# Veysel Hilmi Paşa

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Veysel_Hilmi_Pa%C5%9Fa
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Veysel Hilmi Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Veysel_Hilmi_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0)

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ab/Veysel_Pasha.jpg/1280px-Veysel_Pasha.jpg)
* (La Guerre D’Orient, public-domain)*

- **Doğum tarihi:** 19. yüzyıl
- **Doğum yeri:** Manastır, Osmanlı İmparatorluğu
- **Ölüm tarihi:** 12 Ekim 1892
- **Ölüm yeri:** İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
- **Mezaryeri:** Eyüpsultan Mezarlığı, Eyüpsultan, İstanbul, Türkiye
- **Hizmet yılları:** 1843-1891
- **Rütbesi:** Müşîr
- **Savaşları:** Hersek İsyânı; 93 Harbi; Eski Zağra Muharebesi; Şıpka Geçidi Muharebeleri; IV. Şıpka Geçidi Muharebesi

**Arnavut Veysel Hilmi Paşa** ([Manastır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Manast%C4%B1r%2C_Kuzey_Makedonya), 19. yüzyıl – 12 Ekim 1892, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)), [Arnavut](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutlar) asıllı [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) [müşîr](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BC%C5%9F%C3%AEr)idir. 1843-1891 yılları arasında [Osmanlı ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_ordusu)nda görev yapan Veysel Paşa, özellikle [93 Harbi](https://turkipedia.org/tr/wiki/93_Harbi)'ndeki faaliyetleriyle tanınır.

## Hayatı

19. yüzyılda [Manastır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Manast%C4%B1r%2C_Kuzey_Makedonya)'da [Arnavut](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutlar) asıllı bir âileye doğdu. 1843'te [orduya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_ordusu) katılarak [3. Ordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/3._Ordu_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29)'nun [Bosna Eyâleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna_%28eyalet%29)'ndeki faaliyetlerine katkılarda bulundu. 1867 ya da 1868'de binbaşı rütbesine terfî etti. [Hersek İsyânı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hersek_%C4%B0syan%C4%B1) sırasındaki hizmetlerinden ötürü mirliva yapıldı. [93 Harbi](https://turkipedia.org/tr/wiki/93_Harbi)'nde [Ahmed Eyüb Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Ey%C3%BCb_Pa%C5%9Fa)'nın komuta ettiği Tuna Cephesi Doğu Ordusu'na nakledildi. Temmuz 1877'deki [Eski Zağra Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eski_Za%C4%9Fra_Muharebesi)'nde Ciğersöken tepesini tutarak [Ilıca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Banite) yolunu kesti ve böylece [Rusların](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ilerleyişini durdurdu.[^1] Aralık'ta [ferîk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fer%C3%AEk) pâyesiyle [Şıpka Geçidi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eipka_Ge%C3%A7idi) başkumandanı oldu. Emrinde 40.000 asker varken, [İosif Gurko](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0osif_Gurko)'nun ordusu 65.000 civarındaydı. 5-9 Ocak 1878 araları süren [IV. Şıpka Geçidi Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9E%C4%B1pka_Ge%C3%A7idi_Muharebeleri)'nde yaralanan Veysel Paşa, her taraftan sarılınca 12.000[^2]-20.000[^3][^4]-31.000[^5] neferiyle birlikte [Mihail Skobelev](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mihail_Skobelev)'e teslim oldu. Geriye kalan askerler ise düzensiz bir şekilde savaş alanından uzaklaştı. Bu taarruzda [Rus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) kayıpları 5.500 iken, Osmanlı kayıpları 4.000 idi.[^6]

![Veysel Paşa'nın Mihail Skobelev'e kılıcını teslim etmesi](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c5/Veysel_Pasha_surrendering_his_sword_to_Skobelev.jpg/1280px-Veysel_Pasha_surrendering_his_sword_to_Skobelev.jpg)
*Veysel Paşa'nın Mihail Skobelev'e kılıcını teslim etmesi (La Guerre D’Orient, public-domain)*

Ruslar için [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne) yolunu açan bu çatışma, târihçiler tarafından yoğun biçimde tartışılmaktadır. Henry M. Hozier, Osmanlı kuvvetlerinin cesurca savaştığını ve yenilginin sorumluluğunun komutanlara atfedilmesi gerektiğini savunur: "Ruslar, Veysel Paşa gibi hayli beceriksiz bir generalle karşı karşıya olmaları bakımından şanslıydılar; en sıradan yetenekteki bir komutan bile Balkanları geçen bu iki kolu imhâ etmiş olurdu".[^7] Esir alınan Veysel Paşa, Osmanlı Devleti'ne iâde edildiğinde Dîvân-ı Harp'ta yargılandı. Teslim olunmasına saraydan verilen emrin sebep olduğu gerekçesiyle beraat edildi.

31 Temmuz 1880'de vekâleten Edirne'deki [2. Ordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/2._Ordu_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29)'nun başına geçti. Bu görevini Şubat 1884'e kadar sürdürdü.[^8] 2 Eylül 1885'te müşîr ünvanıyla 2. Ordu'nun müşîrliğini yürütmeye başladı. Haziran 1891'de hastalandığında yerine vekâleten [Macar Mahmud Hamdi Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macar_Mahmud_Hamdi_Pa%C5%9Fa) geldi. Hava değişimi için Edirne'den [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a giden Veysel Paşa, 12 Ekim 1892'de orada öldü. [Eyüpsultan Mezarlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ey%C3%BCpsultan_Mezarl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'na defnedildi. Sicill-i Osmânî'ye göre "cesur, gayretliydi. Savaşlarda cesaret ve hizmeti görüldü".[^9]

[^1]: Hüseyin Râcî Efendi. Zağra Müftüsünün Hatıraları. Kervan Kitapçılık, s. 141-144. <https://books.google.com/books/about/Za%C4%9Fra_M%C3%BCft%C3%BCs%C3%BCn%C3%BCn_Hat%C4%B1ralar%C4%B1.html?id=T4z5EAAAQBAJ>
[^2]: Öztuna, Yılmaz. Osmanlı Devleti Tarihi. Ötüken Neşriyat, 2017. <https://archive.org/details/oztuna-osmanli-devleti-tarihi/%C3%96ztuna.%20Osmanl%C4%B1%20Devleti%20Tarihi%2C%20cilt%201/>
[^3]: von Hammer-Purgstall, Joseph. Büyük Osmanlı Tarihi. Üçdal Neşriyat, s. 188-189. <https://www.academia.edu/45534063/_Hammer_Tarihinin_Tamam%C4%B1_18_Ciltlik_Hammer_Tarihi>
[^4]: Iorga, Nicolae. Osmanlı İmparatorluğu Tarihi 1300-1912. Yeditepe Yayınevi, 2024, s. 2020. <https://archive.org/details/Iorga-osmanli-tarihi/>
[^5]: Shirokorad, Aleksandr B.. Rusların Gözünden 240 Yıl Kıran Kırana Osmanlı Rus Savaşları. Selenge Yayınları, 2009, s. 430. <https://archive.org/details/ruslarin-gozunden-240-yil-kiran-kirana-osmanli-rus-savaslari-a.-b.-sirokorad-2009>
[^6]: The Encyclopedia of Warfare. Metro Books, 2013, s. 596. <https://archive.org/details/isbn_9781435151260>
[^7]: Hozier, Henry M.. The Russo-Turkish War: Including an Account of the Rise and Decline of the Ottoman Power and the History of the Eastern Question. William Mackenzie, 1878, s. 802. <https://archive.org/details/russoturkishwari05hozi/>
[^8]: Kazancıgil, Ratip. Dağdevirenzâde M. Şevket Bey'in Edirne tarihi ve Balkan Savaşı anıları. Türk Kütüphaneciler Derneği, 2005, s. 81. <https://www.google.com/books/edition/Da%C4%9Fdevirenz%C3%A2de_M_%C5%9Eevket_Bey_in_Edirne/_l5pAAAAMAAJ>
[^9]: Süreyya, Mehmed. Sicill-i Osmânî. Tarih Vakfı Yurt Yayınları, Ağustos 1996, s. 1663. <https://archive.org/details/sicill-i.osmani_01/Sicill-i.Osmani_05/>
