# Yakutça

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Yakut%C3%A7a
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Yakutça, https://tr.wikipedia.org/wiki/Yakut%C3%A7a (CC-BY-SA-4.0)

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/aa/Yakut_and_Dolgan_languages.svg/1280px-Yakut_and_Dolgan_languages.svg.png)
* (Ceosad, CC0-1.0)*

- **Dilin adı:** Yakutça
- **Kendi dilindeki adı:** Саха тыла Saha tıla
- **Ülkeler:** Rusya
- **Kişi sayısı:** 450.140 kişi
- **Sıra:** İlk 100'ün içinde değil.
- **Resmi:** Yakutistan'ın birinci resmi dilidir.
- **Kurum:** -
- **Alfabe:** Kiril alfabesi
- **İso:** sah; sah
- **Aile rengi:** altay
- **Aile:** Türk dilleri; Sibirya grubu; Kuzey kolu
- **Tarih:** 2010
- **Ulus:** Rusya; Yakutistan

**Yakutça** veya **Sahaca** (*Saqa tıla*), [Saha Türkleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yakutlar)nin konuştuğu dildir. [Türk dilleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_dilleri)nin [Sibirya grubu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sibirya_T%C3%BCrk_dilleri)na bağlı dil 450.140 kişi tarafından konuşulur. Ayrıca [Taymir Yarımadası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taym%C4%B1r_Yar%C4%B1madas%C4%B1)'nın doğusunda yaşayan halkların ticaret dilidir (Ruslar hariç). Konuşucuların çoğunluğu [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya)'ya bağlı [Yakutistan'da](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yakutistan) yaşar.

## Sahaca (Yakutça) bazı tümceler

- Olorbuttáğar ülelé
- bit orduk = Çalışmak oturmaktan daha iyi(dir).
- Min ubayım saha oskůlatıgar bâr = Benim abim Yakut okulundadır.
- Bihiği at mınen barıahpıt = Biz at(a) binip gideceğiz.
- Haydah oloroğut? = Nasılsınız? ("Nasıl yaşıyorsunuz?")
- En olus türgennik sanarağın = Sen çok hızlı konuşuyorsun.
- Min sahalıı kıratık öydüğübün = Ben Yakutça biraz anlarım.
- Bihigi sarsıarda erde turabıt = Biz sabahleyin erken kalkarız.
- Ol oğo tűn ıtír = O çocuk gece(leri) ağlar.
- Miehe sıttık háta ůnna holůha náda = Bana yastık kılıfı ile galoş gerek.
- Bu son siğeğe olus qılgas = Bu ceket(in) yen(leri) çok qısa.
- En ubayın hanna üöreneriy? = Senin abin nerede okuyor?

## Dil Bilgisi

### İsimler

[İsim](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0sim)lerin tekil ve çoğul halleri vardır. Bir sözcüğü çoğul yapmak için genelde /-lar/ [son ek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Son_ek)inden yararlanılır. Bu son ek sözcükteki ünlü ve ünsüz harflere göre **-лар** (*-lar*), **-лэр** (*-ler*), **-лөр** (*-lör*), **-лор** (*-lor*), **-тар** (*-tar*), **-тэр** (*-ter*), **-төр** (*-tör*), **-тор** (*-tor*), **-дар** (*-dar*), **-дэр** (*-der*), **-дөр** (*-dör*), **-дор** (*-dor*), **-нар** (*-nar*), **-нэр** (*-ner*), **-нөр** (*-nör*) veya **-нор** (*-nor*) hallerini alabilir. İsimlerde diğer [Türk Dillerinde](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_dilleri) olduğu gibi [cinsiyet ayrımı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dilbilgisel_cinsiyet) yoktur.

## Sahaca, Kırgızca ve Türkçe karşılaştırmaları

Türkçede Eski Türkçe kökenli söz başlarındaki Y ile başlayan sözcükler Kırgızcada "C" sesi ile söylenirken Sahacada "S" olmuştur. Eski Türkçede "Y" olan bu imce zaman içinde Türk topluluklarında Y\>C\>S şeklinde değişime uğramıştır. Türkçe, Azerice, Türkmence, Özbekçe ve Uygurcada "Y" ile söylenirken Kazakistan'da "J", Kazakçada "C", Altayca, [Hakasça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hakas%C3%A7a) ve Tıvacada "Ç", Sahacada ise bu imce "S" olmuştur.

## Yazı sistemi

Yakutça Kiril alfabesiyle yazılır: Modern Yakut alfabesi, 1939 yılında [Sovyetler Birliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sovyetler_Birli%C4%9Fi) tarafından Rusçada bulunanlarla birlikte Ҕҕ, Ҥҥ, Өө, Һһ, Үү harflerinin de eklenmesiyle oluşturuldu.

**Сахалыы сурук-бичигэ** *Saqalıı suruk-biçige (Yakut alfabesi)*

## Ayrıca bakınız

- [Yakutlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yakutlar)
- [Dolganca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dolganca)
- [Semyon Novgorodov](https://turkipedia.org/tr/wiki/Semyon_Novgorodov) – [IPA](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uluslararas%C4%B1_Fonetik_Alfabe)'ya uyarlanmış ilk Yakut alfabesinin yaratıcısı.

## Dış bağlantılar

### Yakutça içerikler

- [Sakha Open World - Орто Дойду -Orto Doydu](http://diaspora.sakhaopenworld.org/index.shtml) - İnternet üzerinde Yakutçayı tanıtmak için kurulmuş, haber, şiir, müzik, forum ve videolar içeren site
- [Kyym.ru](http://www.kyym.ru) - Yakutistan haberler sitesi
- [Sahaca - İngilizce Sözlük](http://home.uchicago.edu/~straughn/sakhadic.pdf)
- [Mukayeseli Yakut Türkçesi ve Moğolca kelimeler](http://www.uni-bonn.de/~uzsylm/mongol/mongol_sakha.html)
- [Yakut texts with Russian translations](http://www.uni-bonn.de/~uzsylm/sakha/bib/) Kahramanlık şiirleri, peri masalları, efsane, atasözleri, vb.
- [Sakhalyy suruk](http://sakhalyy.helios-nw.ru/) Saha [Unicode](https://turkipedia.org/tr/wiki/Unicode) fontları ve bilgisayar için klavye
- [Sakhatyla.ru](http://sakhatyla.ru) - Çevrimiçi Saha Türkçesi-Rusça, Rusça-Saha Türkçesi sözlük
- [Saha Türkçesi-İngilizce Sözlük](http://home.uchicago.edu/~straughn/sakhadic.pdf)
- [Saha Alfabesi](http://alparslanfatih2007.googlepages.com/kirilalfabesi)
- [Saha Yeri ve Saha Türkçesi](http://fatih.azeriblog.com/2009/04/09/saha-turkcesi/)
