# Yakut İsyanı (1921)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Yakut_%C4%B0syan%C4%B1_(1921)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Yakut İsyanı (1921), https://tr.wikipedia.org/wiki/Yakut_%C4%B0syan%C4%B1_%281921%29 (CC-BY-SA-4.0)

- **Çatışma:** Yakut İsyanı
- **Parçası:** Rus İç Savaşı
- **Tarih:** Eylül 1921 - 16 Haziran 1923
- **Yer:** Uzak Doğu Rusyası
- **Bölge:** Ayano-Mayski Bölgesi
- **Sonuç:** Sovyet zaferi, iç savaşın sonlanması
- **Savaşan:** Uzak Doğu Cumhuriyeti; Soviet Union, (30 Aralık 1922'den sonra); Beyaz Ordu; Geçici Yakut Bölgesel Halk Hükûmeti; Sibirya Gönüllü Birliği
- **Komutan:** İvan Strod; Stepan Vostretsov; Nestor Kalandarishvili; 2 Eylül 1921 öncesi; Mihail Korobeynikov; 2 Eylül 1921 sonrası; Anatoli Pepelyayev
- **Birlik:** 5,000; 2 Eylül 1921 öncesi; 200; 2 Eylül 1921 sonrası; 950

![Beyaz Ordu'nun Sibirya ordularının komutanı olan General Anatoli Pepelyayev (1891—1938)](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/cc/Analolij_Piepielajew.jpg)
*Beyaz Ordu'nun Sibirya ordularının komutanı olan General Anatoli Pepelyayev (1891—1938) (public-domain)*

**Yakut İsyanı** (Rusça: Якутский мятеж, Yakutskiy myatezh) Eylül 1921 ile 26 Haziran 1923 tarihleri arasında [Rus İç Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0%C3%A7_Sava%C5%9F%C4%B1) sürerken [Bolşevikler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bol%C5%9Fevizm)e karşı [Yakutistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yakutistan)'da başlayan ayaklanmadır. Zaman içinde çatışmaların merkezi, [Uzak Doğu Rusyası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uzak_Do%C4%9Fu_Rusyas%C4%B1)'nın olmuştur.[^1]

## Arka plan

[Beyaz Ordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beyaz_Ordu) generallerinden , [Harbin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Harbin)'de bulunduğu yıllar boyunca, marangozluk ve taksi şoförlüğü de dahil olmak üzere çeşitli işlerde çalışmak zorunda kalıyordu. Yine de, Sibirya'yı Bolşeviklerden geri alma niyetini taşıyordu.

## İsyan

İsyan sırasında 27 Nisan 1922 tarihinde [Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya_Sovyet_Federatif_Sosyalist_Cumhuriyeti) içinde bir özerk bölge statüsünde, başkenti [Yakutsk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yakutsk) olan Yakut Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti kurulmuştur.[^2]

31 Ağustos 1922 tarihinde General Pepelyayev ve 553 kişilik gönüllü "druzhina" ekibi, [Rus İç Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0%C3%A7_Sava%C5%9F%C4%B1)'nın son büyük operasyonuna başladı. [Ohotsk Denizi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ohotsk_Denizi)'ne doğru yola çıkıp, limana inerek dağlık batı bölgesine doğru nüfuz elde etmeyi hedeflediler. Eylül ayında Pepelyayev, Okhota Nehri'ni Sibirya'ya, gözlerini Yakutsk'a yöneltti. Birlikleri Yakutistan'da toplandılar, fakat İvan Strod'un Bolşevikleri tarafından ele geçirildiler. Sayısal olarak daha zayıf olmalarının da etkisiyle yenildiler.

Amga'nın kilit yerleşimini terk ettikten sonra Pepelyayev, [Sahalin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sahalin)'e geçiş yapmak umuduyla [Pasifik Okyanusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Okyanus)'na doğru saldırıya geçti. 24 Nisan 1923'te Stavropol ve İndigirka gemileri [Vladivostok](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vladivostok)'tan Ayan'a doğru yola çıktı. Stepan Vostretsov başkanlığındaki [Kızıl Ordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1z%C4%B1l_Ordu) birlikleri de gemilerde bulunuyorlardı. Bu saldırı, 1-2 Mayıs'ta [Okhotsk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ohotsk) yakınlarında yenilgiyle sonuçlandı. 6 Haziran'daki Okhotsk ve 16 Haziran 1923'te kıyı kasabası Ayan kuşatmasının Beyaz Ordu'nun yenilgisiyle sonuçlanmasından sonra General Pepelyayev yanındaki 103 subay ve 230 askerle birlikte Bolşevikler'e teslim oldu. Bu, Rus İç Savaşı'nın son kuşatmasıydı.

[^1]: Konkin, P. K.. Грачёв Г. П. Якутский поход генерала Пепеляева. <http://ilin-yakutsk.narod.ru/2005-6/46.htm>
[^2]: Документ истории: 27 апреля 1922 года Декрет ВЦИК «Об автономной Якутской Социалистической Советской Республике». Lawfirm.ru. <http://lawfirm.ru/comments/index.php?id=9601>
