Yakut İsyanı (1921)

Yakut İsyanı (Rusça: Якутский мятеж, Yakutskiy myatezh) Eylül 1921 ile 26 Haziran 1923 tarihleri arasında Rus İç Savaşı sürerken Bolşeviklere karşı Yakutistan'da başlayan ayaklanmadır. Zaman içinde çatışmaların merkezi, Uzak Doğu Rusyası'nın olmuştur.^{[1]Konkin, P. K.. Грачёв Г. П. Якутский поход генерала Пепеляева.}

Arka plan

Beyaz Ordu generallerinden , Harbin'de bulunduğu yıllar boyunca, marangozluk ve taksi şoförlüğü de dahil olmak üzere çeşitli işlerde çalışmak zorunda kalıyordu. Yine de, Sibirya'yı Bolşeviklerden geri alma niyetini taşıyordu.

İsyan

İsyan sırasında 27 Nisan 1922 tarihinde Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti içinde bir özerk bölge statüsünde, başkenti Yakutsk olan Yakut Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti kurulmuştur.^{[2]Документ истории: 27 апреля 1922 года Декрет ВЦИК «Об автономной Якутской Социалистической Советской Республике». Lawfirm.ru.}

31 Ağustos 1922 tarihinde General Pepelyayev ve 553 kişilik gönüllü "druzhina" ekibi, Rus İç Savaşı'nın son büyük operasyonuna başladı. Ohotsk Denizi'ne doğru yola çıkıp, limana inerek dağlık batı bölgesine doğru nüfuz elde etmeyi hedeflediler. Eylül ayında Pepelyayev, Okhota Nehri'ni Sibirya'ya, gözlerini Yakutsk'a yöneltti. Birlikleri Yakutistan'da toplandılar, fakat İvan Strod'un Bolşevikleri tarafından ele geçirildiler. Sayısal olarak daha zayıf olmalarının da etkisiyle yenildiler.

Amga'nın kilit yerleşimini terk ettikten sonra Pepelyayev, Sahalin'e geçiş yapmak umuduyla Pasifik Okyanusu'na doğru saldırıya geçti. 24 Nisan 1923'te Stavropol ve İndigirka gemileri Vladivostok'tan Ayan'a doğru yola çıktı. Stepan Vostretsov başkanlığındaki Kızıl Ordu birlikleri de gemilerde bulunuyorlardı. Bu saldırı, 1-2 Mayıs'ta Okhotsk yakınlarında yenilgiyle sonuçlandı. 6 Haziran'daki Okhotsk ve 16 Haziran 1923'te kıyı kasabası Ayan kuşatmasının Beyaz Ordu'nun yenilgisiyle sonuçlanmasından sonra General Pepelyayev yanındaki 103 subay ve 230 askerle birlikte Bolşevikler'e teslim oldu. Bu, Rus İç Savaşı'nın son kuşatmasıydı.