# Yakutlar > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Yakutlar > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Yakutlar, https://tr.wikipedia.org/wiki/Yakutlar (CC-BY-SA-4.0) ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/a6/Ohuokhai.jpeg) * (Humano92, public-domain)* - **Grup:** Sahalar - **Yerel adı:** Saha - **Nüfus:** yaklaşık 500.000; 478,409; 7,885 (2020); 5,000 (2023); 2,820 (2010); 4,933 (2021); 37 (2023) - **Dinler:** Rus Ortodoks Hristiyanlık, Aiyy İnancı (Tengrizm), Şamanizm - **Diller:** Yakutça, Rusça - **İlgili gruplar:** Türk halkları - **Toplam:** 500.000 kişi - **Bölge:** Rusya:; Yakutistan:; 469,348; Krasnoyarsk Krayı:; 1236 (2021); Moskova:; 1088 (2021); Habarovsk Krayı:; 987 (2021); Moskova Oblastı:; 514 (2021); Primorski Krayı:; 675 (2021); Sankt-Peterburg:; 675 (2021); ABD; Kazakistan; Çin; Kanada; Letonya **Yakutlar** veya **Sahalar** ([Yakutça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yakut%C3%A7a): саха, saxa; çoğul: сахалар, saxalar), [Kuzey Sibirya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuzey_Sibirya_Ovas%C4%B1)'da, özellikle [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya)'nın [Saha Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yakutistan) (Yakutistan)'nde yaşayan bir [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_halklar%C4%B1) [halkıdır](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_halklar%C4%B1). [Türk dillerinin](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_dilleri) [Sibirya koluna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sibirya_T%C3%BCrk_dilleri) ait olan [Yakutça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yakut%C3%A7a) dilini konuşurlar. Yakutlar, [13.](https://turkipedia.org/tr/wiki/13._y%C3%BCzy%C4%B1l) ve [14. yüzyıl](https://turkipedia.org/tr/wiki/14._y%C3%BCzy%C4%B1l)larda [Moğol](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mo%C4%9Follar) kökenli [Buryatlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Buryatlar)ın akınlarından sonra [Sibirya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sibirya)'nın [Baykal Gölü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Baykal_G%C3%B6l%C3%BC) bölgesinden kuzeye göçen ve Türkçe konuşan insanların torunlarıdır. Bölgenin yerlisi olan daha küçük sayıdaki Even, Tunguz ve Eski Sibirya halkları da Sahalarla kaynaşmıştır. Bölgenin güney ve kuzeyi arasında kültürel farklılıklar bulunmasına rağmen, her iki grup da [Doğu Ortodoks Kilisesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Do%C4%9Fu_Ortodoks_Kilisesi) ile [Şaman](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eaman)ist ve [Tengrici](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tengricilik) inançlarının bir bileşimini benimsemiştir. Sahaların nüfusu 1926 ile 1959 arasında kolektivizasyonun ve Sovyet baskısının sonucunda hızla düşmüştür. Bugün Rusya Federasyonu topraklarının beşte birini oluşturan [Yakutistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yakutistan)'ın toplam nüfusu 929.280'dir (2002); Sahaların bu nüfus içindeki oranı % 46'dır (432.290) ve cumhuriyetin nüfusunun çoğunluğunu oluştururlar. ## Kültür ![ünlü Yakutlar](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f2/%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%B6_%D0%B8%D0%B7_%D1%84%D0%BE%D1%82%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D0%B9_%D0%B8%D0%B7%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%85_%D0%BB%D1%8E%D0%B4%D0%B5%D0%B9_%D1%8F%D0%BA%D1%83%D1%82%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B8%D1%81%D1%85%D0%BE%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F.png/1280px-%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%B6_%D0%B8%D0%B7_%D1%84%D0%BE%D1%82%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D0%B9_%D0%B8%D0%B7%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%85_%D0%BB%D1%8E%D0%B4%D0%B5%D0%B9_%D1%8F%D0%BA%D1%83%D1%82%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B8%D1%81%D1%85%D0%BE%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F.png) *ünlü Yakutlar (SmallSonMarex, CC-BY-SA-4.0)* ![Geleneksel kıyafetli bir Yakut kadını](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/49/Sakha_woman.jpg) *Geleneksel kıyafetli bir Yakut kadını (https://www.flickr.com/photos/katakun/, CC-BY-SA-2.0)* Eski Türk kültürünün izlerinin büyük oranda hissedildiği Saha Türklerinin kültürü yöredeki öbür Türk topluluklarının kültürü ile büyük bir benzerlik gösterir. Saha Türkleri eski Türk giyim ve yaşam tarzını bugüne kadar yaşatmayı başarmışlardır. Ayrıca Sahalar kış aylarında [ren geyiği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ren_geyi%C4%9Fi)nin derisinden hazırlanan ayakkabılar giymektedirler.[^1] ![Küyerçek, geleneksel bir Yakut yemeğidir](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6e/Yakut_kuerchekh.jpg/1280px-Yakut_kuerchekh.jpg) *Küyerçek, geleneksel bir Yakut yemeğidir (Matyáš Havel, CC-BY-SA-3.0)* ## Dil **Yakutça**, **Sahaca** (саха тыла-*Sakha Tyla*), **Yakut Türkçesi** ya da **Saha Türkçesi;** Sahaların (Saha Türklerinin, Yakutların, Yakut Türklerinin) konuştuğu Kuzeydoğu Asya'da konuşulan, [Türki diller](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_dilleri) dil ailesine ait [sondan eklemeli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eklemeli_dil) bir [dil](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dil)dir.[^2] [Türki diller](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_dilleri) ailesinin [Kuzeydoğu Dilleri (Sibirya Dilleri)](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sibirya_T%C3%BCrk_dilleri) grubundan [Şaz Türkçesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eaz_T%C3%BCrk%C3%A7esi)nin devamını oluşturur. Dil, Saha Cumhuriyeti'nde çoğunluğun resmî dilidir. Rusya, ABD, Almanya, Büyük Britanya, Kanada, İsveç, Norveç, Fransa, Güney Kore, Avustralya gibi Sahaların göçtüğü ülkelerde de resmî olmayan azınlıklar tarafından da konuşulmaktadır. Sahacayı anadili olarak konuşan 450 ile 500 bin insan bulunmaktadır.[^3][^4] Dil; Saha Cumhuriyeti'nde ulusal resmî dil,[^5] Rusya Federasyonu'nda ise yerel resmî dil[^6] statüsüne sahiptir. [Taymir Yarımadası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taym%C4%B1r_Yar%C4%B1madas%C4%B1)'nın doğusunda yaşayan halkların Rusça dışındaki resmî olmayan ticaret dilidir. Sahaca, diğer pek çok Türki dil ile de paylaştığı [sondan eklemeli olması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eklemeli_dil) ve [ünlü uyumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7e) gibi dil bilgisi özellikleri ile ön plana çıkar. Dil, [tümce yapısı](https://turkipedia.org/tr/wiki/C%C3%BCmlenin_%C3%B6geleri) açısından genellikle [özne-nesne-yüklem](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96zne-nesne-fiil) sırasına sahiptir. Hint-Avrupa ve Hami-Sami gibi büyük dil ailelerine bağlı dillerin aksine [gramatik cinsiyet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dilbilgisel_cinsiyet)in (kelimelerdeki eril ve dişi cinsiyet ayrımı) bulunmadığı klasik bir [Altay dili](https://turkipedia.org/tr/wiki/Altay_dilleri)dir. Söz varlığının bir kısmı [Rusça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus%C3%A7a), [İngilizce](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ngilizce), [Fransızca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frans%C4%B1zca), [Moğolca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mo%C4%9Folca), [Tunguzca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tunguz_dilleri), [Çince](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ince) gibi yabancı dillerin yanı sıra çeşitli [Paleo-Sibirya dillerinden](https://turkipedia.org/tr/wiki/Paleosibirya_dilleri) geçmedir. Diğer Türk dillerinin aksine istisnalar dışında Arapça ve Farsçadan etkilenmedi. Dil, son halini 1939'da alan [Kiril alfabesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kiril_alfabesi) tabanlı [Saha Alfabesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yakut_alfabesi) ile yazılır. ## Yakut mutfağı Yakut mutfağında, geleneksel içki [kumis](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1m%C4%B1z), inek, kısrak ve ren geyiği sütü süt ürünleri, dilimlenmiş dondurulmuş tuzlu balık [stroganina](https://turkipedia.org/tr/wiki/Stroganina) (строганина), somun eti yemekleri (oyogos), [venison](https://turkipedia.org/tr/wiki/Geyik_eti) adlı geyik eti, dondurulmuş balık, kalın krep ve darı püresi tereyağı ve at yağı ile yapılan salamat vardır. Kuerchekh veya kierchekh isimli tatlı, inek sütünden veya çeşitli meyvelerle kremadan yapılır. Indigirka ise geleneksel balık salatasıdır. ## Nüfus Sahaların en fazla nüfusunun olduğu [Saha Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yakutistan) 949 753 kişilik (2009) bir nüfusa sahiptir. Куораттарга олорор дьон - 64,3 % (2002) Ülke yüzölçümü büyük olduğundan 0,3 kişi/km² düşer. ### Yıllara göre nüfus dinamiği Saha Cumhuriyeti nüfus ilerlemesi (bin kişi). ### Kadın-erkek oranı 2002 yılı resmî sayımlarında kadın-erkek oranı: ### Etnik dağılım Saha Cumhuriyeti'nde 1939-2010 arası soyların oran dağılımı: ## Ayrıca bakınız - [Saha edebiyatı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saha_edebiyat%C4%B1) - [Türk halkları](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_halklar%C4%B1) - [Türk dilleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_dilleri) - [Sibiryalı yerli halklar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sibiryal%C4%B1_yerli_halklar) ## Dış bağlantılar - [Yakut language site with lyrics, mp3 and video](http://doydu.sakhaopenworld.org) - [Yakut newspaper site](http://www.kyym.ru) - [A good brief description of Yakut Society](https://web.archive.org/web/20050324003447/http://lucy.ukc.ac.uk/EthnoAtlas/Hmar/Cult_dir/Culture.7883) - [Russian translations of Yakut texts (heroic poetry, fairy tales, legends, proverbs, etc)](http://www.uni-bonn.de/~uzsylm/sakha/bib/) - [A multi-language dictionary: Yakut - Classical Mongolian - Khalkha - Russian - German - English](http://www.uni-bonn.de/~uzsylm/mongol/mongol_sakha.html) - [Historical and administrative background](https://web.archive.org/web/20061018233610/http://www.nupi.no/cgi-win/Russland/etnisk_b.exe?Yakutian) - [https://web.archive.org/web/20070224152848/http://www.kuzbass.ru/moshkow/lat/RUSSLIT/KOROLENKO/omollon.txt](https://web.archive.org/web/20070224152848/http://www.kuzbass.ru/moshkow/lat/RUSSLIT/KOROLENKO/omollon.txt) in [Russian](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus%C3%A7a) - [Ethnic groups -Yakuts](https://web.archive.org/web/20061018233610/http://www.nupi.no/cgi-win/Russland/etnisk_b.exe?Yakutian) - [North-Eastern Federal University in Yakutsk](http://s-vfu.ru/en) - [Saadettin Yağmur Gömeç, Saha Türkleri - Ankara Üniversitesi](http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/18/27/166.pdf) [^1]: Arşivlenmiş kopya. [^2]: Arşivlenmiş kopya. [^3]: Arşivlenmiş kopya. [^4]: Russian Census (Владение Языками Населением Российской Федерации), 2010 [^5]: Arşivlenmiş kopya. [^6]: Статья 46 . Конституция (Основной закон) Республики Саха (Якутия)