Viyana Sefaretnâmesi

Viyana Sefaretnâmesi, 1665 yılında Osmanlı elçisi olarak Viyana'ya giden Kara Mehmed Paşa'nın Evliya Çelebi tarafından kaleme alınan^{[1]Altuniş-Gürsoy, Belkıs. Seferatnâmeler. Türkler Ansiklopedisi, Yeni Türkiye Yayınları, Cilt: 12, Yıl: 2002.} elçilik raporudur.

Birçok kaynakta Osmanlı İmparatorluğu'nun ilk sefaretnâmesi olarak geçer.^{[2]Ünay Açıkgöz, Fatma. Osmanlı- Avusturya İlişkilerinden Bir Kesit: Amaç Barış- Araç Hediye (XVII. yüzyıl). Social Sciences Studies Journal Cilt:3, Sayı:5, yıl:2017.}

Hassa bostancılarından Kara Mehmed Ağa, 27 Ekim 1664'te Osmanlı Devleti ile Avusturya arasında imzalanan Vasvar Antlaşması'nın tasdikli nüshalarının karşı tarafa iletilmesi için Sadrazam Fazıl Ahmed Paşa tarafından görevlendirildi.^{[3]Can, Mustafa. Elçi Kara Mehmed Paşa Örneği Üzerinden. Tarihin İzinde Bir Ömür: Dr. Nuri Yavuz'a Armağan, Berikan Yayınevi, 2019.} 30 Ocak 1665 tarihinde padişah IV. Mehmed'in huzuruna çıkan Kara Mehmed Paşa, Rumeli Beylerbeyliği payesi verilip hilat giydirilerek bu göreve atandı. Kara Mehmet Çelebi'nin üç yüz kişiyi bulan elçilik heyetinde Evliya Çelebi de kâtip olarak yer aldı.^{[2]Ünay Açıkgöz, Fatma. Osmanlı- Avusturya İlişkilerinden Bir Kesit: Amaç Barış- Araç Hediye (XVII. yüzyıl). Social Sciences Studies Journal Cilt:3, Sayı:5, yıl:2017.} Serhadlerin durumunu iyi bilmesi sebebiyle elçiye faydalı olacağı düşüncesiyle elçilik maiyetinde görevlendirilen Evliya Çelebi, bu görev sırasındaki gözlemlerini Seyahatname adlı eserinin 7. cildinde de aktarmıştır.^{[3]Can, Mustafa. Elçi Kara Mehmed Paşa Örneği Üzerinden. Tarihin İzinde Bir Ömür: Dr. Nuri Yavuz'a Armağan, Berikan Yayınevi, 2019.}

Viyana Sefaretnamesi'nin bir nüshası Milli Kütüphane'de diğer bir nüsha ise Avusturya Devlet Arşivi'nde bulunmaktadır.

Ayrıca bakınız

• Kara Mehmed Paşa'nın Viyana elçiliğinden Budin Beylerbeyiliği'ne ve ölümüne değin tafsilatlı biyografisi ayrıca sefaretnamesinin geniş değerlendirmesi için bkz. A. Çağrı Başkurt, Vallâhî canım, ben Rumeli Beylerbeyiyim!, Avrupa’da İlk Muhteşem ve Mükemmel Elçilik Alayının Hikâyesi: Kara Mehmed Paşa ve Viyana Elçiliği(1665), Libra Kitap, İstanbul 2020