Vrpile Muharebesi

Vrpile Muharebesi ya da Vrpile Gulch Muharebesi (Bitka u klancu Vrpile), bilinen diğer ismiyle Birinci Krbava Muharebesi (Prva krbavska bitka), Eylül 1491'de Hırvatistan Krallığı ile Osmanlı İmparatorluğu arasında, Krbava'daki Korenica yakınlarındaki Vrpile geçidinde gerçekleşen muharebedir. Egervárlı Ban Ladislav ve Knez Bernardin Frankopan önderliğindeki Hırvat ordusu, Carniola'dan Bosna Sancağı'na geri dönmekte olan Osmanlı ordusunu mağlup etti.^{[1]Dragutin Pavličević: Krbavska bitka i njezine posljedice , 1997, s. 77}

Arka plân

Kral Matyas Corvinus'un 1490'da ölümü ile Sultan II. Bayezid ile 7 yıllık ateşkes sona erdi ve Osmanlı İmparatorluğu Hırvatistan ve güneybatı Macaristan'a akınlarını yeniledi. 14. yüzyıldan beri Osmanlılar düzenli olarak Hırvat topraklarını ve daha batıdaki diğer toprakları ele geçirdiler. Düzenlenen akınlardan biri, 1491 yılında Bosna Sancağı'ndan Mihaloğlu Hasan Bey'in Una Nehri'ni geçmesi ve Akıncı olarak bilinen yaklaşık 10.000 hafif süvariden oluşan bir orduyu Hırvatistan üzerinden aşağı Carniola'ya doğru götürmesiyle başladı. Zagreb, Krško ve Novo Mesto yakınlarındaki kırsal bölgeleri tahrip ettiler. Osmanlılar yaklaşık bir ayı, Carniola'da yağmalama yaparak ve esir alarak geçirdiler.^{[2]Ive Mažuran: Povijest Hrvatske od 15. stoljeća do 18. stoljeća, s. 38}

Muharebe

Osmanlı ordusu Carniola'yı yağmaladıktan sonra, Vrhovine - Homoljac - Korenica - Vrpile - Krbava rotasını takip ederek Bosna Sancağı'na çok sayıda esirle birlikte dönmekteydi. Osmanlı ordusu dar Vrpile geçidinden geçmek zorunda kaldığından, Hırvatlar orada bir pusu kurmaya karar verdi. Hırvat ordusunun başında Ban Egervárlı Ladislav, Kont Bernardin Frankopan ve Mihovil Frankopan Slunjski vardı.^{[3]Anđelko Mijatović: Bitka na Krbavskom polju 1493. godine; Školska knjiga, Zagreb, 2005, s. 41} Ivan Frankopan Cetinski'de muharebeye katıldı. Hırvatlar, Osmanlı ordusunun çoğunun vadiye girmesine izin verdi ve daha sonra ordunun ana bölümünü 4 sıra halinde konuşlandırarak geçidi kapattı. Osmanlı ordusu ağır bir yenilgiye uğradı ve savaşta yaklaşık 1.500 kişi ölürken, 1.500 kişi de esir düştü.^{[3]Anđelko Mijatović: Bitka na Krbavskom polju 1493. godine; Školska knjiga, Zagreb, 2005, s. 41} Daha sonraki tarihi kayıtlarda 18.000 Hristiyan esirin kurtarıldığı belirtilmiştir.^{[4]Rudolf Horvat: Povijest Hrvatske I. (od najstarijeg doba do g. 1657.)/Hrvatska god. 1491.—1495.}

Sonrası

Kral II. Vladislaus, Ban Ladislav'a elde edilen zaferin ve krala gönderilen 120 Osmanlı esirinin ödülü olarak, Kordun'daki Steničnjak kasabasını verdi.^{[5]Hrvoje Kekez: Bernardin Frankapan i Krbavska bitka: je li spasio sebe i malobrojne ili je pobjegao iz boja? , Modruški zbornik, Vol.3 No.3, 2009, s. 79} Bu yenilgiyle beraber Osmanlı ordusu 1492'de baskın ve saldırıları durdurmak zorunda kaldı. Osmanlılar, 1493 yılında Hadım Yakup Paşa'nın Bosna Sancak Beyi olmasıyla akınlara yeniden başladılar. Bu yenilgi, 1493'te Hırvatistan'a yapılan baskının ve 9 Eylül 1493'teki Krbava Muharebesi'nin temel sebebiydi.^{[2]Ive Mažuran: Povijest Hrvatske od 15. stoljeća do 18. stoljeća, s. 38[6]Anđelko Mijatović: Bitka na Krbavskom polju 1493. godine; Školska knjiga, Zagreb, 2005, s. 42}