# Wei Nehri Antlaşması

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Wei_Nehri_Antla%C5%9Fmas%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Wei Nehri Antlaşması, https://tr.wikipedia.org/wiki/Wei_Nehri_Antla%C5%9Fmas%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

![Antlaşmanın yapıldığı coğrafya](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/03/Weirivermap.png)
*Antlaşmanın yapıldığı coğrafya (Kmusser, CC-BY-SA-3.0)*

- **Adı:** Wei Nehri Antlaşması
- **Uzun adı:** Wei Nehri Gizli Antlaşması
- **Çeşit:** Barış Antlaşması

**Wei Nehri Antlaşması**, [Doğu Göktürk Kağanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Do%C4%9Fu_T%C3%BCrk_Ka%C4%9Fanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1) ile [Tang Hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tang_Hanedan%C4%B1) arasında yapılan barış antlaşmasıdır. Antlaşma, Tang hükümdarının Doğu Göktürklere ödemek zorunda kaldığı yüklü tazminat nedeniyle Çin kaynaklarında "Wei Nehri Utancı" adıyla anılmaktadır.[^1] Anlaşmanın sonucunda Türk kağanı İllig Kağan kazançlı olarak görülse de; Doğu Göktürklere sığınan [Sui Hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sui_Hanedan%C4%B1) üyelerinin geri verilmesini içeren bu antlaşma Doğu Göktürklerin, Tang'a karşı siyasi üstünlüğünü bitirmiştir.

## Çangan baskını ve Bian Köprüsü Görüşmeleri

626'nın Ağustos ayında, Türk kağanı [İllig Kağan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0llig) ve yeğeni Tölis Çin'e yüz bin kişilik ordusuyla[^2] ani bir baskın yaptı. Bu baskın, diğer baskınlardan farklı olarak, Tang hanedanlığının bizzat başkenti [Çangan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ang%27an)'ı ele geçirme amacını taşımaktaydı.[^3] Hazırlıksız yakalanan Tang hükümdarı [Li Şimin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Li_Shimin); ordusuyla Türk ordusunun karşısına çıkmaktansa yanına aldığı 8 atlı ile birlikte Çangan'a yaklaşan; Türk hükümdarı İllig Kağan'ın karargâhını ziyarete karar verdi.İllig Kağan, Çin hükümdarını Bian Köprüsü'nde karşıladı ve iki hükümdar arasındaki müzakereler burada başladı.[^4] Tang hanedanı, Doğu Göktürk kağanına yüklü miktarda altın ve gümüş vermeyi, ayrıca Çin prenseslerinden birini İllig ile evlendirmeyi kabul etti.[^5] Ödenen yüklü miktardaki tazminat sonrasında Türk ordusu geri çekildi.

## Etkileri

İllig Kağan'ın başkent Çangan'a saldırmadan geri çekilmesi, Doğu Göktürkler arasındaki huzursuzluğu artırdı. Bu durum Doğu Göktürk Kağanlığı'nın gittikçe zayıflamasında etken oldu.[^6] 630'da İllig Kağan'ın Li Şimin'in [Doğu Seferi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tang%27%C4%B1n_Do%C4%9Fu_T%C3%BCrklerine_seferi) sonucunda öldürülmesiyle, Doğu Göktürk Kağanlığı çöktü.[^7]

Anlaşma, Çin tarafından küçük düşürücü olarak nitelendirilse bile; dönemin şartları açısından Türklerin Tang üzerindeki baskısını ortadan kaldırdığı için başarılı bir anlaşma olarak nitelendirilmiştir.[^8]

## Ayrıca bakınız

- [Li Şimin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Li_Shimin)
- [İllig Kağan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0llig)
- [Tang'ın Doğu Türklerine Seferi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tang%27%C4%B1n_Do%C4%9Fu_T%C3%BCrklerine_seferi)

[^1]: Skaff, J. Karam (2012), Sui-Tang China and Its Turko-Mongol Neighbors: Culture, Power, and Connections , s. 190. <https://books.google.com.tr/books?id=5OpoAgAAQBAJ&pg=PA196&lpg=PA196&dq=Chang%27an,+Illig+Qaghan&source=bl&ots=JEbRbBvzxQ&sig=4nZ7FiG4cgBrJiDRrr8_XQ-FIdg&hl=tr&sa=X&ved=0ahUKEwjQ8I643cDLAhXCFywKHeVTBGcQ6AEIMTAD#v=onepage&q=Chang'an%2C%20Illig%20Qaghan&f=false>
[^2]: Hugh Dyson Walker (2012), East Asia: A New History, AuthorHouse, s. 159.
[^3]: Cary Yee-Wei Liu, Dora C. Y. Ching (1999), Arts of the Sung and Yüan: Ritual, Ethnicity, and Style in Painting, s. 213.
[^4]: Skaff, J. Karam (2012), Sui-Tang China and Its Turko-Mongol Neighbors: Culture, Power, and Connections , s. 190. <https://books.google.com.tr/books?id=5OpoAgAAQBAJ&pg=PA196&lpg=PA196&dq=Chang%27an,+Illig+Qaghan&source=bl&ots=JEbRbBvzxQ&sig=4nZ7FiG4cgBrJiDRrr8_XQ-FIdg&hl=tr&sa=X&ved=0ahUKEwjQ8I643cDLAhXCFywKHeVTBGcQ6AEIMTAD#v=onepage&q=Chang'an%2C%20Illig%20Qaghan&f=false>
[^5]: Skaff, J. Karam (2012), Sui-Tang China and Its Turko-Mongol Neighbors: Culture, Power, and Connections , s. 190. <https://books.google.com.tr/books?id=5OpoAgAAQBAJ&pg=PA196&lpg=PA196&dq=Chang%27an,+Illig+Qaghan&source=bl&ots=JEbRbBvzxQ&sig=4nZ7FiG4cgBrJiDRrr8_XQ-FIdg&hl=tr&sa=X&ved=0ahUKEwjQ8I643cDLAhXCFywKHeVTBGcQ6AEIMTAD#v=onepage&q=Chang'an%2C%20Illig%20Qaghan&f=false>
[^6]: Hugh Dyson Walker (2012), East Asia: A New History, AuthorHouse, s. 159.
[^7]: Cho-yun Hsu (2012), China: A New Cultural History, Columbia University Press, s. 576.
[^8]: Skaff, J. Karam (2012), Sui-Tang China and Its Turko-Mongol Neighbors: Culture, Power, and Connections , s. 190. <https://books.google.com.tr/books?id=5OpoAgAAQBAJ&pg=PA196&lpg=PA196&dq=Chang%27an,+Illig+Qaghan&source=bl&ots=JEbRbBvzxQ&sig=4nZ7FiG4cgBrJiDRrr8_XQ-FIdg&hl=tr&sa=X&ved=0ahUKEwjQ8I643cDLAhXCFywKHeVTBGcQ6AEIMTAD#v=onepage&q=Chang'an%2C%20Illig%20Qaghan&f=false>
