Yalova Katliamı

Yalova Katliamı, Nisan-Mayıs 1921'de Yunan ordusunun^{[1]Türk Yunan İlişkileri.} işgali ile birlikte yerli Rum ve Ermeniler tarafından Yalova bölgesinde Müslümanlara uygulanan mezalimdir. Bölgedeki Müslüman köylerinin neredeyse tamamı yakıldı, binlerce insan öldürüldü veya mülteci durumuna düştü.^{[2]Toynbee, Arnold Joseph. The Western Question in Greece and Turkey:A Study in the Contact of Civilizations. H. Fertig, originally: University of California, 1970, s. 283-284.}

İnceleme heyeti

Olaylar Kızıl Haç temsilcilerinin de içinde bulunduğu uluslararası bir heyet tarafından incelendi. Heyet başkanı Maurice Gehri'ye göre, yaklaşık 6.000 insan öldürüldü.^{[3]Oran Arslan, Nebahat. Yalova, Gemlik, Orhangazi ve İzmit(Samandağlı) Bölgesinde Yaşanan Yunan Mezalimi ve Bölgeye Gönderilen Uluslararası Tahkik Heyetinin Çalışmaları. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Sayı:22, Erzurum, 2003, s. 295-303.} Osmanlı kaynakları ise daha geniş bir bölgeyi içine alarak toplam 9.100 ölüden bahsediyor.^{[4]Arşiv Belgelerine Göre Balkanlar’da ve Anadolu’da Yunan Mezâlimi 2. Scribd.com, 3 Ocak 2011.} Başka kaynaklara göre sadece Yalova çevresinde 5.500 Müslüman öldürüldü.^{[5]H. McNeill, William. Arnold J. Toynbee: A Life. Oxford University Press, 1989.} Bir kaynağa göre Gemlik ve Yalova kazalarında 27 köy yok edildi, Orhangazi kasabası kısmen yakıldı.^{[6]Gingeras, Ryan. Sorrowful Shores: Violence, Ethnicity, and the End of the Ottoman Empire 1912-1923. Oxford University Press, 2009, s. 111.} Armutlu'da kadınlar sistematik bir biçimde tecavüz edildi.^{[6]Gingeras, Ryan. Sorrowful Shores: Violence, Ethnicity, and the End of the Ottoman Empire 1912-1923. Oxford University Press, 2009, s. 111.} Birkaç bin Müslüman mülteci gemilerle İstanbul'a taşındı.^{[5]H. McNeill, William. Arnold J. Toynbee: A Life. Oxford University Press, 1989.} İnceleme heyetinin içinde The Manchester Guardian muhabiri Arnold Toynbee'de yer alıyordu ve o zamana kadar Yunan sempatizanı olan Toynbee gördüklerinden sonra kendisinde Yunan işgali karşıtlığı başladı.^{[5]H. McNeill, William. Arnold J. Toynbee: A Life. Oxford University Press, 1989.}

Rapor

İnceleme heyetinin raporunda vardığı sonuç şöyledir:^{[2]Toynbee, Arnold Joseph. The Western Question in Greece and Turkey:A Study in the Contact of Civilizations. H. Fertig, originally: University of California, 1970, s. 283-284.}

Popüler kültürde Yalova Katliamı

Kocadere'de bir anıt bulunuyor.^{[1]Türk Yunan İlişkileri.} Olaylar hakkında Mehmet Ballı tarafından Engere adlı bir roman yazılmıştır.^{[7]Arşivlenmiş kopya.}