# Wilhelm Kohlhammer

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Wilhelm_Kohlhammer
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Wilhelm Kohlhammer, https://tr.wikipedia.org/wiki/Wilhelm_Kohlhammer (CC-BY-SA-4.0)

- **Doğumtarihi:** 6 Eylül 1890
- **Pozisyon:** Merkez orta saha
- **Ölümtarihi:** 1974

**Wilhelm Kohlhammer** (6 Eylül 1890 - 1974) [Alman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Almanlar) [futbolcu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Futbolcu), [ragbi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ragbi) oyuncusu ve [Deutsche Bank](https://turkipedia.org/tr/wiki/Deutsche_Bank) çalışanıdır.

![1 Haziran 1913'te İdmanda yayımlanan Fenerbahçe futbol takımı kadrosunda Wilhelm Kohlhammer orta sırada soldan dördüncü sırada yer alıyor.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/4a/19130601_Idman_FB_BirinciFutbolTakimi.jpg)
*1 Haziran 1913'te İdmanda yayımlanan Fenerbahçe futbol takımı kadrosunda Wilhelm Kohlhammer orta sırada soldan dördüncü sırada yer alıyor. (Idman Mecmuası, public-domain)*

[Almanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alman_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'da henüz 22 yaşındayken SportClub Neuenheim 02'nin ilk Alman Rugby Ligi Şampiyonluğu'nu kazanan takımındaydı. Daha sonra [Deutsche Bank](https://turkipedia.org/tr/wiki/Deutsche_Bank) bünyesinde çalışmaya başladı. [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1) öncesinde [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a geldi ve burada bankanın İstanbul şubesine katıldı. Banka çalışını olarak burada muhtelif terfiler aldı, bir yandan da spora olan ilgisini devam ettirmek istiyordu ancak dönem İstanbul'unda ragbi ve hokeye bir ilgi bulunmuyordu. [Galip Kulaksızoğlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Galip_Kulaks%C4%B1zo%C4%9Flu) sayesinde [Fenerbahçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fenerbah%C3%A7e_%28futbol_tak%C4%B1m%C4%B1%29)'de futbol oynamaya başladı ve böylece takımın üçüncü [yabancı oyuncusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fenerbah%C3%A7e_yabanc%C4%B1_futbolcular%C4%B1_listesi) olurken aynı zamanda ilk Alman oyuncusu[^1] da oldu.[^2][^3]

![İdman dergisinin birinci sayısında Fenerbahçe-Zealand takımları (1913).](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/69/Idman_No_01_Fenerbahce_Neozeland.jpg)
*İdman dergisinin birinci sayısında Fenerbahçe-Zealand takımları (1913). (İdman (Spordan Bahseder On Beş Günde Bir Çıkar Resimli Mecmua), public-domain)*

Fenerbahçe'deki kariyeri, Fenerbahçe'nin ilk kez bir yabancı takımla oynadığı 23 Mart 1913 tarihinde [Neozeland](https://turkipedia.org/tr/wiki/HMS_Zealandia) maçıyla başladı, bu maçta merkez orta saha oyuncusuydu. 1913-1916 arasında Fenerbahçe'de 35 maça çıktı ve 5 gol katkısı verdi. [Galatasaray](https://turkipedia.org/tr/wiki/Galatasaray_%28futbol_tak%C4%B1m%C4%B1%29)'ı ilk kez yenen (4 Ocak 1914) [Fenerbahçe kadrosundaydı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fenerbah%C3%A7e_%28futbol_tak%C4%B1m%C4%B1%29_1913-14_sezonu).[^4] Türkiye'de "Wilhelm Efendi" olarak hafızalarda kaldı.[^5] Dönem gazetelerinde "Mösyö Wilhelm" olarak geçmekteydi.

Savaş döneminde Alman ordusuna çağırıldı ve birinci timde teğmen statüsünde yer aldı.[^6] Savaş sonrasında ise futbol oynamayarak ragbi ve hokey oynadı. 1972'de [Mithatpaşa Stadyumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/BJK_%C4%B0n%C3%B6n%C3%BC_Stadyumu)'nda oynanacak Fenerbahçe - Galatasaray maçı için [*Tercüman*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Terc%C3%BCman_%28gazete%29) gazetesinin davetlisi olarak İstanbul'a geldi.[^7]

[^1]: Fenerbahçe'de 16 yıl sonra ilk. Anadolu Ajansı, 29 Haziran 2019. <https://www.aa.com.tr/tr/futbol/fenerbahcede-16-yil-sonra-ilk/1518892>
[^2]: Tuncay, Yavuz. Fenerbahçe’nin Alman Tankı Wilhelm Kohlhammer. fenerbahcetarihi.org. <https://fenerbahcetarihi.org/2020/05/wilhelm-kohlhammer-fenerbahcenin-alman-tanki/>
[^3]: Wilhelm Kohlhammer : Der Deutsche Panzer von Fenerbahçe. fenerbahcetarihi.org. <https://fenerbahcetarihi.org/2020/05/wilhelm-kohlhammer-der-deutsche-panzer-von-fenerbahce/>
[^4]: Fenerbahçe’nin İlk Galatasaray Galibiyeti. İdman (yeniden yayımlayan: fenerbahcetarihi.org), 9 Ocak 1914. <https://fenerbahcetarihi.org/2020/04/fenerbahcenin-ilk-galatasaray-galibiyeti/>
[^5]: Tuncay, Yavuz. Fenerbahçe’nin Alman Tankı Wilhelm Kohlhammer. fenerbahcetarihi.org. <https://fenerbahcetarihi.org/2020/05/wilhelm-kohlhammer-fenerbahcenin-alman-tanki/>
[^6]: Şehit ya da Silah Altında Bulunan Sporcular. Donanma Mecmuası ("Fenerbahçe’nin Savaşçıları" başlığıyla yeniden yayımlayan: fenerbahcetarihi.org). <https://fenerbahcetarihi.org/2020/04/fenerbahcenin-savascilari/>
[^7]: Tuncay, Yavuz. Fenerbahçe’nin Alman Tankı Wilhelm Kohlhammer. fenerbahcetarihi.org. <https://fenerbahcetarihi.org/2020/05/wilhelm-kohlhammer-fenerbahcenin-alman-tanki/>