# Yakub Paşa

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Yakub_Pa%C5%9Fa
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Yakub Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Yakub_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0)

**Yakub Paşa** ya da **Hekim Yakub Paşa** (1425-1430, [Gaeta](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gaeta) – 1481), [İtalya Yahudisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talya_Yahudileri)[^1] asıllı [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) tabiptir.

Yakub Paşa'nın doğum adı "Maestro Jacopo" olup, İtalya'nın [Gaeta](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gaeta) şehrinde 1425-30 yılları arasında doğduğu düşünülmektedir.[^2]

[Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne)'ye gelen Yahudi hekim Maestro Jacopo, Müslüman olarak Yakub ismini aldı. [II. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Murad) zamanında sarayda hekim olarak çalışmaya başlayan Yakub Paşa, Fatih Sultan Mehmed zamanında da görevine devam etti. Zamanla Fatih'in güvendiği kişilerden biri oldu. 1468'de İtalya'ya bir ziyaret yaparak Arapçadan Latinceye çevrilmiş bazı tıp kitaplarını inceledi.[^3] 1459-1461 yıllarında [defterdar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Defterdar)lık görevinde bulundu.

Gebze civarındaki Hünkâr Çayırı'nda konaklanan ordugahta rahatsızlığı artan Fatih Sultan Mehmed'i tedavi için sonradan çağrılan Yakub Paşa, padişahın ölümünden sonra öfkelenen yeniçeriler tarafından 1481 yılında öldürüldü.

"Âşıkpaşazade Tarihinde" geçen şiiri yorumlayarak Fatih Sultan Mehmed'in zehirlendiğini öne süren tezlerde Venediklilerle anlaşarak suikastı gerçekleştirildiği iddia edilmiştir. Tarihçi Âşık Paşazade'nin yorumuna göre, Fatih'in ayağındaki bir ağrıyı gidermek üzere verdiği bir ilaç neticesi Fatih zehirlenerek ölmüştür. Bu konuda tarihçiler farklı düşüncelere sahiptirler.[^4] Bu farklı düşüncelerden bir tanesi Hekim Yakub'un [Fatih Sultan Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed)'i kasten zehirlediğidir.[^5] Andre Clot'un *Mehmed le Conquerant de Byzance* adlı eserinde şöyle yazılıdır: "*... Yakın süre içinde ölmesi için zehire gerek kalmamıştı ki, hastasının durumunu çok iyi izlemiş olan Yakup Paşa, zamanın en iyi hekimlerinden olup bunu herkesten daha iyi biliyordu. Bu durumda Padişahı zehirlemekle kendi durumunu niye tehlike altına atsın ki? Kaldı ki, onun ölümü ile durumu daha iyi hale girmiş olmazdı ki; Fatih'in ona tanıdığı sınırsız imkanları, ayrıcalıkları da düşünmek gerekir. Yapacağı tek şey, işi doğal akışına bırakıp beklemekti... *\[Fatih\]* kendini aşırı besin ve içkiye vermişti. Ayrıca XV. yüzyılda henüz bilinmeyen bir hastalıktan da ölmüş olabilir.*"[^6]

Ayrıca tarihçi [Franz Babinger](https://turkipedia.org/tr/wiki/Franz_Babinger)' in padişahın zehirlendiği iddiaları da bu tezin ortaya atılmasına sebep olmuştur.[^7]

Ancak günümüzün çoğu tarihçileri tarafından Yakub Paşa'nın uzun yıllar Padişahın yanında bulunduğu ve önemli görevlere getirildiği göz önüne alındığında bu iddianın doğru olamayacağı savunulmaktadır.[^8][^9][^10]

[^1]: Naim A. Güleryüz, Bizans'tan 20. Yüzyıla - Türk Yahudileri, s.32-33, ISBN 978-9944-994-54-5
[^2]: Venedik Krallığının Fatih Sultan Mehmet ve Bosna Sancakbeyi Ömer Bey'i Zehirleme Projesi, Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Yıl:2009 Cilt: 6 Sayı: 11, 316-327, Yaşar Demir. <http://www.mku.edu.tr/files/25_dosya_1337930679.pdf>
[^3]: Arşivlenmiş kopya. <http://www.bugun.com.tr/fatihin-zehirlenip-zehirlenmedigi-meselesi-529-yi-yazisi-119742>
[^4]: Vahdet.com. <http://www.vahdet.com.tr/isdunya/dosya6/1519.html>
[^5]: Naim A. Güleryüz, Bizans'tan 20. Yüzyıla - Türk Yahudileri, s.32-33, ISBN 978-9944-994-54-5
[^6]: Andre Clot, Fatih Sultan Mehmet, Milliyet Yayınları, İstanbul, 1991, s.266-267
[^7]: Venedik Krallığının Fatih Sultan Mehmet ve Bosna Sancakbeyi Ömer Bey'i Zehirleme Projesi, Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Yıl:2009 Cilt: 6 Sayı: 11, 316-327, Yaşar Demir. <http://www.mku.edu.tr/files/25_dosya_1337930679.pdf>
[^8]: Arşivlenmiş kopya. <http://www.bugun.com.tr/fatihin-zehirlenip-zehirlenmedigi-meselesi-529-yi-yazisi-119742>
[^9]: Arşivlenmiş kopya. <http://www.bugun.com.tr/fatihin-zehirlenip-zehirlenmedigi-meselesi-529-yi-yazisi-119742>
[^10]: TDV İslam Ansiklopedisi, Halil İnalcık. <http://www.islamansiklopedisi.info/dia/ayrmetin.php?idno=280405>
