# Yanelif > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Yanelif > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Yanelif, https://tr.wikipedia.org/wiki/Yanelif (CC-BY-SA-4.0) **Yeni Türk alfabesi** (Яңа төрки әлифбасы, ) veya kısaca **Yenielif (Yanelif)**[^1][^2] (Яңалиф, ; ), 1930'lu yıllarda [Sovyetler Birliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sovyetler_Birli%C4%9Fi)'ndeki Slav kökenli olmayan halklar için oluşturulmuş [Latin alfabesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Latin_harfleri) temelli bir yazı sistemidir. 1926 yılının Şubat ayında [Bakü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bak%C3%BC)'de toplanan [*Birinci Türk Halkları Kurultayı*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birinci_T%C3%BCrkoloji_Kongresi)***nda alınan karar ile 1926 yılının Nisan ayında ***[***Kazan***](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazan%2C_Tataristan)***'da *****Yeni Tatar Alfabesi***** adıyla tasarlandı.***[^3]*** 3 Temmuz 1927 tarihinde ***[***Tataristan***](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tataristan)*** hükûmeti tarafından Yanelif, Tatar dilinin resmi yazı sistemi olarak kabul edildi***[^4]*** ve 1940 yılına kadar kullanıldı.*** Eşzamanlı olarak başta Sovyetler Birliği'nde konuşulan diğer Türk dilleri olmak üzere [Tacikçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tacik%C3%A7e) gibi bazı Türki olmayan diller için de Yanelif temelli [Latin alfabeleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sovyetler_Birli%C4%9Fi%27nde_latinizasyon) kullanılmaya başlandı. ### Alfabe Yanelif'te kullanılan harfler, karşılık geldikleri ses değerleri ve modern [Ortak Türk alfabesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ortak_T%C3%BCrk_alfabesi)ndeki eşdeğer harfler aşağıdaki tabloda verilmiştir. **Eşce (İşçi) gazetesinde yayınlanan Yanelif taslağı:** Аа, Вв, Cc, Şş, Dd, [Đ](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%90)đ, [Ә](https://turkipedia.org/tr/wiki/%D3%98)ә, Ff, Gg, Ƣƣ, Hh, Ii, Çç, Kk, Ll, Mm, Nn, Ꞑꞑ, Оо, Өө, Рр, Qq, Rr, Ss, Тт, Ѣѣ, Uu, Уу, Vv, Хх, Ьjьj, Zz, [Ƶ](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C6%B5)ƶ, Ьь, Ee **Asıl "ilerlemiş" Yanelif uyarlaması:** Аа, Вв, Çç, Cc, Dd, Ee, Ьь, Әә, Ff, Gg Ƣƣ, Hh, Ii, Jj, Kk Qq, Ll, Mm, Nn, Ꞑꞑ, Оо, Өө, Рр, Rr, Ss, Тt, Uu, Yу, Xx, Ьjьj, Zz, Ƶƶ, Şş, Vv ### Kirilleştirme 1930'lu yıllarda Türkiye'ye karşı, Sovyetler Birliği'nde çok sayıda olası düşmanlık başladı. [Atatürk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk)'ün yeni Türk alfabesi Yanelif'ten farklı olsa da, Sovyet yetkilileri için Latin alfabesi, burjuva dünyasının bir sembolüydü. 1939 yılında [SSCB](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sovyetler_Birli%C4%9Fi)'de Yanelif'i Kirilleştirme süreci başlatıldı. **Fazlullin'in alfabesi:** Аа, Бб, Вв, Гг, Дд, Ee, Ee, Жж, Зз, Ии, Йй, Кк, Лл, Mm, Hн, Оо, Пп, Рр, Cc, Тт, Уу, Фф, Xx, Цц, Чч, Шш, Щщ, Ъъ, Ыы, Ьь, Ээ, Юю, Яя, Аъаъ, Оъоъ, Уъуъ, Жъжъ, Нънъ, Хъ хъ **Ilminski'nin alfabesi:** Аа, Бб, Вв, Гг, Дд, Ee, Жж, Зз, Ии, Йй, Кк, Лл, Mm, Hн, Оо, Пп, Рр, Cc, Тт, Уу, Фф, Xx, Цц, Чч, Шш, Щщ, Ъъ, Ыы, Ьь, Ээ, Юю, Яя, Ӓӓ (Я я), Öö, Ӱӱ (Ю ю), Жж, Ҥҥ, Хх **Tatar Meclisi Ocak 1997 yılında Kiril alfabesini yeniden düzenledi.** А Ә Б В Г Д Е (Ё) Ж Җ З И Й К Л М Н Ң О Ө П Р С Т У Ү Ф Х Һ Ц Ч Ш Щ Ъ Ы Ь Э Ю Я[^5] ## Ayrıca bakınız - [Ortak Türk alfabesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ortak_T%C3%BCrk_alfabesi) - [Sovyetler Birliği'nde latinizasyon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sovyetler_Birli%C4%9Fi%27nde_latinizasyon) [^1]: Ortak Türk Alfabesi Hakkında Bazı Notlar. Avrasya Etüdleri, 1998, s. 71-79. [^2]: SOVYET BELGELERİNE GÖRE TATARİSTAN’DA KİRİL ALFABESİNE GEÇİŞ (1939). Gazi Üniversitesi Türkiyat Türkoloji Araştırmaları Dergisi, 2011, s. 135-148. [^3]: "Jaꞑalif/Яңалиф". Tatar Encyclopedia. (2002). Kazan: Tatarstan Republic Academy of Sciences Institution of the Tatar Encyclopaedia [^4]: М.З. Закиев. Тюрко-татарское письмо. История, состояние, перспективы. Москва, "Инсан", 2005 [^5]: М.З. Закиев. Тюрко-татарское письмо. История, состояние, перспективы. Москва, "Инсан", 2005