# Virani

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Virani
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Virani, https://tr.wikipedia.org/wiki/Virani (CC-BY-SA-4.0)

Virânî'nin doğum ve ölüm tarihleri net olarak bilinmemekle birlikte, [Abdülbaki Gölpınarlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClbaki_G%C3%B6lp%C4%B1narl%C4%B1)'nın "Alevî - Bektaşî Nefesleri" adlı eserinde, Virânî'nin [Şah Abbas](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Abbas) ile görüştüğüne dair kayıtlar bulunmaktadır. Bu kayıtlardan hareketle, Virânî'nin XVI. yüzyılın ikinci yarısı ile XVII. yüzyılın ilk çeyreğinde yaşamış olabileceği öne sürülmektedir. Virânî'nin doğum yeri [Eğriboz](https://turkipedia.org/tr/wiki/E%C4%9Friboz) adası olarak belirtilmiş ve hayatının çeşitli dönemlerinde [Necef](https://turkipedia.org/tr/wiki/Necef)'te kaldığı, Hz. Ali Türbesi'nde türbedarlık yaptığı, [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu) ve [Balkanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkanlar)'a seyahat ettiği rivayet edilmiştir. Gölpınarlı, Virânî'nin ölmediğine dair bir inancın olduğunu ve Necef Bektaşî Dergâhı'nda onun için özel bir mekân olduğunu belirtmektedir. Virânî'nin aslen [Nusayrî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap_Alevileri) olduğu ancak daha sonra [Bektaşîliğe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bekta%C5%9F%C3%AElik), [Alîilâhîliğe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ali-%C4%B0lahilik) ve [Hurûfîliğe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hur%C3%BBfilik) yöneldiği söylenmektedir. Balım Sultan'ın halifelerinden birine methiye yazması, Balım Sultan'a intisap ettiğini doğrulamaktadır. Virânî, Alevî-Bektaşî geleneğinde önemli bir yere sahiptir ve [Yedi Ulu Ozan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yedi_Ulu_Ozan) arasında sayılmaktadır. Şairin yaklaşık 300 şiiri aruz vezniyle yazılmıştır ve bu da belli bir eğitim aldığını göstermektedir. Dinî-tasavvufî bilgiye sahip olduğu anlaşılan Virânî'nin şiirleri, genellikle [Hz. Ali](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ali), [on iki imam](https://turkipedia.org/tr/wiki/On_%C4%B0ki_%C4%B0mam) ve Alevî-Bektaşî uluları hakkındadır. Şiirlerinin çoğu kasidedir ve inancını yaymak amacıyla yazılmıştır. Virânî'nin divanı dışında, "İlm-i Câvidân" adlı başka bir eseri daha vardır. Bu eserde, Fâtiha sûresinin tefsiri, [Ehl-i beyt](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ehl-i_beyt), tasavvufî kavramlar ve Bektaşîliğin âdâb ve erkânı gibi konular işlenmiştir. Dinî tahsilde sadece bilgi vermenin değil, aynı zamanda ikna edici ve dini sevdirici olmanın da önemli olduğunu vurgulamıştır.[^1]

Virânî'nin deyişlerinden örnekler ; "Gel Dilber Ağlatma Beni Şah-ı Merdan Aşkına Dü Cihanın Ranimasi Şir-i Yezdan Aşkına Şahım Hasan Pir Hüseyin Kerbela Meydan İçin Lütfedip Bağışla Cürmüm Ali Süphan Aşkına"

## Dış bağlantılar

- [Türkü Sitesi](http://www.turkuler.com/ozan/virani.asp)

[^1]: TDV İslâm Ansiklopedisi. <https://islamansiklopedisi.org.tr/virani>
