# Viktor Butanayev

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Viktor_Butanayev
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Viktor Butanayev, https://tr.wikipedia.org/wiki/Viktor_Butanayev (CC-BY-SA-4.0)

- **Doğum yeri:** Zaporojye, Moldova (SSCB)
- **Ölüm yeri:** Abakan, Hakasya
- **Vatandaşlığı:** Rusya
- **Milliyeti:** Hakas
- **Dalı:** Etnoloji, Türkoloji
- **Çalıştığı yerler:** Hakasya Devlet Üniversitesi
- **Alma mater:** Özbekistan Milli Üniversitesi

**Viktor Yakovleviç Butanayev** ([Rusça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus%C3%A7a): Виктор Яковлевич Бутанаев) ya da **Astay Butanayev** (Rusça Астай Бутанаев) (d. 12 Mart 1946, [Zaporojye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zaparojye%2C_Moldova), [Moldova](https://turkipedia.org/tr/wiki/Moldova), [SSCB](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sovyetler_Birli%C4%9Fi)), [Hakas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hakaslar) kökenli [Rus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ruslar) [etnograf](https://turkipedia.org/tr/wiki/Etnografya), [Türkolog](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkoloji), Başta kendi etniği Hakaslar olmak üzere onların ataları olan [Yenisey Kırgızları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yenisey_K%C4%B1rg%C4%B1zlar%C4%B1) ve yakın oldukları [Kırgızlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1rg%C4%B1zlar) üzerine çalışmalarıyla bilinir.[^1]

İrina Butayevna ile birlikte kaleme aldıkları son eseri *Yenisey Kırgızları* ([Bişkek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bi%C5%9Fkek), 2001; Türkçe çevirisi 2007[^2]) adlı çalışmayla adını geniş kitlelere duyurmuş ve bu kitaptan dolayı 2002 yılında [TÜRKSOY](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uluslararas%C4%B1_T%C3%BCrk_K%C3%BClt%C3%BCr%C3%BC_Te%C5%9Fkilat%C4%B1) vakfı tarafından ödüle layık görülmüştür.[^3]

## Hayatı

12 Mart 1946'da Zaparojye'de (Moldova) doğmuştur. Babası asker olduğundan dolayı çocukluğunu Moldova'da geçirmiştir.[^4] 1964'te Taşkent Millî Üniversitesi Tarih Bölümünü kazanmıştır.[^5]

Bir oğlu (Azarhan Азархан) ve iki kızı (Dariga Дарига ile Alangoa Алангоа) vardır.

Butanayev'in danışmanlığı altında da yüksek lisans ve doktora yapanlar arasından Hakas Tarihi üzerinde çalışan 5 tarihçi yetişmiştir.[^6]

5 Haziran 2023 tarihinde, 78 yaşında hayatını kaybetti.[^7]

## Eserleri

- Бутанаев В. Я. К вопросу о хакасских цифровых знаках.//Уч. зап. ХАКНИИЯЛИ. — Абакан, 1975
- Бутанаев В. Я. Вооружение и военное дело хакасов в позднем средневековье (по материалам фольклора).//Военное дело древних племен Сибири и Центральной Азии. — Новосибирск, 1981
- Бутанаев В. Я. Происхождение хакасов по данным этнонимики//Историческая этнография: традиции и современность. — Л., 1983
- Бутанаев В. Я. Хакасские народные названия исторических памятников//Вопросы древней истории Южной Сибири. — Абакан, 1984
- Бутанаев В. Я. Об этническом имени хакасов в эпоху позднего средневековья//Археология и Этнография Южной Сибири. — Барнаул, 1984.
- Бутанаев В. Я. Народный календарь хакасов. Рериховские чтения 1984 : Материалы конференции.- Новосибирск, 1985.- С. 326-321
- Бутанаев В. Я. Молдобаев И. Б. Киргизско-хакасские этнокультурные связи.//Историко-культурные связи народов Южной Сибири. — Абакан, 1988.
- Бутанаев В. Я. Этническая история хакасов XVII—XIX вв.//Материалы к серии «Народы Советского Союза». — М., 1990,
- Бутанаев В. Я. Вопрос о самоназвании хакасов. // Этнографическое обозрение. 1992. № 2. С. 63-69.
- Бутанаев В. Я. Происхождение хакасских родов и фамилий.- Абакан, 1994.
- Бутанаев В. Я. Хакасы. Этнографический очерк. 1995, [ISBN](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uluslararas%C4%B1_Standart_Kitap_Numaras%C4%B1): 5-85840-274-7.
- Бутанаев В. Я. Топонимический словарь Хакасско-Минусинского края. Лаборатория этнографии НИС ХГУ, 1995
- Бутанаев В. Я. К вопросу о Кыргызско-Хакасских этнографических связях. Кыргызы: этногенетические и этнокультурные процессы в древности и средневековье в Центральной Азии. (Материалы Международной научной конференции, посвященной 1000 летию эпоса «Манас» 22-24 сент. 1994 г.)- Бишкек: Кыргызстан, 1996. — С. 102-126.
- Бутанаев В. Я. Хакасско-русский историко-этнографический словарь. Хакасия, 1999
- Бутанаева И. И., Бутанаев В. Я. Актуальные проблемы истории тюрков Саяно-Алтая
- Бутанаев В. Я. Кыргыс — хоорайские сказания и легенды
- Бутанаев В. Я. Бурханизм тюрков Саяно-Алтая, ХГУ им. Н. Ф. Катанова, 2003
- Бутанаев В. Я. Традиционный шаманизм Хонгорая. ХГУ им. Н. Ф. Катанова, 2006
- Бутанаев В. Я. Хакасский шаман и его общественный статус / Мартьяновские краеведческие чтения (2005-2006 гг.) / \[отв. за вып. Н. А. Голованенко; науч. ред. Л. Н. Ермолаева\]. — Минусинск : \[б. и.\], 2007. — Вып. 4

[^1]: Derleyen ve çeviren: Venera Turatbek Kızı. Viktor Yakovleviç Butanayev <http://yordam.manas.kg/ekitap/pdf/Manasdergi/sbd/sbd11/sbd-11-05.pdf>
[^2]: Viktor Butanayev & İrina Butaneyeva (yazanlar); Yaşar Gümüş (çeviren, 2007). Yenisey Kırgızları , Ötüken Neşriyat, 214 sayfa. ISBN 9754376128 <http://www.nbdrx.ru/pdf/bx0000136.pdf>
[^3]: Derleyen ve çeviren: Venera Turatbek Kızı. Viktor Yakovleviç Butanayev <http://yordam.manas.kg/ekitap/pdf/Manasdergi/sbd/sbd11/sbd-11-05.pdf>
[^4]: Viktor Butanayev & İrina Butaneyeva (yazanlar); Yaşar Gümüş (çeviren, 2007). Yenisey Kırgızları , Ötüken Neşriyat, 214 sayfa. ISBN 9754376128 <http://www.nbdrx.ru/pdf/bx0000136.pdf>
[^5]: Derleyen ve çeviren: Venera Turatbek Kızı. Viktor Yakovleviç Butanayev <http://yordam.manas.kg/ekitap/pdf/Manasdergi/sbd/sbd11/sbd-11-05.pdf>
[^6]: Derleyen ve çeviren: Venera Turatbek Kızı. Viktor Yakovleviç Butanayev <http://yordam.manas.kg/ekitap/pdf/Manasdergi/sbd/sbd11/sbd-11-05.pdf>
[^7]: В реанимации скончался 77-летний профессор - Виктор Бутанаев. tvrts.ru. <https://tvrts.ru/news/v-reanimatsii-skonchalsya-77-letniy-professor-viktor-butanaev/>
