Vefa SK

Vefa Spor Kulübü, 1908'de İstanbul'un Vefa semti merkezli olarak kurulan bir spor kulübüdür. Profesyonelliğe Geçiş Liginde mücadele etmektedir.

Tarihçe

Kuruluşu ve ilk yılları

İkinci Meşrutiyet'in ilanından hemen sonra İstanbul'da üç kulüp ortaya çıkmıştı. Birincisi Vefa semtinde Zeki Baban tarafından kurulan Vefa Mürbi-i Beden, ikincisi Vefa İdadisinde Saim Turgut Aktansel tarafından kurulan Vefa ve üçüncüsü Mebuszâde Hamid, Tevfik Kut ve Kemal Şirvan tarafından kurulan Mukavvi-i Beden adını taşıyordu. Ayrıca Edirnekapı yöresinde de Sudi Cavit, Dokuz Hayri Rasim ve Arif Beyler tarafından kurulan Edirnekapı Futbol Kulübü vardı. Bu kulüpleri kuranların tümü Vefa İdadisi öğrencisiydiler. Saim Turgut'un aracılığıyla bu kulüpler birleşip Vefa Terbiye-i Bedeniyye Kulübünü oluşturdular. Yeşil ve beyaz renkleri benimseyen kulüp kısa zamanda büyük varlık göstermiş ve İstanbul'un belli başlı kulüplerinden biri halini almıştır.^{[1]Türk Futbol Tarihi 1. Cilt 1904-1991. Türkiye Futbol Federasyonu Yayınları, Haziran 1992.}

Vefa İdadisi gençliğini spora yönlendirmek, böylece bedenen ve ahlâken sağlıklı nesiller olarak yetişmelerini sağlamak amacıyla kurulan Vefa Terbiye-i Bedeniyye Kulübünün tarihçesini, kulübün 1 numaralı kurucusu Saim Turgut Aktansel, Aylık Ansiklopedi'nin 2. cilt 15. sayısında özetle şöyle anlatmıştır:

“Vefa İdman Yurdu olarak resmen kurulmasına doğru müteşebbislerin bir araya gelişi ve ilk hareketler 1908 yılında Vefa'da başlamıştır. Bir yurt kurma teşebbüsü ve bu gaye etrafında çalışmalar okul içinde evvela bir sınıfın şubesinde doğmuş, sonra ikinci bir şubeye de geçmiş ve bir zaman sonra da bütün okula yayılmıştır. Vefa Yurdu Nizamnamesi daha mükemmel bir şekilde 1910 yılında yapıldı. Yurdun ilk forması yollu yeşil-beyazdı, rozeti de aynı renklerde idi. Vefa Lisesi Müdürü, öğretmen ve öğrencileri tarafından himaye gören kulüp daha da güçlendi.^{[2]Vefa Kuruluşları. Vefa Lisesi.}”

Vefa, futbolun yanı sıra atletizm, izcilik, çim hokeyi,^{[3]Türkiye İdman Cemiyetleri Döneminde Hokey. Türkiye Hokey Federasyonu.} kürek, basketbol,^{[4]Yeni mevsim başında basketbolumuz. 6 Kasım 1951, s. 5.[5]Vefa basketbol şubesine geniş tahsisat ayırdı. 7 Temmuz 1956, s. 6.} voleybol,^{[6]Bugün oynanacak voleybol ve basketbol karşılaşmaları. 3 Mart 1953, s. 5.} hentbol,^{[7]İstanbul Hentbol Ligi'nde İlk Yarının Ardından. 12 Ocak 1982, s. 13.} boks,^{[8]Bugün şehrimize gelecek profesyonel boksörler. 1 Şubat 1951, s. 6.} güreş^{[9]Türkiye deplasmanlı güreş ligi finallerine dün devam edildi. 5 Aralık 1982, s. 13.[10]Vefa-Simtel, serbest güreşte birinci oldu. 30 Mayıs 1982, s. 12.} gibi sporun farklı alanlarında da faaliyet gösterdi. 1908 yılından itibaren idadi müdürünün ve hocalarının çabalarıyla ayrıca Vefalı ve Fatihli sporseverlerin desteği ile günden güne daha geniş bir kitleye ulaşır oldu.

Profesyonel lig öncesi dönem (1919-1959)

Yeterince güçlü görülmedikleri için Cuma Ligi'ne dahil edilmeleri geciktirilen Beşiktaş, Altınörs İdman Yurdu, Beylerbeyi, Darüşşafaka, Haliç, Fener, Hilal, Kumkapı, Türkgücü, Anadolu Üsküdar ve Vefa kulüpleri 1919 yılında kendi aralarında İstanbul Türk İdman Birliği Ligi adı altında bir lig kurmuşlardı.^{[11]Yeni Lig'in Kuruluşu. Beşiktaş JK Kurumsal İnternet Platformu.} 1919-20 ve 1920-21 sezonlarında İstanbul Türk İdman Birliği Ligi'nde yer alan Vefa, 1921-22 ve 1922-23 sezonunda Cuma Ligi'nde mücadele etti.^{[12]Duruk, Alper. Cuma Ligi 1921-1922 Sezonu. Turkfutbolu.net.[13]Duruk, Alper. Cuma Ligi 1922-1923 Sezonu. Turkfutbolu.net.}

1923-24 sezonunda federasyonun organize ettiği İstanbul Futbol Ligi'nde yer aldı.^{[14]Duruk, Alper. İstanbul Ligi 1923-1924 Sezonu. Turkfutbolu.net.} Tek maçlı eleme sistemine göre oynanan 1924-25 sezonunda finalde Galatasaray'a mağlup olarak ligi 2. sırada bitirdi.^{[15]Duruk, Alper. İstanbul Ligi 1924-1925 Sezonu. Turkfutbolu.net.}

1945-46 sezonunda iç saha maçlarını Vefa Stadyumu'nda oynamaya başlayan Vefa, ligi 3. sırada bitirmeyi başardı.^{[16]Türkiye İstanbul Ligi. Mackolik.com.} 1946-47 sezonunda aynı puana sahip olduğu Fenerbahçe'ye karşı şampiyonluğu averajla kaybederek ligi 2. sırada bitirdi.^{[16]Türkiye İstanbul Ligi. Mackolik.com.}

1952 yılında profesyonel futbola geçiş yapılarak yalnız İstanbul takımlarının yer aldığı İstanbul Profesyonel Ligi kuruldu. 1959 yılında Millî Lig kurulana kadar bu ligde yer alan Vefa, ligin ilk yıllarında istikrarlı bir şekilde ilk 4 sırada yer almayı başarsa da son dönemde ligi orta ve alt sıralarda bitirdi.^{[17]Duruk, Alper. İstanbul Profesyonel Ligi 1951-1959 Sezonları. Turkfutbolu.net.}

Profesyonel ligler dönemi (1959-1994 ve 1998-2000)

Vefa, 1958'de son kez organize edilen İstanbul Profesyonel Ligi'ne sekizinci kez katıldı. Ligi sekizinci sırada tamamlayan takım, bu sıra sayesinde ilk sezonu gerçekleştirilen Millî Lig'e katılmaya hak kazandı.^{[18]Türkiye İstanbul Profesyonel 1. Ligi. Mackolik.com.} Katılan 16 takımın ayrıldığı iki gruptan biri olan Kırmızı Grup'ta yer alan Vefa, Galatasaray'la aynı puana sahip olmasına karşın, yenilen golün atılan gol sayısına bölünerek hesaplandığı averaj sistemine göre grubunu ikinci sırada tamamladı.^{[19]1959 Sezonu. Türkiye Futbol Federasyonu.}

1960-61 sezonunda 6. sırada yer alan Vefa,^{[20]1960-1961 Sezonu. Türkiye Futbol Federasyonu.} 1961-62 sezonunda ligi 18. sırada bitirdikten sonra baraj maçları oynayarak ligde kalmayı başarsa da^{[21]1961-1962 Sezonu. Türkiye Futbol Federasyonu.} 1962-63 sezonunda 11 takımın yer aldığı Beyaz Grup'ta 10. sırada kalarak dönemin adıyla 2. Lig'e düştü.^{[22]1962-1963 Sezonu. Türkiye Futbol Federasyonu.} 2. Lig'de, 1964-65 sezonunda şampiyon olarak 1. Lig'e geri döndü.^{[23]Türkiye Profesyonel 1. Ligi Şampiyonları. Türkiye Futbol Federasyonu.}

1965-1973 arasında ligin alt sıralarında yer alan kulüp, 1973-74 sezonunda tekrar küme düştü ve 2. Lig'de mücadele etmeye başladı.^{[24]1973-1974 Sezonu. Türkiye Futbol Federasyonu.} Özellikle 1970'lerde İstanbul nüfusunun çoğu üç büyükler olarak anılan Galatasaray, Fenerbahçe ve Beşiktaş'ı tercih ettiğinden düşüşe geçtiler ve büyük kent takımlarıyla baş edemez oldular.

Profesyonel ligin kurulduğu 1959 yılından itibaren, 2. Lig'e düştüğü 1973-74 sezonu dahil olmak üzere 1. Lig'de 14 sezon boyunca mücadele etti. 14 sezon boyunca oynadığı 422 maçta 110 galibiyet, 143 beraberlik ve 169 mağlubiyet aldı.

1981 ve 1987 yılları arasında Simtel'in sponsorluğunda Vefa Simtel adını taşıdı.^{[25]Vefa Kulübü, Simtel Şirketi ile birleşip "Vefa Simtel" adını alacak. 28 Ağustos 1980, s. 11.[26]Pekin, Cem. 1981-1982 Türkiye 2. Ligi. Angelfire.com.} 1986-87 sezonunda 2. Lig'den,^{[27]Pekin, Cem. 1986-1987 Türkiye 2. Ligi. Angelfire.com.} 1993-94 sezonunda 3. Lig'den düştü. 1998 yılında tekrar 3. Lig'e çıktı ve 1999-2000 sezonunda ligin son haftasında olaylı bir şekilde tekrar amatör kümeye düştü.^{[28]Edirne Vefa. Büyük Vefa Blog.[29]Kaya, Alper. Türk Futbolunun Tozlu Şike Dosyaları - Nişantaşı Şıkır Şıkır. alperkaya.org.} Edirnespor karşısında 5-1 mağlup durumda olan Nişantaşıspor, karşılaşmanın son 10 dakikasında 3 gol atarak 5-4 mağlup olsa da averajını -12'ye getirmiş^{[30]Edirnespor-Nişantaşıspor. Türkiye Futbol Federasyonu.} ve -13 averaja sahip Vefa, küme düşen taraf olmuştur. İlgili maç 2005 yılında Türkiye Büyük Millet Meclisi komisyonunda incelenmiştir.^{[31]T.B.M.M. (S. Sayısı: 956). Türkiye Büyük Millet Meclisi.}

Amatör ligler dönemi (1994-1998 ve 2000-)

İstanbul Süper Amatör Ligi'nde 2007-08 sezonunda grubunu ikinci sırada tamamlayarak 3. Lig'e yükselme grup maçlarında oynamaya hak kazanmış, elemelerin son maçında Beylikdüzüspor'a yenilerek başarısız olmuşlardır.^{[32]3. Lig'e terfi arşivi. AmatorFutbol.org.}

2011-12 sezonu play-off maçında Bayrampaşa Tunaspor'u 3-1 yenerek Bölgesel Amatör Lig'e yükselmiştir.^{[33]Tunaspor-Vefaspor. Türkiye Futbol Federasyonu.} 2012-13 sezonunda Bölgesel Amatör Lig 9. Grup'ta mücadele eden Vefa, ligi 3. lige çıkan Ayvalıkgücü Belediyespor'un ardından 2. sırada tamamlamıştır.^{[34]Türkiye Bölgesel Amatör Lig 9.Grup. Mackolik.com.}

2013-14 sezonunda Bölgesel Amatör Lig 11. Grup'ta yer alan takım, grubunu 8. sırada tamamlamış fakat grupta yer alan 4 İstanbul takımı arasında sonuncu sırada yer aldığından statü gereği İstanbul Süper Amatör Ligi'ne düşmüştür.^{[35]Türkiye Bölgesel Amatör Lig 11.Grup. Mackolik.com.}

2014-15 sezonunda İstanbul Süper Amatör Ligi 1. Grup'ta yer alan takım grubunu lider tamamlayarak Süper Amatör Lig Klasman Grubu'na yükselmiştir. Süper Amatör Lig Klasman Grubu'nu 3. sırada tamamlayarak 2015-16 sezonunda Bölgesel Amatör Lig'de oynamaya hak kazanmıştır.^{[36]2014-2015 Sezonu SAL Klasman Grubu 15. Hafta Puan Durumu. Türkiye Futbol Federasyonu.} Bölgesel Amatör Lig'de mücadele etmeye devam eden kulüp 2020-21 sezonunun COVID-19 sebebiyle iptal olarak sıkılaştırılmış takvimle yeniden oynanacak olması sebebiyle bu sezon liglere katılmamış ve saklı kalan katılım hakkını 2022-23 itibarıyla kullanarak yeniden Bölgesel Amatör Lig'de yer almıştır.^{[37]Vefa lige katılmayacağını açıkladı. AmatorLig.Net, 20 Mayıs 2021.}

2023-24 Bölgesel Amatör Lig 1. Grupta ligi 5 galibiyet, 7 beraberlik ve 18 mağlubiyetle 15 sırada yer alarak Süper Amatör Lig’e düştü.

Stadyum ve tesisler

Vefa, iç saha maçlarını İstanbul'un Fatih ilçesine bağlı Karagümrük semtinde bulunan Vefa Stadyumu'nda oynamaktaydı. Vefa stadının yönetim boşluğundan dolayı, kullanım hakkının tekrar alınamamasından dolayı, şu an maçlarını Fatih Mimar Sinan stadında oynamaktadır. Vefa Stadyumu'nu ilk olarak 1945-46 sezonunda kullanmaya başlayan Vefa, kuruluşunun ilk yıllarında rakiplerini Union Club Sahası, Taksim Stadyumu ve Şeref Stadyumu'nda ağırlardı.^{[38]Vefa 3-1 Süleymaniye. Mackolik.com.[39]Vefa 3-0 İstanbulspor. Mackolik.com.[40]Vefa 6-1 Eyüp. Mackolik.com.[41]Vefa 5-0 Beykoz. Mackolik.com.} Vefa, 2016 yılının sonunda Namık Sevik Stadyumu'nda maçlarını oynamaya başlamış olup 2018-19 sezonu itibarıyla Şenlikköy Stadyumu'na taşınmıştır. Yeşil-beyazlılar antrenmanlarını Fatih Belediyesi Mimar Sinan Stadyumu'nda yapmaktadır.^{[42]Vefa sezonu açtı. Vefa SK Resmi Sitesi.}

İstatistikler

Lig mücadeleleri

Ulusal profesyonel lig öncesi dönem (1919-1959)

• İstanbul Türk İdman Birliği Ligi: 2

1919-1921

• Cuma Ligi: 2

1921-1923

• İstanbul Futbol Ligi: 18

1923-1951

• İstanbul Profesyonel Ligi: 8

1952-1959

Ulusal profesyonel lig sonrası dönem (1959-)

• Süper Lig: 14

1959-1963, 1965-1974

• 1. Lig: 15

1963-1965, 1974-1987

• 2. Lig: 9

1987-1994, 1998-2000

• Profesyonelliğe Geçiş Ligi: 13

2012-2014, 2015-2024, 2025-

• İstanbul Süper Amatör Ligi: 16

1994-1998, 2000-2010, 2014-15, 2024-2025

Erkek Basketbol Takımı

Vefaspor (basketbol takımı), 2021-22 sezonunda Türkiye Basketbol 2. Ligi'ne katılma kararı almıştır.

Kadın Voleybol Takımı

Vefaspor (kadın voleybol takımı), 2021-22 sezonunda Türkiye Kadınlar Bölgesel Voleybol Ligi'ne katılma kararı almıştır.