# Yalçuk

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Yal%C3%A7uk
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Yalçuk, https://tr.wikipedia.org/wiki/Yal%C3%A7uk (CC-BY-SA-4.0)

[Eski Türk Halk dininde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tengricilik) ve efsanesinde **Yalçuk**, Ayın ilahi düzenlemesidir. Genellikle bir tanrı olarak tasarlanan güneşin ([Kuyaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuya%C5%9F)) kadın tamamlayıcısı olarak gözükür. Kuyaş ve Yalçuk görünür tanrılar arasında kategorize edilir. Yalçuk'un, dünyanın kaderini kontrol ettiği yedi katlı bir evde bir dağın tepesinde yaşadığı söylenir.[^1]

Yalçuk genellikle atlar veya öküzler tarafından çizilen [iki boyunduruklu bir araba](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sava%C5%9F_arabas%C4%B1) sürerken tasvir edilir. Arabasını her gün gökyüzünde süren güneş (Kuyaş) gibi, Yalçuk'un da cennette sürdüğü söylenir. Kafasında güç boynuzları vardır.

Genellikle yıldızların eşlik ettiği bir hilal ile tasvir edilir; bazen, bir hilal yerine, bir ay diski kullanılır. Genellikle bir hilal ayı kaşına dayanır veya bir hilal ayının tepeleri, boynuz gibi, kafasından veya başının veya omuzlarının arkasından çıkıntı yapar.

Yalçuk kelimesi parlak veya parlamak anlamına gelir.[^2][^3] kelimenin bir başka anlamı elçi veya delegedir.[^4]

## Etimoloji

(Yal) kökünden türemiştir. Ateş anlamı içerir. Yalazlanmak sözcüğü ile aynı köktendir. Türkçede Yal/Cal, Moğolcada Zal kökü ışıldamak, parıldamak, ışık yaymak manalarını içerir.

## Ayrıca bakınız

- [Ay Ata](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ay_Ata)

[^1]: Loar, Julie. Goddesses for every day : exploring the wisdom & power of the divine feminine around the world. New World Library, 2011. <https://www.worldcat.org/oclc/617591920>
[^2]: yalçuk - Nedir Ne Demek. <https://www.nedirnedemek.com/yal%C3%A7uk-ne-demek>
[^3]: Yalçuk. <http://www.turkcesozluk.gen.tr/yal%C3%A7uk.html>
[^4]: KÚNOS, Dr. Ignaz (1902). Şeyh Süleyman Efendi, Çağatayca-Osmanlıca Sözlük, Section Orientale de la Société Ethnographique Hongroise.
