# Velika Saldırıları > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Velika_Sald%C4%B1r%C4%B1lar%C4%B1 > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Velika Saldırıları, https://tr.wikipedia.org/wiki/Velika_Sald%C4%B1r%C4%B1lar%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0) - **Çatışma:** Velika Saldırıları - **Parçası:** Plav ve Gusinye Muharebeleri - **Tarih:** 9 Ekim - 22 Kasım 1879 - **Yer:** Velika, Plav,Karadağ Prensliği - **Sonuç:** İlk Saldırı:' Karadağ zaferi; İkinci Saldırı:' Arnavutluk zaferi; Genel Planda Karadağ başarısı - **Savaşan:** Principality of Montenegro; Prizren Birliği; (El altından destekleyenler: Osmanlı İmparatorluğu yöneticileri) - **Birlik:** Moračani taburu; Bratonožići taburu; Arnavut düzensiz birlikleri **Velika saldırıları** veya **Velika Muharebesi** [Berlin Kongresi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Berlin_Kongresi) sonrasında Arnavut düzensiz birlikleri tarafından gerçekleştirilen bir dizi saldırıdır. ## Arka plan [Berlin Kongresi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Berlin_Kongresi) kararlarına göre [Plav](https://turkipedia.org/tr/wiki/Plav) ve [Gusinye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gusinye) (o zamanlar [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun [İşkodra Vilayeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0%C5%9Fkodra_Vilayeti)) toprakları Karadağ'a verildi. Yine de Osmanlılar, bu duruma karşı çıkan Arnavutları destekleyip, Karadağ'ın Plav ve Gusinye'yi ele geçirmesi için gerekli koşulları sağlamadı. Resmi olarak kongre kararlarına saygı gösterme niyetindeydiler, ancak gerçekte Osmanlılara bağlı pek çok yönetici haksız olduğunu düşündüğü bu karara karşı Berlin Kongresi'nde üstlendikleri yükümlülükleri yerine getirmekten kaçındı ve el altından Arnavutların kurduğu [Prizren Birliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Prizren_%C4%B0ttifak%C4%B1)'ni desteklediler.[^1][^2] Öyle ki Osmanlı'nın İşkodra valisi, Karadağ'a karşı direnmeleri için Gusinye'nin yerel Müslüman halkına mühimmat bile gönderdi.[^3] ## Giriş Ekim 1879'a kadar Karadağ kuvvetleri direnişle karşılaşmadan Gusinye'ye yürüyebildi. Karadağ böyle bir sefer için kuvvet hazırladığında, Osmanlılar olası çatışmalardan kaçınmak bahanesiyle bunu durdurmak için Büyük Güçler nezdinde müdahalede bulundu. Osmanlı askeri subayı Muhtar Paşa isyan eden Arnavutları durdurmak için Kasım 1879'da 15 taburla Prizren'e geldi. Osmanlılar Karadağ'a bu kuvvetlerin sadece Plav ve Gusinye'nin Karadağ'a barışçıl bir şekilde devredilmesini sağlamak için kullanılacağını bildirmiş, Karadağ da bu bilgi üzerine kuvvetlerinin bir kısmını terhis etmiştir.Ancak Osmanlılar Arnavutların üzerine gitmediler. Bu arada yaklaşık 15.000 Arnavut düzensiz milisi Gusinye'de toplandı.[^4] İstanbul'daki İngiliz Büyükelçisi [Austen Henry Layard](https://turkipedia.org/tr/wiki/Austen_Henry_Layard), hükûmetine [Babıali](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%A2b-%C4%B1_%C3%82li)'nin silahlı Arnavutların Gusinye bölgesine akınını önlemek için hiçbir şey yapmadığını bildirdi ve sonuçlardan Babıali'nin sorumlu tutulacağını vurguladı.[^5] [Milovan Đilas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Milovan_%C4%90ilas), kuzey Arnavut aşiretlerinin Plav ve Gusinje'deki Lim nehri boyunca uzanan verimli ovaya yönelik toprak istekleri olduğunu vurgulamıştır. Berlin Kongresi'nden sonra amaçları, Karadağ'ın resmi makamları burayı sıkı bir şekilde kontrol altına almadan önce vadiye inmekti.[^6] Saldırılarda Arnavutlar ilk başta yenilselerde sonrası başarılar elde ettiler ancak yine de Arnavutlar hedeflediği sonuca ulaşamadı ## Sonrası ### Novšiće Muharebesi Prizren Birliği'ne bağlı ancak bağımsızlık yanlısı kanattan çok islamcı kanattan olan [Gusinyeli Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gusinyeli_Ali_Pa%C5%9Fa) komutasındaki Arnavut birlikleri Osmanlı yöneticilerinden gizlice destek alıp Karadağ Ordusunun tekrar karşısına çıktılar ve Novosice'de Karadağ birliklerini bozguna uğrattılar. ### Murino Muharebesi Murino'daki muharebe Novšiće muharebesinden (4 Aralık 1879) yaklaşık bir ay sonra, Osmanlı yüksek komutanlığı ilhaka karşı yerel direnişi yatıştırmak için Manastır'dan Ahmed Muhtar Paşa komutasında birlikleri göndermeye hazırlanırken meydana geldi. Karadağ kuvvetleri Pepići'den Plav yakınlarındaki Meteh'teki mevzilere doğru ilerlerken Prizren Birliği tarafından önleri kesildi. Çatışmadan sonra Karadağ kuvvetleri Andrijevica yakınlarındaki Sutjeska'ya çekildi ve Arnavut düzensizler Vasojevići yerleşimlerini, Velika, Ržanica ve Pepići'yi yakıp yıktı. Savaştan sonra her iki taraf da zafer kazandığını iddia etti. [^1]: Glasnik Cetinjskih Muzeja. Bulletin des Musées de Cétigné. 1968, s. 170. [^2]: Medunarodni naucni skup povodom 100-godisnijce ustanaka u bosni i hercegovini, drugim balkanskim zemjama i istonoj krizi 1875-1878. Akademija naukа, 1977, s. 297. [^3]: Istorijski časopis. Institut., 1961, s. 151. [^4]: Vuković, Gavro. Memoari vojvode Gavra Vukovića. Obod, 1996. [^5]: Office, Great Britain. Foreign. Further Correspondence Respecting the Affairs of Turkey. 1879, s. 103. [^6]: Djilas, Milovan. Izgubljene bitke. Prosveta, 1994, s. 513.