. Guide to intrastate wars : a handbook on civil wars. CQ, 2013.
[^7]: Ali Pasha – the Lion of Ioánnina. Rough Guides. <https://www.roughguides.com/destinations/europe/greece/the-central-mainland/the-pindhos-mountains/ioannina-and-around/ali-pasha-the-lion-of-ioannina/>
[^8]: .
[^9]: .
[^10]: .
