# Vezir

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Vezir
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Vezir, https://tr.wikipedia.org/wiki/Vezir (CC-BY-SA-4.0)

**Vezir** (الوزير), İslâm devletlerinde hükümdardan sonra gelen en yetkili yönetici.

## Etimoloji

Kelimenin kökeni hakkında farklı görüşler bulunmaktadır. Bir kısım vezir kelimesinin Sasani kökenli olduğunu ve dolayısıyla [Farsça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars%C3%A7a) olup daha sonra [Arapça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap%C3%A7a)ya geçtiğini savunurken bir kısım ise kelimenin [Kur'an](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kur%27an) ve hadis kaynaklarında geçmesini öne sürerek Arapça orijinli olduğunu savunmaktadır. [Türk Dil Kurumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Dil_Kurumu) da kelimenin kökenini Arapçaya dayandırmaktadır.[^1]

Erken dönem Arapça sözlüklerde sığınılacak yer anlamındaki "vezer", ağır yük anlamındaki "vizr" ve kuvvet anlamında "ezr" kelimelerinden türediği bilgisi yer alan vezir sorumluluk sahibi, yükü çeken anlamına gelmektedir.

## Tarihçe

Kelimenin kökenine olduğu gibi kurumun kökeni hakkında da bir ihtilaf mevcuttur. Vezirliğin genel olarak [Sasani](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sasani_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) kökenli olduğu fikri öne çıksa da Arap kabile geleneğinin bir devamı olarak yorumlayanlar da bulunmaktadır. Buna karşın vezirliği ilk uygulayan Arap devleti olan [Abbâsîler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abb%C3%A2s%C3%AEler)in ilk vezirlerinin Fars olmasından harekete kurumun Fars geleneğinden etkilendiği de kabul edilmektedir.

## Ayrıca bakınız

- [Sadrazam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam)

[^1]: vezir. tdk.gov.tr. <http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_gts&kelime=VEZ%C4%B0R>
