# Yahya Kaptan > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Yahya_Kaptan > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Yahya Kaptan, https://tr.wikipedia.org/wiki/Yahya_Kaptan (CC-BY-SA-4.0) ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/ab/Yahya_Kaptan.jpg) * (public-domain)* - **Doğum tarihi:** 1891 - **Doğum yeri:** Köprülü, Kosova Vilayeti, Osmanlı İmparatorluğu - **Ölüm tarihi:** 8 Ocak 1921 - **Ölüm yeri:** Kocaeli - **Yattığı yer:** Dilovası, Kocaeli - **Tanınma nedeni:** Kurtuluş Savaşı'ndaki rolü ![İzmit'te kendi adının verilmiş olduğu Yahya Kaptan Mahallesinde bulunan Yahya Kaptan Heykeli](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d7/Yahya_Kaptan_Heykeli.jpg/1280px-Yahya_Kaptan_Heykeli.jpg) *İzmit'te kendi adının verilmiş olduğu Yahya Kaptan Mahallesinde bulunan Yahya Kaptan Heykeli (Maydtere, CC-BY-SA-4.0)* ![Heykelin altında bulunan yazıt](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/Yahya_Kaptan_Heykeli_Yaz%C4%B1t%C4%B1.jpg/1280px-Yahya_Kaptan_Heykeli_Yaz%C4%B1t%C4%B1.jpg) *Heykelin altında bulunan yazıt (Maydtere, CC-BY-SA-4.0)* **Yahya Kaptan** (1891 - 8 Ocak 1920), Türk [Kuvâ-yi Milliye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuv%C3%A2-yi_Milliye) komutanlarından ve [Karakol Cemiyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karakol_Cemiyeti) üyesi, gizli teşkilatlanma konusunda uzman bir Kurtuluş mücadelesine katılan biridir. [Atatürk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk)'ün yaveri [Cevat Abbas Gürer](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cevat_Abbas_G%C3%BCrer)'in hatıralarına göre Atatürk eğer [Samsun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Samsun_%28il%29)'da 9. Ordu Müfettişliği görevi açılmasaydı ve Mustafa Kemal Paşa bu göreve talip olup Samsun'a çıkmasaydı Yahya Kaptan'ın Kocaeli'nde oluşturduğu gönüllü birliklerin korumasında [İzmit](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmit) yolundan [Ankara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara_%28il%29)'ya geçip [Ali Fuat Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ali_Fuat_Cebesoy) komutasındaki 20. Kolordu'yu devralarak [Kurtuluş Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1)'nı Yahya Kaptan sayesinde Ankara'dan başlatacaktı. Daha sonra Samsun'a çıkma imkanının doğmasıyla bu plandan vazgeçildi.[^1] Yahya Kaptan, [Mondros Ateşkes Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mondros_M%C3%BCtarekesi)'ndan sonraki dönemde [İttihat ve Terakki](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ttihat_ve_Terakki)'nin kuvvetlerinden olup, [Mustafa Kemal Atatürk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk)'ün [Sivas Kongresi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sivas_Kongresi)'ndeki tüm birliklerin tek çatı altında birleşmesi kararına uyarak kendi askerî kuvvetleriyle birlikte [Kuvâ-yi Milliye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuv%C3%A2-yi_Milliye)'ye geçti. Bunun üzerine çok mutlu olan Atatürk, Yahya Kaptan'ı onurlandırdı ve onu halka tanıttı. O dönemde, bu olay Kuvâ-yi Milliye için büyük bir kazanım oldu. Bu sırada durumdan memnun olmayan İttihatçılar kendi saflarındaki bu çözülmenin önüne geçmek için İstanbul'daki dönemin gazetelerinde, "Kuvâ-yi Milliye'de böyle bir eşkıyanın var olmasının yanlış olduğu; bu durumun Kuvâ-yi Milliye için bir kara leke olduğu" gibi karalayıcı yazılar çıkardı. Bu haberlerden bir süre sonra da Yahya Kaptan, İstanbul Hükûmeti tarafından ele geçirildi[^2] ve ensesinden yediği kurşunla 8 Ocak 1920'de öldürüldü. Fakat bu durum çarpıtıldı; Yahya Kaptan kaçarken kahramanca onu kovaladıkları ve onun bu sırada çıkan çatışmada öldüğü yalanı öne sürüldü. Bu olaydan haberdar olan Atatürk, duyunca çok öfkelendi ve [Cumhuriyet'in ilanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye%27de_cumhuriyetin_ilan%C4%B1)ndan sonra da bu olayın peşini bırakmayarak bu işten kimlerin sorumlu olduğunu ve kimin bu işte parmağının olduğunun bulunmasını istedi. Ayrıca bu olayla ilgili olarak diğer bir anekdot ise, o dönemde halkın Atatürk'e olan sevgisini temsil eden heykelleri yaptırılıyordu. Bu dönemde Yahya Kaptan'ın katledildiği bölgenin dönemin belediye başkanı "bir heykel yaptıracaklarını ve böylece Atatürk'ün o bölgeyi de ziyaret edeceğini" duyurdu. Bunun üzerine Atatürk, yapmış olduğu açıklamada bölgenin insanlarına bir sitem olarak "siz daha Yahya Kaptan'a dahi sahip çıkamadınız. Şimdi kalkmış benim heykelimi yapmaktan söz ediyorsunuz; siz öncelikle Yahya Kaptan'ın heykelini yaptırın." dedi. Atatürk, [Nutuk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nutuk_%28Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk%29)'ta Yahya Kaptan'dan ve öldürülmesi olayından detaylı olarak bahseder. Nutuk'ta bir kişi olarak en geniş Yahya Kaptan'dan bahsedilir. ## Dış bağlantılar - [Kemalist Devrimin İlk Şehidi Yahya Kaptan](http://www.kemalistler.org/kemalist-devrimin-ilk-sehidi-yahya-kaptan/7278/) [^1]: GÜRER, Turgut, Atatürk'ün Yaveri Cevat Abbas Gürer: Cepheden Meclise Büyük Önder ile 24 Yıl, Cumhuriyet Kitapları, Kasım 2006, ss. 221-223. [^2]: Yahya Kaptan (1891-1920). Atatürk Ansiklopedisi.