# Vaveyla (şiir)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Vaveyla_(%C5%9Fiir)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Vaveyla (şiir), https://tr.wikipedia.org/wiki/Vaveyla_%28%C5%9Fiir%29 (CC-BY-SA-4.0)

- **Şiir adı:** Vaveyla
- **Yazarı:** Namık Kemal
- **Ülke:** Osmanlı İmparatorluğu
- **Özgün dil:** Türkçe

***Vaveyla***, [Tanzimat dönemi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tanzimat) yazarlarından [Namık Kemal](https://turkipedia.org/tr/wiki/N%C3%A2m%C4%B1k_Kemal)'in vatan sevgisini ve vatan uğruna yapılan fedakârlıkları işleyen, [aruz vezni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aruz_%C3%B6l%C3%A7%C3%BCs%C3%BC) ile yazılmış bir şiiridir.

Namık Kemal'in en tanınmış şiirlerindendir. O sırada [Midilli adası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Midilli_%28ada%29)nda sürgün edilmiş olan şair, bu şiiri [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nin [93 Harbi](https://turkipedia.org/tr/wiki/93_Harbi)'nde yenilmesini öğrenmenin üzüntüsü ile yazmıştır.[^1][^2] Klasik Türk edebiyatındaki [gazel](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gazel) ve [kaside](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaside) türlerinden etkilenmiş olsa da [kafiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafiye) yapısı ve içeriği ile klasik Türk şiirinden ayrılan bir eserdir.[^3]

Şair, bu şiirde vatana karşı duyduğu derin aşkı bir sevgiliye duyulan aşkla özdeşleştirerek işlemiş ancak düşman işgaline uğrayan ve sıkıntılar içinde olan vatanı "kanlı kefen" giymiş bir sevgiliye benzetmiştir.[^4] Böylece vatan kavramı, acı çeken yaralı bir kadın olarak somutlaştırılmıştır. Şiirin ilk mısraı "*Feminin rengi aksedip tenine*" ifadesiyle başlar, bu dize ile milletin varlığının vatanın varlığına bağlı olduğu ifade edilir. Söz konusu kadın, ikinci bentte bedeni yara içindeyken evlatlarını sımsıkı tutan bir anneye benzetilir ve kutsallığı vurgulanır.

Vatan tasavvurunu İslam'dan ayrı düşünmeyen şair, üçüncü bentteki "*Git vatan! Ka’be’de siyâha bürün."* ifadesi ile vatan ve Müslümanlar için büyük bir kutsiyet ifade eden [Kâbe](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%A2be) arasında ilişki kurmuştur. Bu bentte şair, acılar içinde bir anne olarak somutlaştırdığı vatana seslenmektedir. Onu, acısının İslam dünyasının en kutsal mekanlarında gözler önüne sermeye davet eder. Kâbeye gidip karalar bürünmesini, bir kolunu peygamberin [Medine](https://turkipedia.org/tr/wiki/Medine)'deki mezarına; bir kolunu da haksızlığa direnişin, fedakârlığın sembolü [Kerbela](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kerbel%C3%A2_Olay%C4%B1)'ya uzatmasını söyler. Şair, son dizede doğrudan Allah'a yakarır. Bu yakarışla vatanın kaybolmasının inancın kaybolması tehlikesi getirdiğine dikkat çeker. [Bedir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bedir_Muharebesi) ve [Huneyn](https://turkipedia.org/tr/wiki/Huneyn_Muharebesi) savaşlarına gönderme yapar.

## Ayrıca bakınız

- [Vatan Mersiyesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vatan_Mersiyesi)

[^1]: KöKer, Saniye. NAMIK KEMAL'İN VAVEYLA ŞİİRİNDE RETORİK SÖYLEM. 26 Mayıs 2022, s. 179-194. <http://dergipark.org.tr/tr/doi/10.32953/abad.1062125>
[^2]: Akün, Ömer Faruk. Nâmık Kemal. 2006. <https://islamansiklopedisi.org.tr/namik-kemal>
[^3]: Vâveylâ (Namık Kemal). 19 Aralık 2010. <https://siirkalesi.blogspot.com/2010/12/vaveyla.html>
[^4]: Vâveylâ (Namık Kemal). 19 Aralık 2010. <https://siirkalesi.blogspot.com/2010/12/vaveyla.html>
