# Yahya Efendi Çeşmesi (Beşiktaş)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Yahya_Efendi_%C3%87e%C5%9Fmesi_(Be%C5%9Fikta%C5%9F)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Yahya Efendi Çeşmesi (Beşiktaş), https://tr.wikipedia.org/wiki/Yahya_Efendi_%C3%87e%C5%9Fmesi_%28Be%C5%9Fikta%C5%9F%29 (CC-BY-SA-4.0)

- **Görüntü:** Yahya Efendi Fountain 05.jpg
- **Durum:** İşlevsel
- **Tür:** Duvar çeşmesi
- **Mimari tarz:** Birinci Ulusal Mimarlık Akımı
- **Konum:** Beşiktaş, İstanbul, Türkiye
- **Tamamlanma:** 1538/1539 ya da 1557/1558
- **Yaptıran:** Yahya Efendi
- **Malzeme:** Mermer
- **Yenileme:** Haziran ya da Temmuz 1903 1949-2006 arası 2016-2020 arası

**Yahya Efendi Çeşmesi**, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'un [Beşiktaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Be%C5%9Fikta%C5%9F) ilçesindeki bir [çeşme](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87e%C5%9Fme)dir. 1557 ya da 1558 yılında yaptırılmıştır.

## Tarihi

[Kitâbesindeki](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yaz%C4%B1t) tarih mısrasının [ebced hesabı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ebced_hesab%C4%B1)na göre 1538 ya da 1539, kitâbedeki tarih ifadesine göre ise 1557 ya da 1558 yılında, [Yahya Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yahya_Efendi) tarafından yaptırıldı. Yapım ve tamir kitâbesinin aynı yazıyla aynı zeminde bulunması, kitâbenin ilk kısmının tamir sırasında yeniden yazıldığını gösterir ve kitâbenin yenilenmesi esnasında tarih bilgisinin yanlış işlenmiş olabileceği belirtilir.[^1][^2] Bununla birlikte, çeşmenin de bir parçası olduğu; Yahya Efendi'nin bölgede [mescit](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mescit)-[tevhidhâne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yahya_Efendi_Tekkesi), [medrese](https://turkipedia.org/tr/wiki/Medrese), [hamam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hamam) ve evlerden oluşan [külliyesinin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yahya_Efendi_K%C3%BClliyesi) bulunduğu arazi, Yahya Efendi tarafından, [Mahidevran Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mahidevran_Sultan)'nın saraydan uzaklaştırılmasından sonra satın alınmıştı.

Haziran ya da Temmuz 1903'te, tekke mensuplarından Hacı Mahmud Efendi tarafından yeniden inşa ettirildi.[^3] 1949 tarihli fotoğrafında yeniden inşası sonrasındaki [teknesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%3Awikt%3Atekne) görülürken[^4] 2006'da yayımlanan bir fotoğrafında özgün teknesi değiştirilmiş olarak gözükür.[^5] 2016'da yayımlanan bir fotoğrafında da bu teknesiyle gözüken çeşme,[^6] 2020'de yayımlanan fotoğrafında ise özgün teknesinin yeniden yapılarak yerine konulduğu hâliyle yer alır.[^7] Yapım kitâbesinde bahsedilen [kemer](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kemer_%28mimarl%C4%B1k%29) ise günümüzde mevcut değildir.[^8]

## Konumu ve mimarisi

[İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'un [Beşiktaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Be%C5%9Fikta%C5%9F) ilçesinin [Yıldız Mahallesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Y%C4%B1ld%C4%B1z%2C_Be%C5%9Fikta%C5%9F)'nde, Yahya Efendi Sokağı'nda konumlanır.[^9] [İstanbul Boğazı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_Bo%C4%9Faz%C4%B1)'na doğru alçalan [Yahya Efendi Külliyesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yahya_Efendi_K%C3%BClliyesi)'ni bölümlere ayıran istinat duvarlarından birine dayalı bir duvar çeşmesidir.[^10] Tamamı beyaz [mermer](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mermer)den yapılan çeşmenin dikdörtgen bir çerçeve içinde yer alan [ayna taşının](https://turkipedia.org/tr/wiki/%3Awikt%3Aayna_ta%C5%9F%C4%B1) etrafı, bitki motifi [kabartma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kabartma)larıyla bezelidir. Ayna taşının dilimli [dalgalı kemeri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kemer_%28mimarl%C4%B1k%29), [Birinci Ulusal Mimarlık Akımı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birinci_Ulusal_Mimarl%C4%B1k_Ak%C4%B1m%C4%B1) üslubundadır. Musluğu, yapraklarla oluşturulmuş bir [rozet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rozet_%28motif%29) motifli kabartmanın ortasına yerleştirilmiştir. Bir ayağa oturan [kurna](https://turkipedia.org/tr/wiki/%3Awikt%3Akurna) şeklindeki [teknesinin](https://turkipedia.org/tr/wiki/%3Awikt%3Atekne) alt kısmı dilimlidir.[^11][^12][^13]

Ayna taşının yukarısında, [talik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Talik_hatt%C4%B1) yazıyla yazılan ve iki bölümden oluşan [kitâbesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yaz%C4%B1t) konumlanır. Çeşmenin inşasına ait olan üstteki iki [kıt'a](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1t%27a)lık bölümün metni şu şekildedir:[^14][^15]

Çeşmenin onarımına üç satırlık [mensur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mensur) bölümün metni ise şu şekildedir:[^16][^17]

## Ayrıca bakınız

- [Beşiktaş'taki çeşmeler listesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Be%C5%9Fikta%C5%9F%27taki_%C3%A7e%C5%9Fmeler_listesi)

[^1]: Yahya Efendi Çeşmesi - Yapım kitabesi. <http://www.ottomaninscriptions.com/verse.aspx?ref=list&bid=776&hid=846>
[^2]: İstanbul Çeşmeleri. 1945, s. 6, 8.
[^3]: İstanbul Çeşmeleri. 1945, s. 6, 8.
[^4]: İstanbul'un Çeşme ve Sebilleri. 1993, s. 814, 817.
[^5]: İstanbul Tarihî Çeşmeler Külliyatı. 2006, s. 82.
[^6]: Akdeniz, M. Gül. 16. yüzyıldan 21. yüzyıla Şeyh Yahya Efendi Tekkesi. FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, Güz 2016, s. 1-23.
[^7]: Hamidiye suyu tesislerine ait yapıların ve çeşmelerin günümüzdeki durumu ve koruma önerileri. Sahat Tarihi Dergisi, Ekim 2020, s. 425-453.
[^8]: Akdeniz, M. Gül. 16. yüzyıldan 21. yüzyıla Şeyh Yahya Efendi Tekkesi. FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, Güz 2016, s. 1-23.
[^9]: Yahya Efendi Çeşmesi (H.965 - M.1557). <http://www.suvakfi.org.tr/cesme/adalar/yahya-efendi-cesmesi-h-965-m-1557>
[^10]: İstanbul Tarihî Çeşmeler Külliyatı. 2006, s. 82.
[^11]: İstanbul Çeşmeleri. 1945, s. 6, 8.
[^12]: İstanbul'un Çeşme ve Sebilleri. 1993, s. 814, 817.
[^13]: İstanbul Tarihî Çeşmeler Külliyatı. 2006, s. 82.
[^14]: Yahya Efendi Çeşmesi - Yapım kitabesi. <http://www.ottomaninscriptions.com/verse.aspx?ref=list&bid=776&hid=846>
[^15]: İstanbul'un Çeşme ve Sebilleri. 1993, s. 814, 817.
[^16]: İstanbul'un Çeşme ve Sebilleri. 1993, s. 814, 817.
[^17]: Yahya Efendi Çeşmesi - Tamir kitabesi. <http://www.ottomaninscriptions.com/verse.aspx?ref=list&bid=776&hid=847>
